Kỷ vật dưới hốc đ/á miếu hoang
Gió bấc quất ràn rạt qua rặng dừa nước rạp mình ven sông, cuốn theo lớp bọt nước ngầu đục táp rát mặt. Đỗ Lương tỳ cả ngựk lên gờ đ/á xám trơn nhẫy rêu nhớt dưới chân móng miếu Thủy thần. Từng bắp th!t trên vai chàng co gi/ật liên hồi, hai buồng phổi kéo vào từng ngụm khí tanh nồng mùi bùn non và lá ải mục.
Nửa đoạn sào lim g/ãy vẫn được mấy ngón tay chàng bấm ch/ặt đến trắng bệch đầu khớp, dăm gỗ toe toét tì vào hõm vai rướm vệt m/áu tươi. Th/uốc đ/ộc từ then thuyền tuy đã lắng xuống nhờ hơi ấm đáy vực, song cái buốt giá của nước lũ tháng Bảy ngấm sâu vào tủy xươ/ng, làm hai hàm răng chàng va vào nhau từng chập cồm cộp.
Từ phía doi đất ngập lút mắt cá chân cạnh ngôi miếu, bóng người nhỏ nhắn khoác mảnh áo tơi lá tơi tả tất tả lội nước nhào tới. Thục không màng gai nhọn của rễ si cào rá/ch gấu quần vải thô, nàng lao mình xuống mép vực, hai cánh tay mảnh dẻ quàng ghì lấy nách Lương. Hơi thở nàng dồn dập, buồng ngựk phập phồng sau vạt yếm sũng nước. Nàng tì đầu gối vào khe đ/á nứt, cắn ch/ặt môi dưới ráng hết sức bình sinh kéo Lương trườn lên doi đ/á cao ráo hơn.
Lương thở dốc, bọt phù sa trào ra khóe miệng. Chàng khẽ lắc đầu, bàn tay r/un r/ẩy giơ nửa đoạn sào lim chỉ thẳng xuống chân móng ngầm phía dưới mặt nước:
— Chân móng... góc hướng đông... chùm rễ si cuốn đ/á hộc...
Thục nhìn theo hướng tay chàng, đôi đồng tử co lại thật sâu. Đáy mắt nàng phản chiếu con nước đỏ lừ đang dâng ngập từng tấc đ/á xanh. Chẳng cần chàng nói thêm lời nào, nàng vội vã tháo chiếc ruột tượng buộc ngang lưng đưa cho chàng, bên trong có chiếc liềm con gọt vầu và mồi đóm bọc lớp mo cau khô chống nước.
Lương gạt tóc ướt bết vào trán, hít một hơi sâu căng tràn lồng ngựk rồi lại ngụp mình xuống dòng sông cuộn xiết.
Dưới làn nước đặc quánh phù sa, ánh sáng ban ngày chỉ rọi le lói qua lớp sóng cuộn trào bên trên, biến mọi vật thành một màu nâu sẫm m/ù mịt. Lương lần theo chân móng đ/á kè từ thời cha ông để lại. Những khối đ/á xanh nặng hàng tấn xếp chồng lên nhau đã bị dòng chảy khoét rỗng chân vịt. Chùm rễ cây si cổ thụ cắm sâu từ trên vách miếu xuống tận lòng đáy sông, chằng chịt bện vào nhau tựa như một mạng lưới gân m/áu đen sì trói ch/ặt lấy chân móng.
Lương luồn người vào khe hở giữa rễ si và vách đ/á. Đáy sông tối om như hũ nút. Bùn lắng qua hai mươi năm đóng tầng đặc quánh, trơn trượt và tanh nồng mùi x/ác trai hến th/ối r/ữa. Chàng thò cả cánh tay sâu vào trong hốc tối, đầu ngón tay chạm phải tầng bùn nhão nhoét.
Nước lũ ép mạnh vào lưng chàng, từng đợt sóng ngầm chực hất văng chàng ra khỏi khe đ/á để dìm xuống xoáy nước Vực Q/uỷ phía sau lưng. Lương cắn ch/ặt chuôi d/ao gọt vầu, hai chân đạp mạnh vào mỏm đ/á ngầm làm điểm tựa, cánh tay phải sục sâu thêm một gang tay nữa qua lớp mùn rễ si mục nát.
Đột nhiên, đầu ngón tay chàng cọ phải một vật thể cứng ngắc, góc cạnh nằm kẹt cứng giữa hai chạc rễ cây to bằng bắp vế.
Đó là một khối hình chữ nhật, bề mặt thô ráp, bọc một lớp da dày đã trương phềnh nhưng còn dai chắc, lại được quấn chằng chịt nhiều vòng dây mây rừng chét kín bằng nhựa chai hắc ín. Hai mươi năm nằm dưới lòng bùn giá buốt, lớp nhựa chai vẫn giữ cho phần lõi không bị con nước xói mòn.
Lương rút d/ao, cắm ngập lưỡi thép c/ắt đ/ứt từng múi mây rừng đóng rêu đen. Bùn đất bùng lên m/ù mịt quanh mặt. Hơi thở trong ngựk chàng cạn kiệt, hai thái dương đ/ập thình thịch như búa giã. Dùng hết chút sức lực cuối cùng, Lương ghì ch/ặt hai bàn tay vào mép khối hộp, gồng mình gi/ật mạnh một tiếng "ực".
Chiếc hộp bung khỏi kẽ rễ si.
Lương đạp nước ngoi thẳng lên khỏi mặt sông.
"Ào!"
Thục chực sẵn trên gờ đ/á, lập tức nhoài người túm lấy cổ áo Lương, một tay đỡ lấy chiếc hộp bọc da trâu nặng trịch đầy bùn rêu. Hai người dìu nhau lết từng bước nặng nhọc qua bậc thềm rêu phong, chui tọt vào bên trong gian hậu cung miếu Thủy thần.
Bên ngoài, gió rít từng hồi u u qua khe cửa ván lỏng ốc. Bên trong gian miếu, khói từ ba nén hương trầm đen Thục thắp từ canh tư vẫn còn vương vấn quấn quanh xà bần, quyện ch/ặt lấy mùi ẩm mốc của cột gỗ lim cổ thụ.
Lương ngồi bệt xuống thềm gạch vồ lồi lõm, lưng dựa vào chân bệ thờ. Tấm thân chàng lạnh buốt, da gà nổi rần rần tím tái. Thục nhanh nhẹn vơ đám củi thông khô, vỏ trấu cùng những đoạn hương vụn dồn lại giữa nền gạch. Nàng lấy từ trong bọc mo cau ra mồi đóm khô ráo, quẹt vào thanh đ/á lửa giấu trong góc cột.
"Tách! Xoè!"
Tia lửa bén vào sợi bùi nhùi, bốc lên một đốm sáng đỏ au. Thục cúi rạp người thổi phù phù, ngọn lửa vàng cam bùng lên li/ếm láp những que củi thông n/ổ tí tách. Hơi ấm lan tỏa xua bớt mùi tanh nồng của bùn phù sa vương trên quần áo hai người.
Chiếc hộp bọc da trâu đặt giữa hai đống tro than ấm. Lớp da bên ngoài đã mục mủn từng mảng, phơi ra phần gỗ vàng tâm bên trong dán kín bằng hắc ín và sơn ta đỏ au. Lương rút mũi d/ao cạy bật từng chốt mộng gỗ đã lỏng chân.
Nắp hộp vừa mở hé ra, một mùi hương trầm cũ kỹ quyện lẫn hương bồ kết phơi khô từ hai mươi năm trước theo hơi ấm bốc lên, thanh khiết lạ lùng giữa không gian ẩm mốc.
Dưới đáy hộp không có vàng ngọc, chẳng có châu báu.
Nằm gọn trong tấm lụa điều đã phai thành màu đỏ xỉn là hai món kỷ vật: một chiếc khóa bạc hình trăng khuyết đã hoen gỉ xanh rì ở mép viền, và một vuông vải yếm nhuộm củ nâu gấp tư, mép vải viền chỉ đen kh//âu tay vụng dại nhưng mũi chỉ dày dặn khăng khít.
Lương r/un r/ẩy nhấc chiếc khóa bạc lên lòng bàn tay. Lớp ten rỉ màu xanh xám bị ngón tay chàng miết nhẹ lộ ra hàng chữ triện chạm chìm sắc sảo.
Một mặt khắc gia huy hoa sen bốn cánh của họ Trịnh làng Đông Cổ.
Mặt kia chạm rõ một chữ Nôm duy nhất: "Thục".
Cả gian miếu như đông cứng lại. Bên ngoài, tiếng sóng vỗ ì oạp vào móng đ/á miếu nghe dồn dập tựa tiếng bước chân người vội vã.
Lương ngước nhìn cô gái b/án hương đang ngồi đối diện bên bếp lửa tàn.
Đôi mắt Thục mở to trân trân nhìn vào món đồ chơi bằng bạc nằm gọn trong tay chàng. Cả người nàng bắt đầu run bần bật, hơi thở dồn lên nghẹn ngào nơi cuống họng. Đôi bàn tay g/ầy gò thô ráp của nàng từ từ đưa lên, những ngón tay chạm khẽ vào từng đường chạm trổ trên mặt bạc. Nàng miết qua chữ "Thục", ngón tay dừng lại hồi lâu trên hoa sen bốn cánh.
Lương đặt chiếc khóa bạc vào lòng bàn tay Thục, đoạn chàng cẩn thận mở từng nếp gấp của vuông vải nhuộm củ nâu ra hong trước ngọn lửa ấm.
Mảnh vải khô dần, lớp bùn khô bong ra từng mảng bụi mỏng, để lộ những dòng chữ viết bằng mực tàu trộn m/áu tươi đã thâm đen lại theo năm tháng. Nét chữ xiêu vẹo, vội vàng như được viết bằng đầu cọng rơm hay đuôi lông gà giữa cơn k/inh h/oàng tột độ:
*"Ngày mười bốn tháng Bảy năm Kỷ Mão.*
*Mẹ viết mấy dòng này gửi lại trần gian trước giờ rơi xuống nước thẳm. Đứa con gái đỏ hỏn của mẹ mang dòng m/áu Trịnh tộc, nhưng họ Trịnh coi con là vết nhơ, coi mẹ là loài s/úc si/nh phải chìm đáy nước. Chúng bắt mẹ dìm lồng tre để bịt kín tội cưỡng đoạt của đứa ấm sinh.*
*Mẹ ch** không nhắm mắt, nhưng không nỡ để con cùng vùi thây nơi cống rãnh bùn nhơ. Mẹ lén giấu con vào hốc đ/á rễ si chân miếu Thủy thần, thay bằng một nắm sỏi sông quấn tã Iót để đá/ nh lừa mắt loài sài lang họ Trịnh. Nhờ lòng thương xót của ông lái đò họ Đỗ buông lỏng mái chèo cho thuyền trôi dạt vào mép miếu, con mới có được nửa khắc tàn hơi thoát khỏi nanh vuốt.*
*Hỡi con gái của mẹ! Cổ tay trái của con có một vết chàm đỏ hình hạt đậu, trước ngựk đeo chiếc khóa bạc chữ 'Thục' do chính tay mẹ c/ắt nhẫn mẹ đẻ để lại đem đúc thành. Nếu trời xanh còn nhỏ lệ xót thương cho người tốt vớt được con nuôi nấng nên người, xin con hãy sống, hãy mở mắt nhìn trời đất Đông Cổ mà chứng kiến ngày công lý cõi âm dương tương ngộ.*
*Mẹ của con — Thị Liên, cắn ngón tay hòa m/áu lạy tạ đất trời."*
Từng dòng chữ như roj quất vào tâm can Đỗ Lương. Mắt chàng cay xè, sống mũi nghẹn đặc vị khói cay nồng. Lời thú tội của lão Mo Khảm m/ù bên gò mả, cảnh tượng dìm lồng năm xưa trong khói hương đen, và nửa khúc sào lim g/ãy đẫm m/áu của cha chàng nằm góc miếu... tất cả ráp lại thành một bức tranh tàn khốc, không còn một kẽ hở hoài nghi.
Cha chàng đã chở chuyến đò nghiệt ngã ấy, nhận mười lượng bạc để nuôi sống gia đình, nhưng ở lằn ranh cuối cùng của lương tâm con người, ông đã ghìm mái chèo để người thiếu phụ kịp giấu giọt m/áu của mình vào kẽ đ/á.
Thục quỳ sụp xuống sàn gạch.
Nàng r/un r/ẩy kéo ống tay áo nâu sồng bên tay trái lên cao quá cổ tay.
Dưới ánh lửa bập bùng soi rọi, trên làn da trắng ngần nổi rõ một vết chàm đỏ tươi hình hạt đậu.
Không một âm thanh nào thốt ra khỏi đôi môi mỏng của cô gái c/âm, nhưng từ hốc mắt nàng, từng giọt nước mắt nóng hổi thi nhau tuôn trào, lăn dài qua gò má g/ầy guộc rồi rơi lách tách xuống vuông vải củ nâu nhuộm m/áu mẹ nàng. Hai mươi năm sống kiếp mồ côi c/âm lặng nơi xó miếu bến đò, ăn gió nằm sương, bị dân làng coi như thứ phế thải trôi sông dạt bãi, nay giọt m/áu cội nguồn cùng tiếng khóc uất nghẹn của người mẹ đã tìm về nguyên vẹn trong lồng ngựk nàng.
Thục ôm ch/ặt chiếc khóa bạc vào tim, nàng gục đầu xuống nền gạch nức nở trong c/âm lặng. Tấm lưng g/ầy r/un r/ẩy từng chập dưới ánh lửa tàn.
Đỗ Lương vươn tay đỡ lấy vai Thục. Chàng không an ủi bằng những lời sáo rỗng. Bàn tay chai sạn vì sào đò của chàng nắm ch/ặt lấy bàn tay lạnh ngắt của nàng, ánh mắt chàng đanh lại, sâu thẳm và kiên quyết như vách đ/á ngầm đáy vực.
— Không ai có thể dìm sự thật dưới đáy bùn được nữa, — Lương cất giọng khàn đục nhưng rành rọt từng tiếng. — Sáng nay là ngày hội rước sắc làng Đông Cổ. Chiếc chiếu cạp điều trải giữa sân đình hôm nay không dành riêng cho bọn cường hào che đậy tội á/c.
"Đoàng... boong..."
Từ phía chùa làng bên kia khúc sông, một hồi chuông sớm bỗng gióng giả vang lên. Tiếng chuông đồng ngân nga, trầm hùng x/é toang màn sương dày đặc đang phủ kín mặt sông Lương, báo hiệu ngày mới đã bắt đầu thức giấc.
Lương đứng phắt dậy, cúi xuống nhặt nửa đoạn sào lim g/ãy cắp ch/ặt vào nách, tay kia bọc cẩn thận chiếc hộp da trâu cùng mảnh vải huyết thư vào lòng áo tơi.
Ánh sáng rạng đông màu xám bạc từ từ rạ/ch ngang bầu trời phía đông, soi rõ con đường lát gạch đỏ dẫn thẳng từ bến sông lên cổng đình làng Đông Cổ.
