Mâm cơm chiều bãi bồi
Gió heo may thổi là là qua vạt ngô trổ cờ trên bãi bồi, gom theo mùi bùn non phơi nắng và hơi sương se lạnh đầu hôm.
Dưới chái chòi mới lợp rạ nếp vàng óng, ánh lửa bập bùng hắt những vệt sáng đỏ rực lên vách nứa. Đỗ Lương ngồi xếp bằng bên hiên, đôi bàn tay chai sạn thoăn thoắt tước mớ nan giang mềm để đan nốt chiếc giỏ đựng trầu. Cách đó chừng vài bước chân, ba hòn gạch nghiêng kê làm kiềng đang ôm trọn chiếc niêu đất đỏ bốc khói nghi ngút.
Trong niêu, những khúc cá mương, cá chép sông Lương do đám thợ chài thả lưới ban sáng đem cho đang sôi liu riu bên lớp trám đen ỏn mỡ. Mùi mỡ cá ngậy b/éo quện cùng vị chát bùi của quả trám chín cây, thêm mấy lát gừng già đ/ập dập và ớt chỉ thiên cay nồng sực nức cả một khoảng bờ bãi.
Thục ngồi lom khom bên cạnh, tay cầm quạt nan phe phẩy từng nhịp nhẹ nhàng để giữ cho than củi đượm đều. Khuôn mặt nàng ửng hồng vì hơi nóng từ bếp lò, dải tóc mây đen nhánh được vấn gọn ghẽ sau gáy bằng chiếc trâm tre nhẵn bóng do Lương gọt tặng. Nồi canh cua đồng giã tay nổi từng tảng gạch nâu óng ánh vừa được nhấc xuống đất, bên trên thả mớ rau đay cùng ngọn mồng tơi hái vội mé bờ rào, xanh mướt và ngan ngát vị đồng quê. Đĩa cà pháo muối nén giòn tan, trắng tròn như những quả trứng chim le le, được Thục cẩn thận bày biện trên chiếc mâm đồng mắt cua đã đá/ nh sáng bóng.
Từ mạn bến đò, tiếng sỏi lạo xạo dồn lại mỗi lúc một gần. Tiếng cười nói sang sảng phá tan vẻ vắng lặng muôn thuở của doi cát:
— Chà chà! Mùi cá kho đượm trám bay tít ra tận bờ sông, làm mấy lão già chèo đò chúng tôi chèo chẳng nổi nữa, bụng dạ cứ réo cồn cào cả lên đây này!
Lương ngẩng đầu, vội buông mớ nan giang xuống đất, đứng dậy chắp tay đón khách.
Bước lên triền cát phù sa là ông trùm bến họ Đỗ với chiếc áo lương đen gài cúc chéo, theo sau là bác Vạn Chài ngựk trần vạm vỡ mang đôi mắt đỏ hoe vì gió sông, cùng hai người thợ mộc từng xúm tay đẽo ván xoan đào đóng con đò hôm trước. Bác Vạn xách tòng teng trên tay một xâu cá quả tươi rói hãy còn quẫy đuôi bì bọch trong mớ rong đuôi chó, còn ông trùm bến thì ôm khư khư chiếc be sành da lươn nút bằng lá chuối khô.
— Nghe tin hai đứa làm mâm cơm tạ đất bãi và đãi bạn đò, cánh già chúng tôi chẳng có gì sang trọng, chỉ có be rư/ợu nếp cái hoa vàng ủ men th/uốc bắc với xâu cá tươi bến dưới mang sang góp vui. — Ông trùm bến sang sảng cất giọng, nếp nhăn nơi khóe mắt dãn ra thật hiền từ.
Thục đứng dậy, hai tay bưng chậu nước gáo dừa thơm mùi lá bưởi đun sôi để nguội, cúi đầu cung kính mời từng người rửa tay rửa chân trước khi bước lên thềm đất. Nụ cười của nàng rạng rỡ, hàm răng đen nhánh hạt na lấp lánh dưới ánh chiều buông.
Manh chiếu cói mới dệt thơm mùi cói mộc được trải ngay giữa khoảng đất bằng trước hiên chòi. Trăng đầu tháng bắt đầu nhô lên khỏi rặng tre phía làng Đông Cổ, rải một dải sáng bàng bạc lên mặt nước sông Lương đang êm ả lượn quanh bãi bồi.
Bữa cơm bãi sông bày ra mộc mạc mà ấm áp. Niêu cá kho nâu sẫm bóng bẩy đặt chính giữa, bát canh cua xanh mướt ngát khói, đĩa rau muống luộc xanh giòn chấm tương bần, thêm đĩa cà pháo giòn rụm chen chúc trên chiếc mâm đồng. Ông trùm bến nâng chiếc be sành, gi/ật nút lá chuối. Một làn hương nếp nồng đượm, thơm ngọt ngào lập tức tỏa ra, át đi vị hanh hao của gió bấc chớm lạnh.
— Nào, rót tràn bát đi các bác! — Ông trùm bến vừa nghiêng be rót vào từng chiếc bát sành sứt viền, vừa nhìn sang Đỗ Lương — Đêm nay, dòng họ Đỗ và dân chài bến Lương cùng ngồi lại nơi này. Đất trời có mắt, tiền nhân có thiêng, mọi oan khiên đ/è nặng bao năm qua đã theo dòng nước trôi tuột ra biển cả. Từ nay trở đi, không còn chuyện m/a quái kéo chân, không còn nỗi kinh sợ mỗi mùa con nước đỏ. Bến Lương ta chỉ còn lại đò lành, người thuận, sớm tối chở che cho nhau!
Mọi người cùng nâng bát sành sứt cọc cạch cạn một hơi dài. Vị cay nồng của men nếp bốc lên mắt, khiến gò má ai nấy đều ửng đỏ. Bác Vạn Chài gắp một khúc cá kho b/éo ngậy đưa vào miệng, nhai luôn cả mẩu xươ/ng mềm rục, chép miệng tấm tắc:
— Ngon quá trời đất ơi! Cá kho rục xươ/ng mà th!t vẫn chắc nịch, ngấm trọn cái bùi chát của trám rừng. Con bé Thục này khéo tay thật, đúng là cái phúc của chú Lương nhà ta!
Thục ngồi nép ở mé chiếu, bưng liễn cơm nghi ngút khói xới đều vào từng bát con, hai má nàng đỏ ửng vì thẹn thùng. Nàng đón lấy những chiếc bát trống bằng hai bàn tay khéo léo, chăm chút từng miếng ăn, ngụm nước cho các bậc cao niên như một người dâu thảo hiền trong nhà.
Rư/ợu vào lời ra, những câu chuyện về những mùa nước lũ, những ngày dựng lại bến đò, chuyện con cá ngạnh, con tôm rảo cứ thế tuôn trào râm ran bên hiên chòi lá. Không ai nhắc lại những đêm dài k/inh h/oàng ở Vực Q/uỷ, cũng chẳng ai gặng hỏi về bóng đen xích sắt năm nào. Những đ/au thương tăm tối tựa hồ đã chìm sâu xuống đáy sông, nhường chỗ cho sự thanh thản, vững vàng hiện rõ trên từng khuôn mặt đen sạm vì sương gió.
Đến khi trăng đã lên cao tới đỉnh ngọn sào, ánh sáng vằng vặc chiếu rọi từng ngọn sóng lăn tăn ngoài bến, men rư/ợu trong be sành cũng vừa cạn đáy. Mấy bác thợ mộc và bác Vạn Chài lục tục đứng dậy, dùng vạt áo chùi miệng, cười vang chào tạm biệt rồi cùng ông trùm bến thong thả men theo triền đê trở về làng.
Bãi bồi chỉ còn lại Đỗ Lương và Thục.
Lương đem chiếc giỏ cá của bác Vạn móc lên chái bếp, rồi quay lại phụ Thục thu dọn mâm bát. Dưới ánh trăng thu trong vắt, chàng nhìn sang người con gái đang cặm cụi gom từng chiếc bát sành. Lưng áo nàng lấm tấm mồ hôi, nhưng ánh mắt nhìn chàng lại chan chứa sự bình yên sâu lắng chưa từng có.
— Thục này, — Lương cất tiếng, giọng chàng trầm ấm hòa vào tiếng sóng vỗ nhẹ mạn đò — mai này khách sang sông ngày một đông, ta tính m/ua thêm ít tre ngâm dưới lạch dựng cho nàng một cái chái sạp rộng hơn ngoài thềm miếu để phơi hương. Trời vào đông hanh hao, nhang thơm của nàng sẽ đắt hàng lắm.
Thục ngẩng lên nhìn Lương. Đôi mắt nàng mở to, long lanh như chứa cả vầng trăng rằm trên sông Lương. Lồng ngựk nàng phập phồng, đôi bờ môi khẽ r/un r/ẩy.
Nàng buông chiếc đĩa sành xuống mâm, hai bàn tay mảnh dẻ bám ch/ặt lấy gấu áo nâu của Lương. Đôi mắt nàng dâng lên một tầng nước trong veo, cổ họng gi/ật gi/ật từng cơn như có một khối cảm xúc dồn nén từ thuở chào đời đang vỡ bung ra từng thớ th!t.
Lương bối rối đưa tay giữ lấy bờ vai g/ầy của nàng:
— Thục, làm sao thế? Nàng mệt ở đâu à?
Thục lắc đầu thật mạnh. Nàng nắm ch/ặt lấy những ngón tay gân guốc của chàng, miệng há ra, hơi thở gấp gáp dồn lên cuống họng. Sau một thoáng cố sức đến tím cả môi, từ nơi vòm họng ngỡ như c/âm lặng suốt mười chín năm ròng, một chuỗi âm thanh r/un r/ẩy, ngọng nghịu nhưng tròn vành rõ tiếng bật ra giữa thềm trăng:
— L... Lương...
Tiếng gọi mộc mạc x/é toang khoảng không tĩnh mịch của bãi bồi.
Đỗ Lương sững sờ, toàn thân chàng chấn động như vừa có luồng điện chạy dọc sống lưng. Chàng nhìn trân trối vào khuôn mặt đầm đìa nước mắt của Thục, hai tai ù đi vì không dám tin vào điều vừa nghe thấy.
— Lương... ơi... — Thục lại cất lên, lần này rõ ràng hơn, nghẹn ngào hơn, âm thanh r/un r/ẩy vỡ òa tựa mầm măng đội lớp đất cằn cỗi vươn lên đón nắng mai.
Những giọt nước mắt trào ra từ khóe mi Thục, rớt xuống mu bàn tay thô ráp của người thợ đò, ấm nóng đến buốt nhói. Lương r/un r/ẩy ôm trọn lấy đôi bàn tay nhỏ bé của nàng áp vào ngựk mình. Dưới làn da áo nâu, trái tim chàng đ/ập thình thịch những nhịp đ/ập thổn thức, rưng rưng nhìn dòng sông Lương đang lấp lánh ánh vàng xuôi dòng trong đêm thanh bình.
