Làm thế nào để xây dựng vạn lý giang sơn cho con trai Tần Thủy Hoàng

Tần Chiêu Tương Vương băng hà, thụy hiệu Chiêu Tương. Tần Vương Trụ còn đang chìm trong đ/au thương đã phải gượng dậy từ giường bệ/nh, đối mặt với vô vàn vấn đề chồng chất.

Dù chỉ làm Tần Vương vài tháng, nhưng sau khi phụ vương Ly Thế qu/a đ/ời, khối lượng công việc của hắn tăng lên gấp bội. Hắn có cảm giác như thể công việc hoàn toàn khác trước. Ngày trước, xử lý xong văn thư còn có thể trò chuyện cùng quân phụ. Giờ đây, mở mắt là chính sự, nhắm mắt chưa được bao lâu đã phải thức dậy.

Tần quốc tuy chưa xảy ra đại sự, nhưng những việc vụn vặt chồng chất khiến hắn như lạc vào mê cung. Quân phụ khi xưa đã dọn dẹp hết những chuyện phức tạp, vậy mà giờ hắn vẫn thấy rối như tơ vò.

Chính sự hỗn độn còn có thể dần thu xếp, nhưng thái độ ngạo mạn của tôn thất và ngoại thích sau khi phụ vương băng hà khiến Tần Vương Trụ - vốn tính tình điềm đạm - cũng nổi cơn thịnh nộ.

Qu/an t/ài Tần Chiêu Tương Vương chưa kịp nhập tịch, các tôn thất đã tranh nhau tấu xin hắn "sửa đổi" chính sách hà khắc trước đây, ban chiếu ưu đãi họ hàng. Tần Vương Trụ vốn định an ủi họ, chiếu thư đã soạn sẵn. Nhưng đúng lúc hắn mệt mỏi vì chính sự, thương nhớ phụ vương nhất, những lời ép buộc cùng cách nói "sửa sai" khiến hắn bỗng sinh tâm nghịch.

Lúc này, Dương Tuyền Quân - người từng kiêu ngạo khi hắn lên ngôi - bị đẩy ra làm mồi nhử. Ngay cả Chu Tương cũng bị liên lụy.

Dương Tuyền Quân tấu: "Chu Tương chỉ là em trai Thái tử phi, đại vương đối đãi hắn quá hậu. Không ban thưởng hậu hĩnh cho tôn thất chúng ta, lòng người sao yên được?"

Ý hắn rõ ràng: Xưa khi ta là em trai Vương hậu còn chẳng được đãi ngộ bằng Chu Tương. Một kẻ chỉ là em trai Thái tử phi, sao dám địa vị cao hơn ta?

Tần Vương Trụ trừng mắt nhìn Dương Tuyền Quân hồi lâu, khẽ cười lạnh: "Tần quốc có pháp lệnh rõ ràng, công tử vô công chỉ là bạch thân. Ngươi cho rằng công lao của mình lớn hơn Trường Bình Quân? Hay cho mình là huynh đệ Vương hậu nên đứng trên công tử, thành kẻ phá lệ đầu tiên?"

Dương Tuyền Quân mặt c/ắt không còn hột m/áu. Xưa Hoa Dương phu nhân được sủng ái, hắn làm em trai Thái tử luôn được Trụ đối đãi thân thiết. Không ngờ lần đầu hiến kế trên triều lại bị quở trách thậm tệ.

Hắn vội quỳ xuống: "Thần tuyệt không có ý ấy!"

Tần Vương Trụ gằn giọng: "Vậy ngươi lấy tư cách gì so sánh với Trường Bình Quân? Tử Sở! Địa vị của Trường Bình Quân chẳng lẽ do là em rể của ngươi?"

Thái tử Tử Sở cung kính đáp: "Khi tiên vương dùng Hàm Dương thành đổi Trường Bình Quân từ Triệu, thần chỉ là hạt nhân mới về nước."

Tần Vương Trụ hít sâu nén gi/ận, lạnh lùng nói: "Phụ vương lâm chung còn lo ta quá nhân từ. Quả nhiên như lời người nói, ta quá khoan dung."

Hắn bãi triều đột ngột, bỏ lại quần thần ngơ ngác, phẩy tay áo bỏ đi. Dương Tuyền Quân đờ đẫn nhìn bóng lưng vua, mãi không dám nhúc nhích.

Các khanh đại phu ngơ ngác nhìn Thái tử Tử Sở. Vua đã đi, họ nên lui hay ở? Chỉ có Thái tử mới quyết định được.

Tử Sở cúi đầu im lặng như pho tượng. Các quan đành hướng ánh mắt về hai vị thừa tướng phía trước.

"Thừa tướng, chúng ta còn đợi nữa không?" Họ thì thào hỏi.

Tuân Tử nhắm nghiền mắt như đang ngủ. Thái Trạch thản nhiên: "Quân thượng tự khắc sai người đến truyền lệnh."

Thái tử cùng hai thừa tướng còn ở lại, họ đành tiếp tục chờ. Mãi nửa canh sau, cung nhân mới đến truyền chỉ giải tán. Các khanh đại phu nhìn Thái tử và hai thừa tướng, ánh mắt đầy phức tạp.

Từ thời Tần Vũ Vương, nước Tần bãi chức tướng quốc, đặt Tả Hữu thừa tướng để phân tán quyền lực. Sau này, chức tướng quốc và thừa tướng không phải lúc nào cũng đồng thời tồn tại.

Trước khi thoái vị, Tần Chiêu Tương Vương sắp xếp Tả Hữu thừa tướng cho Trụ - Tuân Huống tuổi cao đức trọng, Thái Trạch trẻ tuổi tài cao. Hai người hợp lực có thể giải quyết mọi nan đề.

Vì cả hai đều thân thiết với Trường Bình Quân Chu Tương, Hàm Dương đồn rằng Chu Tương tuy không danh tướng quốc nhưng nắm thực quyền. Thậm chí có kẻ bảo Chu Tương mới là người cầm quyền thực sự, Tần Vương Trụ chỉ là bù nhìn.

Có lẽ lời đồn đưa Chu Tương thành "vua bóng đêm" quá thái quá, nên dần biến tấu thành Thái tử Tử Sở mới kẻ nắm thực quyền, kh/ống ch/ế Tần Vương Trụ.

Th* th/ể Tần Chiêu Tương Vương còn quàn tại Hàm Dương cung, thế mà lời đồn vô căn cứ đã lan khắp kinh thành. Tần Vương Trụ bận trăm công nghìn việc chưa kịp nghe tin đồn. Hôm nay hắn gi/ận dữ bỏ việc đến biệt trang tìm Chu Tương, dọc đường mới nghe được những lời đàm tiếu.

Chu Tương trùm khăn đầu, xách thùng sữa ra đón, nghe xong kinh ngạc: "Lời đồn thất thiệt nào dám vang đến xe ngựa của quân thượng?!"

Tần Vương Trụ đang gi/ận dữ bỗng thấy khí tiết giảm nửa phần. Hắn đổi đề tài: "Sao ngươi lại xách thùng sữa?"

Chu Tương đáp: "Tuân Tử chẳng phải đang đề xuất để tang ba năm sao? Ta sợ thời gian kiêng thịt quá dài ảnh hưởng sức khỏe quân thượng và chư vị đại thần, nên chế biến sữa để dùng tạm."

Dù "Lễ ký" quy định để tang cha ba năm, nhưng thời Tiên Tần tục này chưa phổ biến, bằng không Khổng Tử đã không tranh luận nên để tang một năm hay ba năm. Hậu thế như Khổng Dĩnh Đạt cho rằng tang ba năm có từ thời Nghiêu Thuấn, nhưng sử gia đã chứng minh "Nghiêu điển", "Thuấn điển" là do Nho gia đời sau viết ra.

Giáp cốt văn đời Ân Thương chứng minh tang lễ khi ấy không cố định. "Xuân Thu" ghi chép Chu vương phòng và chư hầu để tang không quá ba năm. Thực tế, tầng lớp quý tộc không thể thực hành tang ba năm vì "Lễ ký" quy định Thái tử để tang phải bỏ chính sự ba năm, giao quyền cho Tể tướng.

Chu Tương đọc đến đoạn này suýt bật cười - đúng là chuyện hoang đường! Để Tể tướng nhiếp chính ba năm, ngôi vị kế thừa nào chẳng nhuốm m/áu? Xem các chư hầu mới lên ngôi thường thanh trừng đẫm m/áu đủ thấy hậu quả.

Nhưng chàng hiểu tại sao Nho gia đề xuất thế - học thuyết của họ chủ trương "vô vi nhi trị". Nho gia thấy vận mệnh quốc gia phụ thuộc vào một người, nên muốn vua "đại công vô tư". Đã tính tư con người khó tránh, chi bằng để sĩ phu cai trị, vua chỉ ngồi đó. Như thế quốc gia không lo vua tư lợi, còn sĩ phu hỏng thì vua có thể thay thế.

Trong hệ thống lý tưởng này, vua không cần tài đức, chỉ cần biết người, hoặc quốc gia có hệ thống tuyển chọn hiền tài là đủ giữ yên ổn lâu dài.

Pháp gia kỳ thực cũng có tư tưởng tương đồng, chỉ khác ở chỗ Nho gia dùng đạo đức để ước thúc quân vương, còn Pháp gia dùng pháp lệnh để ràng buộc bậc quân chủ.

Các bậc tiên hiền thời cổ đại ở Hoa Hạ đều mong mỏi một lý tưởng trị quốc: Lấy việc hạn chế quyền lực quân vương làm trọng, ngăn chặn tư tâm phá hoại giang sơn.

Tiếc thay, những hy vọng ấy đều viển vông hoặc vượt quá thực tế. Bởi vậy, những học thuyết được quân chủ tiếp nhận - dù là Pháp gia hay Nho gia - đều phải trải qua chỉnh sửa cho phù hợp thời đại.

Trong giai đoạn phát triển kinh tế - văn hóa hiện nay, chính quyền trung ương tập quyền và chế độ quân chủ chuyên chế mới là điều cần thiết. Tần quốc có được vị thế bá chủ nhờ sự tập trung quyền lực vượt trội so với sáu nước chư hầu.

Tuân Tử vốn là người thực tế. Nhìn suốt chiều dài lịch sử Hoa Hạ, có lẽ hắn chính là vị đại nho thực dụng nhất.

Tuy nhiên, "Tam niên chi tang" vẫn là nghi lễ căn bản của Nho gia, ngay cả Tuân Tử cũng ủng hộ. Nhưng ủng hộ là một chuyện, thực tế mới là điều cốt yếu.

Bắt Tần vương để tang ba năm mà bỏ bê quốc chính? Thế lục quốc liên minh e rằng sẽ trỗi dậy ngay tức khắc.

Tuân Tử đang cân nhắc: Hoặc giả giữ hiếu ba năm nhưng chỉ kiêng rư/ợu thịt cùng thanh sắc, chính sự vẫn xử lý như thường; Hoặc theo đề nghị của Chu Tương - dùng ngày đại nguyệt thay cho ba năm, tuyên dương tấm lòng hiếu thảo là đủ.

Việc Tuân Tử sửa đổi lễ chế cũng có lý do riêng. Tam niên chi tang vốn để tôn vinh hiếu đạo, nhưng di chiếu của Tần Chiêu Tương Vương lại mong Tần Vương Trụ đừng để tang, hãy lấy quốc gia làm trọng. Kẻ hiếu tử chân chính phải biết nghe theo tâm nguyện của tiên vương.

Trên cơ sở tuân theo di ngôn, Tần Vương Trụ có thể đối ngoại tuyên bố: "Tuy nghe theo tiên vương, nhưng hiếu đạo vẫn phải giữ, hai việc không mâu thuẫn". Cách này vừa giảm nhẹ thời gian tang chế, lại vừa tô điểm mặt mũi cho Tần vương.

Hiện tại, Tuân Tử đang cùng các môn đồ Nho gia khác và lễ quan Tần quốc tranh luận ngày đêm, quyết định rõ ràng nghi thức tang chế trước khi chư hầu đến bái tế Tần Chiêu Tương Vương.

Dù chọn phương thức nào, Chu Tương cũng phải cùng Tần Vương Trụ chịu cảnh ăn chay dài ngày.

May thay, tang chế ăn chay thời nay không quá nghiêm khắc: Khi được người khác chiêu đãi hoặc lúc bệ/nh tật vẫn có thể dùng thịt, trứng; các chế phẩm từ sữa cũng không bị xem là mặn. Nhiều nơi chỉ cần kiêng ngũ tân, không ăn hành hẹ tỏi là được.

Hơn nữa, nếu đóng cửa lén ăn thịt trứng mà không công khai uống rư/ợu, mở yến tiệc, người đời cũng làm ngơ.

Nhưng dưới sự giám sát của Tuân Tử, Tần Vương Trụ, Tử Sở và Doanh Tiểu Chính thực sự vì tang sự mà buồn rầu, nghiêm túc ăn chay. Món đậu mãi cũng ngán, Chu Tương bèn nghĩ cách dùng chế phẩm sữa bổ sung.

Hắn không rành về sữa, chỉ từng thấy nội viện chế biến đôi chút. Muốn tự tay làm phải mày mò thử nghiệm nhiều lần.

Nhắc đến chuyện để tang, Tần Vương Trụ bất giác phàn nàn: "Bọn Lỗ nho thật lắm lời. Giá mà Tuân Tử dẫn Nho gia về phương Đông thì tốt biết mấy! Đến Tần quốc lại muốn thay đổi quy củ của ta!"

Chu Tương đáp: "Bọn giáo điển ấy đi đâu cũng gây th/ù chuốc oán. Không như Tuân Tử biết tùy thời, chúng chỉ biết cấm đoán người khác tiến bộ. Khổng Tử ngày ngày tự vấn bản thân, khuyên đệ tử học không ngừng. Còn bọn họ? Coi Khổng Tử như bậc hoàn mỹ bất khả xâm phạm! Dạy đệ tử đời sau càng lúc càng thụt lùi! Thật đáng chán!"

Tần Vương Trụ nghe Chu Tương ch/ửi bới như mưa tên, bỗng vui hẳn: "Ngươi nói hay thế, sao không cùng Tuân Tử tranh luận với bọn họ?"

Chu Tương bĩu môi: "Ta đến một lần, bọn họ biện không lại liền đòi đ/á/nh. Ta đ/á/nh chẳng lại, Tuân Tử cấm không cho đi nữa."

Tần Vương Trụ ngạc nhiên: "Lại còn động thủ?"

Chu Tương thở dài: "Tuân Tử nói, không cần đ/á/nh trước nhưng phải biết tự vệ. Mà muốn tự vệ ắt phải ra tay. Ta sao nỡ đ/á/nh lại lũ lão nhân?"

Tần Vương Trụ phì cười: "Tính ngươi hiền lành quá, không hợp chốn biện luận. Thôi ở nhà nuôi gà vịt đi."

Chu Tương lại thở dài: "Dù đã nhận lời lưu lại Hàm Dương phò tá quân thượng, nhưng ta cảm thấy mình vô dụng quá. Chi bằng trở về Nam phương giúp quân thượng trồng trọt, ít nhất còn tăng thêm lương thực."

Tần Vương Trụ đùa cợt: "Sao gọi là vô dụng? Có ngươi ở Hàm Dương, ta mỗi ngày ăn thêm được mấy bát cơm."

Chu Tương bật cười: "Cũng phải! Ta vẫn rất hữu dụng!"

Khi Chu Tương cùng Tần Vương Trụ trở về tiểu viện, Doanh Tiểu Chính đang tập ki/ếm. Thấy Tần Vương Trụ, cậu bé chạy tới ôm chầm, dụi mặt đầy mồ hôi vào tay áo hắn rồi tiếp tục luyện tập.

Tần Vương Trụ véo nhẹ vào gáy cậu: "Đồ nghịch ngợm!"

"Quân thượng đợi chút, ta làm món sữa mới học được!" Chu Tương xách bình sữa bò vào nhà bếp.

Tần Vương Trụ ngồi chỗ mát xem Doanh Tiểu Chính múa ki/ếm, tay phe phẩy chiếc quạt có gắn băng cho mát.

Trong bếp, Chu Tương đun sữa bò lửa nhỏ, canh chừng không để trào. Hắn duy trì nhiệt độ cao suốt một khắc đồng hồ để diệt khuẩn triệt để.

Sữa đun lâu tạo váng, Chu Tương dùng đũa đ/á/nh tan rồi tiếp tục nấu. Một khắc sau, sữa đặc quánh lại. Hắn để ng/uội tự nhiên, pha cùng bột đào tươi và nước trà xanh, khuấy đều tay thành thức uống sánh mịn.

Chu Tương thêm chút diêm tiêu làm lạnh, đợi nhiệt độ vừa phải mới bưng ra.

"Quân thượng nếm thử đi." Chu Tương đưa ly sữa đào cho Tần Vương Trụ, "Năm nay đào ngọt lắm, không cần thêm đường."

Doanh Tiểu Chính không đợi mời, tự động nhấp một ngụm rồi nhăn mặt: "Thêm mật ong mới ngon!"

Chu Tương véo má cậu bé phúng phính: "Tám tuổi rồi còn bầu bĩnh thế này! Cấm ăn ngọt!"

Doanh Tiểu Chính vén áo khoe eo: "Con chỉ b/éo mặt thôi! Eo còn thon hơn cả cữu phụ!"

Suốt năm ở Hàm Dương nhàn rỗi, Chu Tương đúng là hơi đẫy đà. Doanh Tiểu Chính thích thú chế giễu chỗ này - xưa kia chính cữu phụ gọi cậu là "tiểu bánh bao", giờ đổi lại cậu gọi hắn là "bánh bao b/éo".

Dĩ nhiên, Chu Tương còn lâu mới thành bánh bao, chỉ hơi có chút mỡ bụng mềm do ít vận động.

Tần Vương Trụ vừa uống sữa đào, vừa cười híp mắt nhìn hai cậu cháu đùa nghịch. Dù trong cung còn bao việc chưa xong, nhưng mỗi lần tới đây, hắn đều cảm thấy thư thái lạ thường.

Chu Tương chẳng cần làm gì lớn lao. Chỉ cần hắn còn ở Hàm Dương, đã là công lao to lớn với Tần Vương Trụ.

Thưởng thức xong thức uống, hưởng chút không khí gia đình, Tần Vương Trụ đợi bữa tối. Hôm nay Chu Tương dùng đậu phụ khô cùng bột mì chế "giả thịt" cho cả nhà đổi vị.

May thay, ớt chưa phổ biến nên không bị cấm dùng trong món chay. Thêm thì là cùng gia vị thơm lừng, bữa ăn vẫn đậm đà.

Tần Vương Trụ khen nức nở, nào ngờ "thịt giả" mà ngon chẳng kém thật. Kỳ thực tay nghề Chu Tương chưa tới mức đó, các ngự thiện trong cung mới là bậc thầy. Nhưng Tần Vương Trụ cứ thấy đồ Chu Tương nấu là ngon miệng lạ thường.

Hôm nay Tử Sở, Thái Trạch và Tuân Tử bận việc trong thành, để Tần Vương Trụ được yên ổn hưởng bữa cơm gia đình.

Sau khi dùng bữa no nê, Tần vương Trụ mở máy hát, bắt đầu than phiền với Chu tướng về chuyện triều chính.

Hắn từ những tôn thất và ngoại thích lấn át quyền hành, nói đến các học giả phương Đông tới Hàm Dương cầu học. Khi Tần Chiêu tướng Vương Cương rời đi, bọn họ liền ỷ vào tính tình ôn hòa của Chu tướng mà gây rối, thậm chí còn dựng lên tin đồn Chu tướng muốn đoạt quyền.

- Chẳng lẽ ngươi cho rằng người Tần ta không biết thế nào là kế ly gián?

Doanh Tiểu Chính vừa uống ngụm trà vừa châm chọc: - Nói cữu phụ đoạt quyền thì hoang đường, chứ nói phụ thân ta mới đúng. Con thấy phụ thân dạo này xử lý quá nhiều việc, nên để người nghỉ ngơi.

Tần vương Trụ véo má cháu: - Để phụ thân ngươi nghỉ thì tổ phụ ngươi phải thức đêm xử lý chính sự. Lòng cháu thương cha mà không xót tổ phụ sao?

- Đều xót cả ạ! - Tiểu Chính ngây thơ đáp - Cháu sẽ giúp tổ phụ!

- Cháu còn nhỏ, chưa nên lao tâm. - Chu tướng xoa đầu Tiểu Chính - Hạ đồng trị tuy có mệt nhưng sao sánh được quân vương? Than ôi, sáu nước chư hầu sắp tới Hàm Dương, cả thượng lẫn hạ đều không dám lơ là.

Tần vương Trụ thở dài: - Đúng vậy. Chúng càng công kích khanh, trẫm càng phải trọng dụng khanh. Như thế mới khiến chúng biết ly gián vô dụng.

Hắn ngậm ngùi: - Trẫm định ban chiếu hậu thưởng để vỗ về tôn thất cùng ngoại thích, mong họ biết điều.

- Chưa chắc họ đã ngưng đâu. - Tiểu Chính bĩu môi.

- Ngoại thích nào dám náo lo/ạn, trẫm sẽ xuất binh diệt nước ấy. - Tần vương Trụ quắc mắt - Còn tôn thất nào gây rối, trẫm sẽ đày họ đi Nam Sở khai hoang!

Chu tướng vội chữa: - Tâu bệ hạ, là Nam Tần! Nam Tần chứ không phải Nam Sở!

Tần vương Trụ vội đổi giọng: - Phải rồi, Nam Tần.

Hắn vuốt râu: - Lý tướng quân đang thiếu người khai hoang. Chỉ bọn học giả ồn ào kia khiến trẫm đ/au đầu. Khanh có kế gì không?

Nghe nhắc "học giả phương Đông", Tiểu Chính bỗng nghiêm mặt, lòng dâng lên nỗi bực bội. Sau khi nghe Tuân Tử kể chuyện náo lo/ạn ở Hàm Dương học cung, hắn đã đặc biệt vào phòng mộng cảnh để xem "bản thân khác" xử lý thế nào.

Không ngờ vừa xem đã tức nghẹn. Trong mộng, hắn đã là Tần Thủy Hoàng khi sáu nước đều bị diệt. Mười mấy năm chấp chính thống nhất thiên hạ, Tần Thủy Hoàng sống cực kỳ thoải mái. Dù gặp chút trắc trở nhưng thế nước Tần như chẻ tre, quét sạch sáu nước chẳng khác nào d/ao nóng c/ắt bơ.

Nhưng thử thách thực sự bắt đầu từ sau khi thống nhất. Dân sáu nước chưa phục. Tần vốn dùng pháp gia trị quốc, nhưng Tần Thủy Hoàng muốn thu phục nhân tâm nên thu nhập văn hóa Trung Nguyên. Hắn đặt chức tiến sĩ, chiêu m/ộ học giả phương Đông vào Tần với địa vị cao hơn cả học giả Tắc Hạ học cung xưa - được tham chính.

Tiểu Chính nhớ lời cữu phụ: Tiến sĩ của Tần Thủy Hoàng chính là "túi khôn". Thời Chiến Quốc, chư tử bách gia đã không còn thuần Nho hay Mặc. Khi Tần thống nhất, Mặc gia suy tàn. Tần Thủy Hoàng dùng quan tước bổng lộc để thu phục Lỗ Nho, nhưng họ vẫn kh/inh miệt nước Tần.

Tần Thủy Hoàng nhịn! Sau đó hắn phong thiện thần linh sáu nước để thu phục nhân tâm, đầu tiên là Thái Sơn. Lỗ Nho được lệnh soạn lễ phong thiện nhưng cố tình trì hoãn, bảo Tần Thủy Hoàng không đủ tư cách. Lại nhịn! Khi lên đỉnh Thái Sơn gặp mưa to, bị Lỗ Nho chế giễu. Vậy mà vẫn nhịn!

Tiểu Chính xem mà tức: "Ngươi không sao chứ? Tính khí gì mà mềm thế? Dù cữu phụ ta hiền lành cũng không nhịn nổi thế!" Vì quá ức, hắn bỏ về, định xem tiếp sau.

Thấy tổ phụ hỏi kế Chu tướng, Tiểu Chính chăm chú chờ nghe chữ "nhẫn". Chu tướng thấy cháu đáng yêu, liền bế lên nựng má. Tiểu Chính thở dài, ngoan ngoãn để cữu phụ cưng chiều.

- Tâu bệ hạ, xin đừng để Tuân Tử biết thần có kế này. - Chu tướng thì thào.

- Khanh yên tâm. - Tần vương Trụ cũng hạ giọng.

- Cách đối đãi hay nhất với bọn học giả là đừng xem trọng họ.

Tiểu Chính gi/ật mình. Tần vương Trụ ngạc nhiên:

- Tần cầu hiền đã khó, không trọng dụng thì... danh tiếng trẫm có hư hao?

- Chừng nào bệ hạ còn muốn thống nhất, không phong đất cho quý tộc sáu nước cũ thì danh tiếng đâu thể tốt? - Chu tướng đáp.

Tiểu Chính lại gi/ật mình. Tần vương Trụ buông tiếng thở dài:

- Phong kiến... phong kiến... Sao cứ khăng khăng phong kiến? Chế độ quận huyện chẳng tốt sao?

- Thứ nhất, phong kiến kéo dài trăm năm, là con đường đã được kiểm chứng. - Chu tướng giảng giải - Quận huyện có giúp đại quốc trường tồn chưa rõ. Ngoại trừ thánh nhân, ai dám dễ dàng chọn lối chưa ai đi, dù thấy đường cũ bế tắc? Mà đa phần là kẻ tầm thường, bọn học giả ồn ào kia cũng vậy.

Hai ông cháu gật đầu như gà mổ thóc. Chu tướng tiếp:

- Thứ hai, những kẻ đọc mấy cuốn sách mà nổi danh, đến Hàm Dương cầu học này đều liên quan đến quý tộc sáu nước, thậm chí là tông thất hoặc gia thần. Phong kiến liên quan trực tiếp đến lợi ích họ. Nếu Tần diệt sáu nước mà thi hành quận huyện, họ từ quý tộc sẽ thành thứ dân sao?

- Bệ hạ chiêu m/ộ học giả là để tìm nhân tài giúp trị quốc, chứ không phải để họ can thiệp quốc sách. - Chu tướng giọng lạnh băng - Bệ hạ cần nghe đủ loại tiếng nói để nắm thông tin toàn diện, rồi chọn đường đi. Sau đó, mọi phản đối chỉ là tạp âm. Nếu chúng quá ồn, ắt là quá rảnh. Sao bệ hạ không bắt chúng... viết sách?

Tần vương Trụ ngẩn ra. Chu tướng giải thích:

- Học giả phương Đông chủ yếu là Lỗ Nho, tôn Mạnh Tử làm tiên sư. Dù đối lập với thầy Tuân Tử, nhưng Nho gia đều muốn giáo hóa thiên hạ. Đất Tần ngày càng rộng, nếu thi hành quận huyện sẽ cần rất nhiều quan lại. Lý Mục nói Nam Tần đang thiếu quan. Khi thống nhất, nhu cầu còn lớn hơn.

Tần Vương Trụ cùng Doanh Tiểu Chính đồng loạt lộ vẻ đăm chiêu.

Chu Tương cười nói: "Nếu quan lại trung thành với Tần quốc không đủ, chẳng phải chỉ có thể để quan lại cũ từ sáu nước kia tới quản lý? Tần quốc là cừu địch của bọn họ, họ không những không dụng tâm quản lý, còn có thể cố ý khơi dậy sự phẫn nộ của dân chúng. Bồi dưỡng nhân tài như trồng cây, ít nhất mười năm mới thành được người tài. Nếu không bắt đầu ngay bây giờ, đợi Tần quốc thống nhất thiên hạ mới chuẩn bị thì đã muộn."

"Tần quốc cần đào tạo thứ dân thành sĩ tử, nho gia mong giáo hóa muôn dân, hai bên vốn tương đồng. Nhưng giáo hóa thế nào? Chỉ dạy pháp lệnh thì khó bồi dưỡng nhân tài trị quốc. Quân thượng hãy lệnh cho học giả biên soạn thiên hạ tàng thư, khắc bản in ấn, như thế sẽ có thêm sách vở, dạy dỗ thêm nhân tài."

"Quân thượng, viết sách là việc lợi đương thời, công nghìn thu. Ta muốn lấy sứ mệnh giáo hóa thiên hạ, các đại nho tất sẽ tranh nhau đ/ập đầu." Chu Tương ho khan, "Sách vở nhiều như núi, không mười mấy năm thậm chí mấy chục năm thì khó lòng hoàn thành..."

Tần Vương Trụ cùng Doanh Tiểu Chính liếc nhau.

Đã hiểu, triệt để hiểu rồi.

Đây không phải viết sách, mà là ngụy trang dưới danh nghĩa "giam lỏng" vậy.

Mượn cớ Tần quốc cần thêm sĩ tử, hợp lý hóa việc để nho gia biên soạn sách. Nho gia tất phải đớp mồi này, bằng không Tần quốc sẽ tuyên dương pháp gia tư tưởng cho sĩ tử mới, thậm chí nhồi nhét Tần luật, bỏ qua đạo đức.

Không dạy đạo đức thì gọi gì là giáo hóa?

Một khi nho gia đớp mồi, tinh lực họ sẽ phân tán, không rảnh mưu đồ cho sáu nước hay chống đối Tần Vương. Tần Vương chỉ cần đày nho sinh phản đối đi viết sách, đặt những kẻ ủng hộ vào triều đình là xong.

"Nhưng thật sự để nho gia tham gia giáo hóa quan lại sao?" Doanh Tiểu Chính nhíu mày.

Chu Tương đáp: "Chính nhi, pháp lệnh là hạ giới, đạo đức là thượng tuyến. Trị quốc cần cả pháp lẫn nho. Lấy giáo hóa làm trọng, lấy pháp độ làm chuẩn, lại dùng bá đạo pha tạp, mới trị quốc được. Cụ thể thế nào, ngươi tự nghĩ."

Tần Vương Trụ chỉ mũi mình: "Quả nhân cũng tự nghĩ?"

Chu Tương gật đầu: "Quân thượng cũng tự nghĩ. Vương đạo đi đâu là do vương quyết định, thần chỉ hiến kế. Quân thượng chớ nên thiên lệch."

Tần Vương Trụ thở dài: "Ngươi đây, kẻ khác h/ận không ép được tư tưởng vào đầu quả nhân, chỉ có ngươi bảo 'tự nghĩ đi'!"

Doanh Tiểu Chính bật cười che miệng.

Chu Tương tự đắc: "Đó chính là phong thái đ/ộc nhất của ta."

"Còn ba hoa, ta sẽ kể lại lời ngươi với Tuân khanh." Tần Vương Trụ hù dọa.

Chu Tương vội vàng: "Quân thượng là quốc quân, nhất ngôn cửu đỉnh, sao có thể nuốt lời!"

Tần Vương Trụ cười ha hả, tâm tình rũ bỏ u sầu.

Tần Vương Trụ bỗng nói: "Chu Tương, người đời bảo ngươi là tướng quốc trên thực tế, chi bằng quả nhân phong ngươi làm tướng quốc chính thức?"

Chu Tương lắc đầu như chong chóng: "Không được không được! Thần làm tướng quốc thì ai chăm ruộng đồng, ai chăm lo cho mọi người? Trên triều đầy người làm tướng quốc được, nhưng thay thần cày ruộng chăm người thì chẳng có."

Doanh Tiểu Chính ôm cánh tay Chu Tương: "Đúng vậy, cữu phụ không làm tướng quốc! Cữu phụ chỉ lo cho chính nhi thôi!"

"Được rồi, chỉ lo cho ngươi thôi." Tần Vương Trụ bất đắc dĩ.

Chu Tương đã khước từ, hắn không ép nữa.

Lời đồn Hàm Dương đang xôn xao, Tần Vương Trụ lo lắng. Hắn định đợi tang lễ tiên vương xong sẽ để Chu Tương ra ngoài cày ruộng.

Dù tiên vương dặn Chu Tương ở lại Hàm Dương phụ chính, nhưng Tần Vương Trụ quan tâm hơn đến cuộc sống của Chu Tương và Doanh Tiểu Chính. Tự hắn có thể xử lý chính sự, nhân lúc còn che chở được, để hai người ra ngoài ngao du vài năm.

Hắn không thể để Chu Tương và chính nhi chịu thiệt thòi như thời tiên vương tại vị.

Tần Vương Trụ nghỉ đêm tại trang viên khác, hôm sau dùng bánh bao bơ do Chu Tương chuẩn bị rồi lên đường.

Chu Tương định làm bánh mì bơ nướng, nhưng không điều chỉnh được nhiệt lò, bánh chín cứng như gạch, đành hấp bánh bao bơ cho Tần Vương.

Khi Tần Vương Trụ rời đi, Chu Tương lẩm bẩm. Ăn chay thật phản nhân tính! Tần Vương, hạ thần và chính nhi đang cần bổ sung dinh dưỡng mà ngay cả trứng cũng không được ăn.

Chu Tương sờ cằm, nảy ý x/ấu.

Có thứ gì giàu protein mà vượt qua quy tắc ăn chay tang lễ? Hải sản được chăng?

Tuân Tử đang nhìn chằm chằm vào ngươi.jpg.

Chu Tương rùng mình, dẹp ngay ý nghĩ.

...

Khi Tần Vương Trụ về cung, Hoa Dương phu nhân vội đến tạ tội.

Nàng khóc như mưa, xin Tần Vương Trụ bắt Dương Tuyền Quân bế môn tĩnh tâm, đừng cho vào triều.

Hoa Dương phu nhân biết Dương Tuyền Quân bị xúi giục công kích Chu Tương, sợ đến h/ồn phi phách tán.

Là người bên gối được sủng ái nhất, nàng hiểu rõ Tần Vương Trụ.

Từ khi được tiên vương uỷ quyền, tính cách hắn càng giống lão Tần Vương, trở thành quân vương chân chính. Người bên gối hắn đâu dễ b/ắt n/ạt, lại còn hết mực tín nhiệm Chu Tương - trọng thần tâm phúc.

Có gan to mới dám gièm pha Chu Tương trước mặt vương! Ngươi có tư cách nào so sánh với ông ấy?!

Tần Vương Trụ thấy Hoa Dương phu nhân biết điều, ôn hoà an ủi, đồng ý cho Dương Tuyền Quân bế môn tĩnh tâm, tạm gác chuyện này, mong nàng nghiêm khắc dạy bảo.

Dương Tuyền Quân nghe lời Hoa Dương phu nhân, lại biết mình bao nhiêu cân lượng, ngoan ngoãn đóng cửa tránh thị phi.

Tần Vương Trụ không xử lý tin đồn, chỉ lấy cớ quá đ/au buồn, giao thêm chính vụ cho Thái tử, tự mình ở linh đường giữ hiếu.

Hắn tuyên bố không gì quan trọng hơn tang lễ tiên vương.

Hắn lại triệu Chu Tương và Doanh Tiểu Chính đến linh đường giữ hiếu, nói tiên vương khi sống yêu quý hai vãn bối này. Thái tử đáng lẽ phải đến, nhưng còn bận quốc sự.

Tần Vương Trụ không nhắc đến tin đồn, khiến nó dần lắng xuống.

Người đồn đại thấy Tần Vương Trụ không dễ bị ly gián, nếu tiếp tục sẽ bị truy ra, đành im hơi lặng tiếng.

Khi tin đồn lắng xuống, tranh luận về việc Tần Vương giữ hiếu tại Hàm Dương học cung lại sôi sục, các chư hầu sắp đến Hàm Dương mà vẫn chưa ngã ngũ.

Tần Vương Trụ còn bình tĩnh, nhưng sắc mặt Doanh Tiểu Chính ngày càng khó coi.

Cảnh tượng này khiến hắn nhớ lại mánh khoé của bọn nho sinh khi bàn việc hắn phong thiện Thái Sơn.

Khác với trong mộng, lần này có Tuân Tử - bậc đại nho đứng về phía Tần Vương Trụ.

Tuân Tử thấy tranh cãi kéo dài, dâng lên nghi lễ tang chế đã soạn.

"Quốc quân là cha mẹ dân, dân vì quốc quân giữ hiếu nên như vì cha mình. Không giữ hiếu ba năm là bất hiếu, nhưng cấm rư/ợu thịt, cưới hỏi, yến tiệc suốt ba năm sẽ khiến dân chúng gánh nặng."

"Thần thỉnh dùng nguyệt đại (36 ngày), để dân Tần vì tiên vương giữ hiếu ba năm! Vừa thể hiện Tần trị quốc bằng hiếu đạo, vừa không khổ dân!"