Ngày thứ ba sau khi trình tấu chương lên, cửa châu nha chưa bao giờ được yên tĩnh.
Trước là hai xe gạo, sau lại khiêng tới một hòm bạc, còn có người gửi danh thiếp, mời Thôi Cảnh Hành tối qua phủ uống rư/ợu, nói nhà họ nguyện ý thay biên quân xuất ra hai mươi con ngựa.
Điều kiện đều như nhau: Chuyện thanh tra hộ tịch trang điền, hãy nương tay một chút.
Thôi Cảnh Hành không cho người mở nắp hòm, bảo môn phòng cứ theo đường cũ mà trả về.
Khi ta từ dưới hành lang đi ra, vừa vặn đụng phải mấy tên gia phó mặt mày xám xịt đang khiêng bạc ra ngoài.
Thôi Cảnh Hành đứng dưới bậc thềm buộc lại hộ cổ tay, thấy ta đi tới, thuận miệng hỏi: "Cười cái gì?"
"Cười Thôi đại nhân chuyến này sợ là đắc tội mất nửa cái Thương Châu rồi."
Hắn chỉnh lại ống tay áo, vươn tay nhận lấy roj ngựa thị vệ đưa tới.
"Chủ ý là ai bày ra?"
Ta lập tức đi về phía chuồng ngựa.
Hắn theo sát phía sau, lại hỏi: "Chạy cái gì?"
"Ai chạy đâu?" Ta lật người lên ngựa.
Thôi Cảnh Hành nắm dây cương đứng bên cạnh, không chịu tránh đường.
Ta cúi đầu nhìn hắn.
Hắn nói: "Trang trại tra xong, chuyện kinh thành cho ta một câu trả lời chắc chắn."
Ta đương nhiên biết hắn đang nói đến chuyện gì.
Ta cúi đầu lấy roj ngựa khẽ gõ lên mu bàn tay hắn: "Cảnh Hành, trước hết hãy tra sạch đám trang trại này đã."
Hắn ngẩn người một chút, mới mỉm cười buông dây cương: "Được, ta đợi ngươi."
Nơi đầu tiên tra xét là Ngô gia trang.
Trong điền sách ghi bảy mươi tư hộ, chúng ta vào trang lúc trời vừa hửng sáng, trên mái nhà khói bếp đã bốc lên hơn một trăm nơi.
Trang đầu vẫn đang cười lấy lòng, nói số dư ra đều là làm thuê ngắn hạn.
Ta tiện tay gọi một người đàn ông đang gánh nước lại: "Đến đây bao lâu rồi?"
Người đó nghĩ ngợi: "Năm cưới vợ thì đến, mười sáu năm rồi."
Lúc hắn nói chuyện, một thiếu niên nửa lớn nửa nhỏ xách thùng từ trong sân đi ra, gọi hắn một tiếng cha.
Thôi Cảnh Hành đứng bên cạnh nhìn trang đầu một cái.
Trang đầu không cười nổi nữa.
Hôm đó tra đến tận lúc thắp đèn, Ngô gia trang dư ra bốn mươi ba hộ.
Chúng ta bày bàn trước từ đường, để những người đó từng người một lên báo tên họ.
Ban đầu không ai dám động đậy.
Một bà lão ôm cháu đứng giữa đám đông hồi lâu, mũi chân nhích lên trước hai bước, rồi lại lùi về.
Thôi Cảnh Hành nhìn thấy, khép cuốn sổ trong tay lại: "Ngày mai chúng ta lại đến."
Hắn vừa nói vừa hất cằm về phía trang đầu: "Người đã báo danh hôm nay, thiếu một người, ta tìm ngươi trước."
Lúc này bà lão mới ôm cháu đi ra, bà không biết chữ, lúc ấn dấu tay thì tay cứ run bần bật.
Ta đọc lại tên trên gỗ bài cho bà nghe một lượt.
Bà nghe xong, dùng tay áo lau sạch tay, lại sờ thêm một lần nữa lên mấy chữ đó.
Suốt một tháng sau đó, chúng ta chạy ba huyện, ban ngày mỗi người dẫn người đi tra trang trại, chiều tối về cùng một dịch quán để đối chiếu sổ sách.
Bên nào tra ra dư thêm mấy hộ, bên kia ngày hôm sau liền dậy sớm hơn.
Có một ngày trời còn chưa sáng hẳn, ta đẩy cửa ra, Thôi Cảnh Hành đã dắt ngựa tới dưới hành lang.
Hắn đưa dây cương cho ta, một câu cũng không nói.
Ta đạp bàn đạp lên ngựa, mới phát hiện dưới yên ngựa đã Iót thêm một lớp nỉ.
Mấy ngày trước ta cưỡi ngựa làm trầy xước chân, chẳng ai nhắc đến cả.
Ta cúi đầu nhìn hắn, Thôi Cảnh Hành đang giúp ta thắt ch/ặt dây cương: "Nhìn cái gì?"
"Không có gì." Ta quay mặt đi.
Hắn ở bên dưới cười khẽ một tiếng.
Ngày đến huyện Thanh Hà, chúng ta vừa vào cổng trang đã thấy ấn đỏ trên xe lương.
Mười mấy chiếc xe lương đỗ ngoài cổng trang, trên bao tải đều đóng một chữ "Thôi".
Trang đầu ra đón rất khách khí, trước tiên chắp tay vái chào: "Hứa cô nương vất vả rồi, chủ nhân nhà ta đã gửi thư cho Thôi đại nhân, bên trong đã chuẩn bị trà."
Ta nhìn những xe lương kia: "Đây là trang trại của Thanh Hà Thôi thị sao?"
Trang đầu cười: "Chính là bản gia của Thôi đại nhân."
Ta lật cuốn sổ trong tay ra.
"Mang trang sách lại đây."
Hắn ngẩn người: "Cô nương, ta vừa nói, đây là Thôi..."
"Ta nghe thấy rồi."
Ta ngước nhìn hắn: "Bắt đầu từ phía đông đi."
Hôm đó tra đến canh hai, trên sổ hơn hai trăm hộ, thực tế dư ra một trăm hai mươi sáu hộ.
Ta x/ác minh xong hộ cuối cùng, lại đối chiếu lại một lượt từ đầu, mới khép sổ về thành.
Đèn trong thư phòng Thôi Cảnh Hành vẫn còn sáng.
Sau khi vào, ta đặt cuốn sổ lên bàn hắn.
Hắn lật vài trang, rất nhanh đã nhìn thấy chữ "Thanh Hà Thôi thị" ở trên cùng.
"Tra đến nhà ta rồi sao?"
"Ừ."
Hắn tiếp tục lật xuống: "Bao nhiêu?"
"Một trăm hai mươi sáu hộ."
Thôi Cảnh Hành xem mấy trang đó từ đầu đến cuối.
Ta đứng bên bàn chờ đợi.
Cuối cùng, hắn cầm bút ký tên mình vào cuối trang: "Báo cáo đúng sự thật."
Ta nhìn hắn một cái.
Hắn đã đặt cuốn sổ sang bên cạnh, vươn tay lấy công văn tiếp theo: "Còn việc gì không?"
"Hết rồi." Ta ôm cuốn sổ trống đi ra ngoài.
Đến cửa, hắn lại gọi ta lại: "Tri Vi."
Ta ngoái đầu.
"Nếu người nhà ta có ai tìm ngươi, không cần để ý."
"Nếu là tìm ngài thì sao?"
Hắn cúi đầu bóc công văn: "Đó là việc của ta."
Lúc này ta mới ra khỏi cửa.
Sáng sớm hôm sau, mấy phong thư khẩn gửi từ kinh thành trong đêm đã bày trên bàn hắn.
Mấy trang về nhà họ Thôi mà ta tra ra hôm qua đã bị rút riêng ra.
Trang điền của nhà họ Cố, họ Lương cũng đ/è bên cạnh.
Ta cầm mấy tờ giấy đó lên: "Đây là ý gì?"
Thôi Cảnh Hành không ngủ cả đêm, bên bàn bày ba phong thư từ kinh thành gửi tới.
"Mấy nhà này cứ tạm đ/è lại đã."
Ta cúi đầu xem lại một lần nữa: "Người hôm qua ta đã x/ác minh xong rồi."
"Ta biết."
Hắn đẩy ba phong thư đó tới trước mặt ta.
Phong đầu tiên là bản tấu hạch tội của Ngự sử đài, nói việc thanh tra hộ tịch làm nhiễu lo/ạn hương lý, xâm phạm sĩ tộc.
Phong thứ hai là tấu chương do mấy đại tộc liên danh gửi lên.
Phong cuối cùng đến từ Hộ bộ, bên trên viết rõ ràng, nếu trang điền cứ tra như thế này, việc khôi phục hộ tịch cho lưu dân ở ba châu vừa mới mở ra cũng sẽ bị đình chỉ để bàn bạc lại.
Ta xem xong thư, lại nhìn mấy trang sổ trên bàn: "Vậy nên mấy trang về nhà họ Thôi tạm thời không báo cáo?"
"Nhà họ Cố, họ Lương cũng vậy." Thôi Cảnh Hành nói: "Tạm đ/è lại mấy ngày, đợi gió chiều ở triều đình qua đi."
Ta lật mở trang đầu tiên, một trăm hai mươi sáu hộ, hôm qua mới x/ác minh từng nhà một, dấu tay vẫn còn in trên giấy.
"Họ phải làm sao?"
"Người đã tra rõ, tên cũng ở đây rồi. Đợi mọi chuyện lắng xuống, sẽ bổ sung vào tổng sổ."
Ta ngước nhìn hắn: "Đợi bao lâu?"
Thôi Cảnh Hành không đáp, chỉ nói: "Tri Vi, phong thư của Hộ bộ ngươi cũng thấy rồi. Hôm nay mấy trang này gửi lên, ngày mai việc phục tịch ở ba châu thực sự dừng lại, mấy vạn người ngoài kia phải làm sao?"
"Vậy nên một trăm hai mươi sáu hộ này, trước mắt không báo cáo?"
Thôi Cảnh Hành im lặng một lát: "Tạm đ/è lại mấy ngày. Đợi triều đình nới lỏng, ta sẽ bổ sung họ vào."
Ta nhìn chằm chằm hắn một hồi.
"Hạnh Nhi cũng chỉ chậm hơn vài ngày thôi."
Thôi Cảnh Hành nhíu mày.
Ta tiếp lời: "Văn thư miễn thuế của Hộ bộ chậm vài ngày xuống, mẹ nó đã b/án nó rồi."
"Đỗ Thanh Sơn cũng chỉ thiếu một mùa xuân. Ruộng chưa kịp chia, trưng đinh đã tới rồi."
Thôi Cảnh Hành nói: "Những cái này ta đều biết."
"Ngài biết." Ta gật đầu: "Nhưng ngài vẫn thấy vài ngày không sao cả."
Hắn bỗng im lặng.
Một lúc sau, hắn mới nói: "Nếu ta thực sự thấy họ không sao cả, việc gì phải cùng ngươi tra đến tận hôm nay?"
Ta nhìn hắn: "Ta biết ngài không phải vì nhà họ Thôi."
Câu này vừa thốt ra, trong phòng ngược lại càng tĩnh lặng hơn.
Ta đẩy mấy trang sổ đó từ từ trả lại: "Cho nên ta mới biết, chuyện này không thuyết phục được ngài."
Thôi Cảnh Hành nhìn ta.
Ta chỉ vào một trăm hai mươi sáu cái tên đó: "Trong mắt ngài, tên của họ đã tìm về được rồi, chậm vài ngày vào sổ, dù sao cũng tốt hơn việc mấy vạn người ở ba châu đều không vào được sổ."
"Nhưng ta đã thấy người ta đợi những ngày này."
"Có người đợi mãi, đợi đến mức b/án con gái. Có người chưa đợi được ruộng, đã bị quan phủ bắt đi. Lại có người ch*t dưới chân tường thành, trước khi ch*t mới hỏi ta, tên của hắn có được tính hay không."
Ta dừng lại: "Ngài bảo ta đợi thêm một lần nữa, ta không dám."
Tay Thôi Cảnh Hành vẫn đ/è trên cuốn sổ.
Hắn hạ giọng: "Vậy ngươi bảo ta phải làm sao? Thực sự lấy mấy vạn người ngoài kia ra để đá/nh cược sao?"
"Ta không bảo ngài đá/nh cược." Ta nhìn hắn: "Ngài cứ theo cách của ngài mà làm."
Ta vươn tay tháo sai bài bên hông, đặt lên bàn.
Sắc mặt Thôi Cảnh Hành cuối cùng cũng thay đổi: "Tri Vi."
"Ta chỉ là không thể theo ngài cùng rút mấy trang này ra ngoài."
"Chỉ vì chuyện này thôi sao?"
Ta ôm cuốn sổ của mình lên, đi đến cửa, ta lại nhớ đến những lời đã nói ở đây ngày hôm qua.
Ta ngoái đầu: "Hôm qua ta còn nghĩ, ngài ngay cả trang trại nhà họ Thôi cũng tra, ta sẽ theo ngài về kinh thành."
Thôi Cảnh Hành đứng dậy.
Ta không đợi hắn mở miệng: "Thôi đại nhân, ta không đi nữa."
Tối hôm đó, ta thu dọn đồ đạc trong hành viện vào rương gỗ, chuyển đến sân sau châu nha.
Thị vệ giúp ta ôm rương đến cổng sân, do dự hỏi: "Hứa cô nương, có cần nói với đại nhân một tiếng không?"
"Không cần."
Sáng sớm hôm sau, ta đi đến hộ phòng như thường lệ.
Cổng đổi một tên sai dịch mới, không nhận ra ta, vươn tay đòi danh thiếp.
Trên băng ghế dài dưới hành lang có một người phụ nữ ngồi đó, trong lòng ôm một chiếc bọc cũ, mặt giày toàn bùn khô, xem chừng đã đợi một lúc rồi.
Trước cửa hộ phòng quanh năm đều có người đợi như vậy, ta chỉ nghĩ bà ta cũng đến làm việc, liền đưa danh thiếp qua.
Sai dịch cúi đầu nhìn một cái: "Hứa Tri Vi?"
"Phải."
Phía băng ghế dài bỗng truyền đến tiếng vải vóc sột soạt.
Khi ta ngoái đầu, người phụ nữ kia đã đứng dậy.
Bà ôm bọc đồ đi đến trước mặt ta, nhìn chằm chằm mặt ta một hồi lâu, mới hỏi: "Cô nương, cô chính là Hứa Tri Vi đó sao?"
Ta nhìn bà: "Bà tìm ta?"
Bà không đáp, trước tiên hỏi: "Cô có phải người Bình Châu không?"
"Phải."
"Năm nay mười tám?"
Ta gật đầu.
Bà lại bước lên một bước: "Năm năm trước, cô có phải từ Nhạn Hồi Quan vào thành không?"
Ta không trả lời ngay.
Bà sốt ruột, giọng nói r/un r/ẩy: "Ta nghe ngóng nửa năm nay rồi. Người ta đều nói Hứa cô nương là người Bình Châu tới, năm năm trước đã ở Nhạn Hồi Quan, tuổi tác cũng khớp."
Nói xong bà đã đến trước mặt ta, ngẩng mặt lên nhìn ta thật kỹ.
"Không đúng."
Ta nắm ch/ặt danh thiếp trong tay.
Bà lại ghé sát thêm một chút, như thể chưa từ bỏ ý định, nhìn lại ngũ quan của ta một lần nữa.
"Không đúng..." Nước mắt bà rơi xuống, "Cô không phải con gái ta."
Người qua lại trước cửa dần dừng bước.
Ta hỏi: "Con gái bà tên gì?"
Người phụ nữ nhìn chằm chằm ta: "Hứa Tri Vi."
Bà cúi người mở bọc vải trong lòng, từ bên trong lục ra một chiếc hộp gỗ nhỏ được bọc kỹ bằng mấy lớp vải cũ.
Trong hộp đặt nửa tờ giấy cũ đã ố vàng, cùng với một sợi dây buộc tóc màu đỏ đã phai màu.
"Ta tên Thẩm Lan Nương, chồng họ Hứa."
Bà đưa nửa tờ giấy đó đến trước mặt ta, tay cứ run mãi không thôi.
"Cô nương, ta tìm nó năm năm rồi."
Bà vươn tay túm lấy ống tay áo ta, đ/ốt ngón tay tái nhợt: "Cô là Hứa Tri Vi, vậy con gái ta đâu?"
