Đàn tràng không bùa yểm
Mặt trời vén màn mây xám sau trận mưa dông, rót từng vạt nắng hanh hao xuống gò Đống Sậy. Gió thổi qua rặng phi lao ven triền đê, cuốn theo mùi thơm ngai ngái của cỏ mật tươi vừa bị xới tung hòa cùng hơi đất phù sa nồng đượm.
Trên gò đất cao ráo ngoảnh mặt ra ngã ba sông, một huyệt đất đỏ au đã đào sâu bốn thước. Đất bãi bồi tầng trên pha cát mịn, càng xuống sâu càng quánh lại thành từng tảng đất sét đỏ hồng, khô ráo và không gợn một giọt nước ngầm. Cụ tiên chỉ họ Lê chống gậy trúc đứng đầu gò, cất giọng khàn đục phân bua với đám trai làng đang lau mồ hôi trên trán:
— Chỗ này là đất cát địa của bãi bồi, thế đất hình đóa sen nở, cao hơn mặt nước cả sải tay. Đặt m/ộ cô Liên ở đây, đầu gối vào gò cao, chân hướng ra ngã ba sông, đời đời được hưởng thanh khí của bãi ngô ruộng mật, mưa lũ ngập mấy cũng không bén tới tấc đất qu/an t/ài.
Đỗ Lương buông cán cuốc, hai bàn tay thô ráp dính đầy bùn đỏ. Chàng quay lại nhìn cỗ áo quan bằng gỗ vàng tâm dày dặn do hội đồng kỳ mục chung tiền m/ua từ phố huyện về lúc nửa buổi. Vỏ gỗ vàng sẫm tỏa ra mùi tinh dầu cay dịu, át đi hơi lạnh sông hồ còn vương vất.
Bên cạnh cỗ áo quan, Thục ngồi xếp bằng trên tấm chiếu mành sạch tinh. Nàng đã thay bộ áo cánh nâu rá/ch rưới bằng chiếc áo dài tứ thân vải thô màu hạt dẻ do các bà cụ trong hội vãi chùa vừa mang biếu. Tóc nàng chải mượt bằng nước vỏ bưởi, búi gọn sau gáy bằng chiếc trâm tre con. Đôi bàn tay g/ầy gò của Thục nâng niu bộ quần áo mới bằng vải bông trắng tinh, nhẹ nhàng xếp từng nếp khăn phủ lên th* th/ể mẹ.
Sau khi trút bỏ oán h/ận giữa sân đình, da th!t người phụ nữ dưới đáy sông hai mươi năm dường như đã đổi khác. Gương mặt nàng Liên không còn vẻ tím tái bầm dập của x/ác ch*t ngâm nước lạnh; làn da xám xịt chuyển sang sắc trắng sứ hiền từ, hai mí mắt khép ch/ặt thanh thản, khóe môi hơi mỉm như đang chìm vào một giấc ngủ trưa yên ả bên cánh đồng ngô. Bàn tay nàng xuôi dọc theo thân, những ngón thon dài mềm mại buông lơi, không còn gọng kìm co quắp của nỗi hờn c/ăm.
Thục cẩn thận trải vuông vải điều đỏ rực khắp lòng ván gỗ. Nàng lấy từ túi áo ra chiếc bọc nhỏ bọc bằng lá chuối hơ lửa. Mở lớp lá, mảnh vải nhuộm củ nâu ghi những dòng chữ ngoằn ngoèo năm xưa và chiếc khóa bạc hoa sen hiện ra dưới ánh nắng ấm. Thục nhìn Lương một cái rồi cúi đầu, đặt chiếc khóa bạc vào giữa hai bàn tay đan chéo trước ngựk người mẹ. Nàng áp trán mình lên mu bàn tay lạnh buốt của mẹ thật lâu, khóe mắt ứa ra hai giọt lệ lăn dài xuống má, rơi trúng vào nhụy hoa sen trên mặt bạc. Chiếc khóa ánh lên tia sáng mờ tỏ, như đón nhận chút hơi ấm muộn màng của giọt m/áu ruột rà.
— Giờ lành đã điểm, xin nhà đò cho hạ huyệt! — Tiếng ông mõ làng vang lên giòn giã bên chân gò.
Đỗ Lương bước lại gần, cùng bốn thanh niên họ Đỗ quàng dây thừng bện bằng vỏ chuối gai qua thân áo quan vàng tâm. Dưới sự chỉ dẫn của ông thày địa lý già trong làng, cỗ ván từ từ trượt xuống đáy huyệt sâu trong tiếng nấc nghẹn ngào của những người đàn bà làng Đông Cổ đứng vòng quanh. Không còn tiếng kèn đám m/a ảo n/ão ai oán, không có tiếng chiêng thúc giục trừ tà; chỉ có tiếng xẻng đất đầu tiên do chính tay cụ tiên chỉ xúc đổ xuống nắp ván, khô giòn như tiếng hạt thóc rơi vào bồ.
Thục quỳ bên mép huyệt, vốc từng nắm đất sét đỏ au trong tay, thả nhè nhẹ xuống từng lớp. Từng nắm đất mang theo hơi ấm của nắng trưa, từ từ phủ kín màu áo quan, lấp đầy hố sâu ngăn cách giữa cõi sống và cõi ch**. Trai làng thay phiên nhau nện ch/ặt từng nhát vồ gỗ, vun lên một nấm mồ tròn trịa, cao quá đầu gối.
Mấy bà vãi chùa làng đem đến những bầu đất ươm sẵn cây cỏ mật xanh biếc rải phủ quanh vòm đất đỏ, rồi cắm bốn nhành hoa đại trắng ngát hương quanh bốn góc m/ộ. Nắng bãi bồi sưởi ấm nấm mồ non; mùi hoa đại thơm thanh khiết quyện với mùi cỏ dại dập nát dưới chân người, xóa tan vị bùn tanh nồng từng ám ảnh bến sông suốt mấy mươi năm.
Lễ an táng xong xuôi thì mặt trời đã ngả về phía rặng tre tây bờ sông.
Dưới bến Lương, nơi mép nước phẳng lặng không còn bóng dáng những cuộn xoáy ngầm hung dữ, một đống củi bàng và tre cật đã được Đỗ Lương chất cao ngang ngựk. Nằm trên chỏm đống củi khô là những thanh tre nẹp lồng heo g/ãy vụn, chiếc then sắt hoen rỉ và những sợi xích trói chân vớt lên từ lòng bùn. Cạnh đó, phiến đ/á xanh khắc bốn chữ “Vĩnh trầm ba để” được Lương dùng búa sắt đ/ập vỡ vụn thành từng mảnh nhỏ, cùng tập giấy bùa màu vàng nghệ vẽ mực son của Thầy Mo Khảm để lại.
Sư thầy trụ trì chùa Diên Hựu làng Đông Cổ cùng bốn vị tăng chúng đã tề tựu bên mép bến từ lúc xế trưa. Không cờ dong trống mở, không bày biện mâm đồng xôi th!t hay đầu heo tế q/uỷ, đàn tràng chỉ gồm một chiếc bàn mộc phủ vải sô trắng, bên trên đặt một bát hương đất nung mộc mạc, một bình hoa huệ tây trắng muốt và một đĩa quả bưởi đào đầu mùa thơm ngát.
Sư thầy thắp ba nén hương trầm, kính cẩn vái ba vái trước dòng sông rồi quay sang Đỗ Lương, khẽ gật đầu:
— Nghiệp từ tâm sinh, cũng từ tâm diệt. Khóa sắt, bùa đ/á hay cọc tre chỉ giam được thể x/ác, chẳng giam nổi chân linh. Nay nương nhờ ngọn lửa tam muội của lòng từ bi, th/iêu rụi hết tàn tích á/c niệm, trả tro tàn về cho đất, trả sắt đ/á về cho cát bụi, để lòng sông lại trong sạch như thuở ban đầu.
Đỗ Lương chắp tay lĩnh ý. Chàng cúi người, châm ngọn đuốc rơm khô vào chân đống củi bàng.
Lửa bén rất nhanh. Những cành bàng khô n/ổ lép bép, ngọn lửa vàng rực bùng lên, li/ếm láp quanh những cọc tre mục và những sợi xích sắt rỉ sét. Từng tờ giấy bùa vẽ mực son co rúm lại trong sức nóng, hóa thành những tàn tro mỏng tanh bay lả tả vào không trung rồi tan biến giữa ngọn lửa đỏ rực. Mảnh đ/á xanh vỡ vụn nứt toác dưới nhiệt độ cao, rã rời thành những hạt cát vô hại.
Không còn mùi khét lẹt của ngải đ/ộc hay dầu trẩu ch/áy dở, chỉ có mùi gỗ khô thơm nồng và tiếng n/ổ lách tách của tre cật giải tỏa mọi u uất bị giam cầm suốt hai thập kỷ.
Khi đống lửa tàn dần chỉ còn lại lớp than hồng rực rỡ, trời chiều bảng lảng buông màn sương mỏng tang trên mặt nước. Tiếng chuông chùa làng bên bờ bắc bắt đầu buông từng tiếng dài, trầm ấm lan tỏa khắp mặt sông:
*Boong... Boong...*
Tăng chúng ngồi xếp bằng trên bờ cát, nhịp mõ gỗ vang lên đều đặn, khoan th/ai. Khúc kinh Phổ Môn và kinh Cầu Siêu cất lên, không trầm đục gắt gao như những câu chú trói phách trừ tà của pháp sư, mà êm ả, dịu dàng tựa dòng nước mẹ chở che vỗ về những phận đời trôi dạt:
*“...Nguyện tiêu tam chướng trừ phiền n/ão,*
*Nguyện đắc trí tuệ chân minh liễu,*
*Phổ nguyện tội chướng tất tiêu trừ,*
*Thế thế thường hành Bồ T/át đạo...”*
Dân làng Đông Cổ, từ người già tóc bạc đến lũ trẻ con đầu để chỏm, đều lặng lẽ đứng dọc theo bờ cát thoai thoải. Mọi người trên tay nâng một chiếc hoa đăng kết bằng bẹ chuối tươi, cắm một mẩu nến sáp ong và một cánh hoa huệ nhỏ.
Thục bưng đóa hoa đăng lớn nhất kết bằng lá sen xanh, bước xuống mép nước. Lương đứng sát bên nàng, gót chân ngập trong dòng phù sa ấm áp. Thục châm lửa vào bấc nến, rồi dùng hai bàn tay nhẹ nhàng nâng đóa hoa đăng đặt xuống dòng nước chảy xuôi.
Ngọn nến lung linh trôi đi, rẽ làn nước biếc. Ngay sau đó, hàng trăm đóa hoa đăng từ tay dân làng nối đuôi nhau hạ thủy, bập bùng trôi thành một dải lụa sáng rực rỡ men theo bãi bồi, chảy thẳng qua khúc Vực Q/uỷ năm xưa.
Khúc sông từng là nơi giam giữ những nỗi k/inh h/oàng, nơi cuộn xoáy nuốt chửng sinh mạng, giờ đây được thắp sáng rực rỡ bởi hàng trăm đốm lửa ấm áp của cõi trần. Ánh sáng vàng dịu phản chiếu trên mặt nước lấp lánh, soi rõ từng lớp sóng êm đềm vỗ về bãi cát bồi. Dưới dòng nước sâu thẳm, không còn tiếng gõ mạn thuyền canh ba buốt lạnh, không còn bóng đen tóc dài trôi ngược dòng cuộn siết; chỉ có sự tĩnh lặng thuần khiết của một dòng sông đã được rửa sạch oan hờn.
Đỗ Lương quỳ gối bên bờ mép nước, đặt bát gạo trắng tinh lên doi cát phẳng. Chàng rút ba nén hương gừng trong tay Thục, quẹt lửa châm hương rồi cẩn trọng cắm thẳng tắp vào giữa lòng bát gạo.
Khói hương bắt đầu bén.
Không giống như những đêm mưa bão mịt mùng khi khói hương gừng bị gió bấc quật tơi tả, là là trườn trên mặt nước tìm x/ác ch*t rỉ m/áu; lần này, giữa tiết trời chiều lặng gió, làn khói trắng muốt từ đầu ba nén nhang từ từ dâng lên. Khói cuộn thành một dải thẳng tắp, trắng tinh khôi và mềm mại như một dải lụa bạch, vươn cao, cao mãi qua rặng tre ngà, bay thẳng lên nền trời biếc đang dần ngả sang màu tím hoàng hôn.
Thục ngước mắt nhìn theo dải khói, gương mặt nàng rạng rỡ dưới ánh hoàng hôn và ánh hoa đăng bập bùng. Nàng khẽ tựa đầu vào vai Đỗ Lương, đôi vai g/ầy sau bao năm giông bão rốt cuộc đã thôi r/un r/ẩy. Lương nhìn dòng sông Lương êm ả cuộn chảy dưới chân, cảm nhận được hơi ấm tỏa ra từ bàn tay cô gái c/âm đang siết nhẹ lấy tay chàng, ấm áp lạ kỳ giữa thềm cát phù sa bến cũ.
