Mấy ngày đó, chúng ta đều ở lại châu nha.
Những sai sót khi đăng ký đêm qua, những bằng chứng nào có thể chấp nhận, những cái nào cần phải tra lại, ta và Thôi Cảnh Hành cùng nhau xem xét lại từng mục một.
Đêm thứ ba khi đang sao chép sổ sách, vết nứt cũ trên đ/ốt ngón tay ta lại nứt ra, m/áu dính lên mép giấy, ta tiện tay lấy tay áo lau hai cái.
Thôi Cảnh Hành đang ngồi đối diện kiểm tra sổ, vươn tay lấy tờ giấy đó qua: "Còn hai trang nữa, sáng mai hãy viết."
"Sáng mai còn phải đi thành nam."
Ta vươn tay định lấy lại, hắn nắm lấy cổ tay ta, lật từ cạnh bàn ra một bình th/uốc và một chiếc khăn sạch.
Ta nhìn hắn một cái: "Thôi đại nhân giờ đi đâu cũng mang theo thứ này sao?"
"Đi theo ngươi, ba bữa nửa ngày đều dùng đến."
Bột th/uốc rắc lên, ta đ/au đến mức co tay lại.
Hắn không buông tay, quấn khăn quanh đ/ốt ngón tay ta.
"Năm mười ba tuổi ta từng bị đ/á hai cú, cũng không có yếu ớt như vậy."
"Năm mười ba tuổi ngươi còn dám cắn người."
Ta chợt nhớ đến đêm ở Nhạn Hồi Quan, không nhịn được nhìn vào tay hắn: "Thực sự để lại s/ẹo sao?"
Thôi Cảnh Hành đưa tay ra.
Bên cạnh hổ khẩu quả nhiên còn một vết mờ, ta ghé sát vào nhìn, lại dùng đầu ngón tay khẽ chạm vào: "Thế này cũng gọi là s/ẹo sao?"
"Kẻ cắn người đương nhiên thấy không phải."
Ta cười định thu tay về, hắn thuận thế lật lòng bàn tay, đầu ngón tay ta liền rơi vào lòng bàn tay hắn.
Hai người ngồi gần, ta thậm chí có thể ngửi thấy mùi mực thoang thoảng trên tay áo hắn.
Ta thu tay về trước, cúi đầu thu dọn đống giấy tờ trên bàn, xấp giấy vốn ngay ngắn bị ta làm lộn xộn mấy tờ.
Thôi Cảnh Hành nhìn ta một lúc, bỗng nói: "Đợi bên Thương Châu xong việc, theo ta về kinh thành đi."
Ta xếp lại đống giấy: "Lại có công việc sao?"
"Lần này không làm việc."
Ta ngước nhìn hắn.
Thôi Cảnh Hành cúi đầu lật cuốn sổ khác, khóe miệng đ/è nén một chút ý cười: "Bên cạnh ta ngày nào cũng có một Hứa cô nương, năm năm rồi vẫn không đuổi đi được, mẹ ta cứ luôn miệng hỏi."
Ta vồ lấy một nắm giấy phế liệu ném qua.
Hắn nghiêng đầu tránh được.
Viên giấy rơi dưới chân bàn, hắn cũng không nhặt, chỉ ngồi đó cười.
Ta cầm bút lên lần nữa, viết đến dòng thứ ba mới phát hiện ra một chữ bị ta tô thành một đống đen ngòm, đành phải đổi tờ giấy khác.
Ngày hôm sau, chúng ta vẫn đến cổng nam như cũ.
Những người còn lại không rõ lai lịch được x/ác minh lại một lần nữa, ai tìm được đồng hương thì tìm đồng hương, ai tìm được hộ tịch cũ thì lật hộ tịch cũ.
Những ngày tiếp theo, người trong ống thành lần lượt được an trí, những lều cỏ dựng ngoài thành cũng được dỡ bỏ từng cái một.
Lô hộ thiếp tạm thời đầu tiên vừa phát đi không lâu, châu lân cận liền có mấy thư lại đến, muốn sao chép lại mẫu sổ sách mới của chúng ta.
Ban đầu chỉ có ba người, sau đó người ngày càng đông, tri phủ bèn dọn hẳn một gian phòng, để họ tự mình sao chép theo.
Nửa tháng sau, mấy châu lân cận cũng bắt đầu dùng cách này để thu nhận lưu dân.
Đến khi căn lều cỏ cuối cùng ngoài thành được dỡ bỏ, đã là đầu xuân.
Nơi dựng lều cỏ phía nam thành đã mọc lên một dãy nhà mới, những người vào thành năm ngoái cũng lần lượt được chia ruộng.
Hạt giống dưới ruộng vừa gieo xuống, văn thư thúc thuế của hộ bộ đã gửi đến Thương Châu, những hộ mới khôi phục hộ tịch phải bổ sung thuế khóa của hai năm trước.
Ta cầm văn thư đi tìm tri phủ.
Lão đang giục huyện giao số liệu, trên bàn bày mấy phong quân lương cấp báo, xem xong thứ ta đưa qua, chỉ đẩy bàn tính sang một bên.
"Quân lương phía bắc còn đang n/ợ, cỏ ngựa cũng đ/ứt đoạn hai nơi. Hộ bộ thúc giục quá gấp, ta thực sự không thể vắt ra thêm bạc nữa."
Ta hỏi: "Những người mới vào thành năm ngoái cũng phải bổ sung sao?"
Tri phủ lật xem danh sách: "Tên đã nhập lại vào hộ tịch, thuế n/ợ hai năm ở quê cũ, phía trên cũng truy thu vào hộ mới."
Ngày hôm sau, ta đến thôn Tân An ngoài thành.
Tấm gỗ bài mới dựng lên mùa đông năm ngoái vẫn còn ở đầu thôn, bên đường đã đỗ hai chiếc xe đến thu thuế.
Con bò của một nhà vừa bị dắt ra, chủ nhà đuổi theo đến bên đường, nắm lấy dây cương không chịu buông.
Sai dịch giằng co mấy lần không được, cuối cùng hai người cùng xông vào, đ/è ông ta xuống bùn.
Đi tiếp về phía trước, một chiếc giường gỗ cũ nằm ngang ngoài sân, nồi sắt úp ngược dưới chân giường, vành nồi còn dính đầy cơm khô chưa cạo sạch.
Khi ta đến nhà Tống Vân Nương, cửa mở, trong nhà chỉ còn lại một cái bàn.
Vân Nương đang ngồi trên ngưỡng cửa kh//âu quần áo.
Chiếc áo nhỏ trong tay nàng ta nhận ra, là chiếc áo Hạnh Nhi mặc mùa đông năm ngoái, ống tay ngắn đi một đoạn, khuỷu tay còn vá một miếng vải khác màu.
Ta đứng trước mặt nàng, nàng mới ngẩng đầu.
Đôi mắt sưng húp, mí mắt đỏ hoe, trên má vẫn còn vương mấy vệt nước mắt khô.
"Hạnh Nhi đâu?"
Tay nàng cầm kim run lên, rồi lại cúi đầu, kh//âu nốt mấy mũi cuối cùng: "Vào thành rồi."
Ta không hiểu.
Tống Vân Nương cắn đ/ứt chỉ, cúi người lấy ra một tờ giấy gấp nhăn nhúm từ dưới ngưỡng cửa, đưa cho ta.
Ta mở ra xem, là khế b/án thân.
Tám lượng bạc.
"B/án đi đâu rồi?"
Nàng thấp giọng nói: "Nhà họ Tào ở thành nam."
Nói xong, nàng ôm chiếc áo nhỏ vào lòng, dùng tay từng chút một vuốt phẳng nếp nhăn: "Ta vốn không chịu."
Nàng nói đến đây, mũi bỗng đỏ bừng, tay vẫn xoa đi xoa lại trên áo.
"Người thu thuế đến nhà ta xem, bò ta không có, nồi lấy đi cũng chẳng đáng mấy đồng. Hạnh Nhi liền bảo với ta, nó đã tám tuổi rồi, làm được việc."
Ta cúi đầu nhìn dấu tay trên khế b/án thân.
Nhỏ xíu một dấu, ấn rất nặng, bên cạnh còn kéo ra một vệt đỏ.
"Nó tự ấn sao?"
Tống Vân Nương hồi lâu mới gật đầu.
"Ấn xong ta còn hỏi nó có đ/au không." Nàng nói rồi cười một cái, nước mắt lại rơi xuống chiếc áo nhỏ, "Nó bảo không đ/au."
Nhà họ Tào mở tiệm lương thực ở thành nam.
Khi ta chạy đến, Hạnh Nhi đang ngồi trên chiếc ghế nhỏ ở sân sau nhặt đậu, bên chân đặt một cái sọt tre rá/ch, hai bao tải chất sau lưng nó, cao hơn cả người nó.
Nó thay một chiếc áo vải xanh cũ, ống tay dài hơn một đoạn, lúc làm việc phải xắn lên hai vòng.
Thấy ta, nó sững sờ, vội vàng lau bụi trên tay vào vạt áo: "Hứa cô nương."
Ta đặt tám lượng bạc trước mặt quản sự: "Mang khế của nó ra đây."
Quản sự đếm bạc, đi vào lấy khế.
Hạnh Nhi đứng bên cạnh ta, nhìn đống bạc trên bàn, rồi lại nhìn ta.
"Hứa cô nương, cô đến đón con về ạ?"
"Ừ."
Hạnh Nhi nhìn đống bạc trên bàn, nhỏ giọng hỏi ta: "Hứa cô nương, con theo cô về, số bạc này có phải nộp không ạ?"
Ta nói: "Phải nộp."
Nó mím môi đứng một lúc, vươn tay đẩy số bạc về phía ta.
"Vậy con không về nữa ạ."
Ta sững sờ: "Tại sao?"
"Con ở đây được ăn cơm." Nó nói rồi giơ hai ngón tay, "Sáng một bữa, tối còn một bữa."
Nó sợ ta không tin, lại ghé sát vào nói nhỏ: "Mẹ con lúc ăn cơm, cứ bảo bà không đói, gắp hết thức ăn trong bát cho con. Con không về nữa, bà sẽ không phải gắp cho con nữa."
Nói xong, nó vội chạy về chỗ chiếc ghế nhỏ, nhặt từng hạt đậu rơi trên đất bỏ vào sọt tre.
Quản sự cầm khế ra, nhìn ta, rồi lại nhìn nó.
"Còn chuộc không?"
Hạnh Nhi ngồi xổm đó không ngẩng đầu, chỉ mải nhặt đậu.
Ta thu từng thỏi bạc trên bàn lại.
Khi bước ra khỏi nhà họ Tào, sân sau vẫn còn tiếng sọt tre kéo lê trên mặt đất.
Khi ta quay về châu nha đã rất muộn.
Thôi Cảnh Hành vẫn đang xem quân báo, nghe tiếng cửa, ngẩng đầu nhìn thấy túi bạc trong tay ta: "Không chuộc được sao?"
Ta đặt bạc lên bàn hắn: "Nó không chịu đi."
Thôi Cảnh Hành nhìn ta.
Ta ngồi xuống, kể lại chuyến đi nhà họ Tào từ đầu đến cuối, kể chuyện Hạnh Nhi mỗi ngày được ăn hai bữa cơm, kể chuyện mẹ nó lúc ăn cơm cứ gắp đồ ăn cho nó.
Thôi Cảnh Hành nghe xong, cầm lấy văn thư thúc thuế kia: "Đêm nay ta viết tấu chương, xin hộ bộ tạm dừng đợt thuế cũ này, đừng để sai dịch đến tận cửa nữa."
Ta hỏi: "Chỉ tạm dừng thôi sao?"
"Miễn thuế còn phải chờ hộ bộ gật đầu."
"Vậy phải đợi đến bao giờ?"
Thôi Cảnh Hành xoa mi tâm: "Ba doanh trại phía bắc đều đang chờ lương, quân lương năm ngoái còn đang n/ợ. Lúc này bảo hộ bộ giảm thu một khoản bạc, họ sẽ không dễ dàng đồng ý đâu."
Ta đặt túi bạc mang về từ nhà họ Tào trước mặt hắn: "Hạnh Nhi b/án được tám lượng, sáu lượng mang đi nộp thuế."
Bạc rơi xuống bàn, phát ra một tiếng trầm đục.
"Đợi họ đồng ý, lũ trẻ trong thôn đều bị b/án hết rồi."
Thôi Cảnh Hành không nói gì.
Ta lại hỏi: "Còn những trang viên lớn kia thì sao?"
"Cái gì?"
"Chúng ta đi tra hộ tịch dọc đường, bao nhiêu trang viên có người ở, mà trên sổ huyện chẳng có lấy một cái tên. Họ mười mấy năm không nộp lấy một đồng, Hạnh Nhi vừa nhận hộ tịch mấy tháng, thuế hai năm trước đã truy đến tận cửa rồi."
Thôi Cảnh Hành khép quân báo lại: "Ngươi muốn tra trang điền?"
"Muốn."
Hắn đứng dậy rút mấy cuốn điền sách của các châu từ trên giá sách, ôm đến đặt trước mặt ta: "Vậy thì tra."
Ta ngước nhìn hắn.
Hắn đã trải giấy cho ta, lại đẩy nghiên mực tới: "Trước hết hãy viết rõ việc miễn truy thu thuế cũ."
Ta cầm bút lên, dòng đầu tiên viết: Dân mất tịch do chiến lo/ạn, nhập hộ tịch trở lại, không truy thu thuế khóa năm cũ.
Viết xong dòng này, ta lật mở cuốn điền sách trên cùng.
Thôi Cảnh Hành ngồi lại đối diện ta.
Đêm đó, chúng ta lật từng trang điền sách các châu báo lên cho đến tận lúc trời sáng.
