Vậy chúng ta hãy cùng phân tích từ nhiều góc độ khác nhau về vai trò của Đường Duệ Tông Lý Đán trong các biến cố lớn.
Đầu tiên là Thần Long chính biến. Trước đây chúng ta chỉ đề cập đến năm vị đại thần và Đường Trung Tông Lý Hiển trong sự kiện này. Giờ đây, hãy cùng xem xét những gì Đường Duệ Tông Lý Đán đã làm trong cuộc chính biến này.
Sách Cựu Đường Thư có ghi chép: "Tương Vương (tức Lý Đán) khi làm mục Tịnh Châu cùng với Thái Bình công chúa có công gi*t anh em họ Dịch Chi, được phong làm An Quốc Tương Vương, thăng chức Thái úy, cùng vào hàng tam phẩm Phượng Các Loan Đài."
Dù Cựu Đường Thư không nói rõ công lao cụ thể của Tương Vương Lý Đán và Thái Bình công chúa, nhưng chỉ qua hai chữ "An Quốc" và "Trấn Quốc" trong tước hiệu của họ, đủ thấy công lao không nhỏ.
*
Võ Chu
Lý Hiển lần đầu nghe nói về Thần Long chính biến khi đang bị lưu đày. Ông không ngờ mình lại lên ngôi nhờ cuộc chính biến này, trong lòng khó mà tiếp nhận. Ông cảm thấy mình không cần tạo phản khi mẫu hậu còn sống được vài năm nữa, để rồi mang tiếng ép mẹ thoái vị.
【Người qua đường Giáp】: Danh hão mà thôi! Không chứng minh được Lý Đán có công lao gì đâu!
Lời bình của Người qua đường Giáp hiện lên trên màn trời, quan điểm này trái ngược với công tử Phù Tô. Hắn cho rằng Lý Đán chỉ là kẻ vô dụng.
【Chúng ta hãy xem xét mối qu/an h/ệ giữa năm vị đại thần tham gia chính biến và Tương Vương Lý Đán:
Đại thần Viên Thứ Kỷ từng là Tư Mã phủ Tương Vương.
Đại thần Trương Giản Chi được Diêu Sùng tiến cử - vị này từng làm Trưởng sử phủ Tương Vương.
Hai trong năm vị đại thần chính biến đều có qu/an h/ệ mật thiết với Lý Đán. Vậy Tương Vương Lý Đán đã tham gia sâu đến mức nào trong Thần Long chính biến?】
*
Võ Chu
Nghe thần tích phân tích như vậy, Lý Hiển siết ch/ặt nắm tay. Ông đã luôn nghi ngờ người em "không màng danh lợi" này không đơn giản - rốt cuộc cũng là kẻ mưu đồ đế vị.
Lý do thực sự khiến Lý Đán không tự lên ngôi trong Thần Long chính biến, e rằng không phải vì không muốn mà là vì không đủ tư cách. Bởi Lý Hiển vừa là huynh trưởng, vừa là người thừa kế do phụ hoàng chỉ định, trước chính biến vẫn là Thái tử chính thống.
*
Thục
A Đấu reo lên: "Thì ra là thế! Con đã hiểu rồi!"
Lưu Bị hỏi: "Con hiểu được điều gì thế?"
A Đấu hào hứng giải thích: "Con chợt nhận ra vì sao Đường Trung Tông Lý Hiển sau khi lên ngôi lại đàn áp công thần. Bởi những người đó không phải thuộc hạ của ông ta, mà là người của em trai ông - Lý Đán!"
A Đấu nói ra suy nghĩ của mình.
A Đấu cảm thấy lần này lập luận của mình rất mạch lạc: "Giá mà bậc công thần chẳng thà đưa Lý Đán lên ngôi ngay từ đầu. Cuối cùng ngôi vị cũng thuộc về Tương Vương Lý Đán, nhà Đại Đường đâu phải chịu nhiều biến lo/ạn thế này."
A Đấu luôn cho rằng Đường Trung Tông Lý Hiển là một vị vua ng/u muội, bỏ rơi trung thần lại đi dựa vào ngoại thích để áp chế công thần, cuối cùng ch*t một cách mờ ám.
【Hãy xem lại mối qu/an h/ệ giữa Tương Vương Lý Đán và Thái Bình công chúa trước Thần Long chính biến.
So với Đường Trung Tông Lý Hiển, con cái của Tương Vương Lý Đán không ai thân thiết với họ Vũ. Thế nhưng Lý Đán lại gả con gái Kinh Sơn công chúa cho Tiết Bá Dương - người thuộc dòng họ chồng của Thái Bình công chúa đời đầu.
Một con gái khác của Lý Đán là Tức Quốc công chúa cũng được gả cho Tiết Cảnh - em trai Tiết Thiệu.
Về phía Thái Bình công chúa, bà cũng gả con gái nhỏ là Vạn Tuyền huyện chúa cho họ Đậu Lư - dòng họ bên ngoại của quý phi Lý Đán.
Qua đây có thể thấy Tương Vương Lý Đán đã liên minh với Thái Bình công chúa từ rất sớm.】
*
Nhà Võ Chu
Nghe tin Lý Đán và Thái Bình liên thủ, mặt Lý Hiển càng thêm đen sầm. Hắn cảm thấy phẫn nộ vì bị đẩy ra ngoài lề.
Chờ đấy, khi ta lên ngôi! Tất cả bọn họ đều phải ch*t!
Lý Hiển cúi mắt, giấu kín sát khí trong lòng.
*
Nhà Tống
"Vậy chẳng lẽ Đường Long chính biến Lý Đán cũng biết trước?" Triệu Khuông Mỹ hơi nghi ngờ. Gần đây ông nghiên c/ứu sử Đường nhưng chưa tìm thấy manh mối nào.
"Đại ca nghĩ sao?" Triệu Khuông Mỹ hỏi Triệu Khuông Dận.
"Chưa chắc đã biết nhiều đến thế." Triệu Khuông Dận đáp.
Triệu Khuông Mỹ ngơ ngác.
【Dĩ nhiên trong Thần Long chính biến, Đường Trung Tông Lý Hiển và Thái Bình công chúa đã là đồng minh chính trị.
Mà Đường Long chính biến lại do Lý Long Cơ phối hợp với Thái Bình công chúa phát động. Liệu Thái Bình công chúa thật sự giấu kín Đường Duệ Tông Lý Đán?
Hiện có giả thuyết cho rằng việc giấu Lý Đán nhằm bảo vệ ông. Nhưng theo phân tích, giả thuyết này không hợp lý. Nếu thất bại, dù sao Lý Đán cũng không thoát khỏi liên quan - bởi ông chính là phụ thân của Lý Long Cơ.
Hơn nữa, nhiều đại thần từ phủ Tương Vương tham gia chính biến. Lẽ nào Lý Đán không có tai mắt trong số họ?】
Nhạc D/ao không tìm được tư liệu lịch sử liên quan, nhưng qua suy luận logic vẫn phát hiện sơ hở trong sử sách.
*
Nhà Thục
"Chắc chắn biết! Đường Duệ Tông Lý Đán đâu phải kẻ ng/u muội." A Đấu khẳng định. "Nhưng sao ông không tự mình tạo phản? Chẳng lẽ không dám?"
A Đấu cảm thấy việc Lý Đán tự mình tạo phản không bằng Lý Long Cơ tạo phản, dù sao thế lực càng lớn thì x/á/c suất thành công cũng cao hơn.
【 A Đấu 】: Đường Duệ Tông Lý Đán đều biết rồi, tại sao không dám tự mình tạo phản?
Tiếng lòng của A Đấu lại vang lên trên bầu trời.
Lưu Bị dẫn dắt A Đấu: "A Đấu, ngươi thử nghĩ lại xem, lấy thân phận Tương Vương Lý Đán mà tạo phản thật sự có ưu thế không?"
A Đấu gãi đầu, cẩn thận suy nghĩ về ưu thế của Lý Đán khi tạo phản, chợt nhận ra dường như chẳng có lợi thế nào.
Bởi lẽ dưới thời Lý Thành Mậu, Lý Đán lấy danh nghĩa chú mà phản lại cháu trai, tựa như kẻ mạnh hiếp đáp kẻ yếu.
【 Biết thì biết, nhưng Đường Duệ Tông Lý Đán thực sự biết được bao nhiêu? Đường Huyền Tông Lý Long Cơ đâu dễ để Lý Đán biết hết mọi chuyện?
Theo phân tích trước đây của chúng ta, dù Lý Đán không vô năng như sử sách chép, nhưng năng lực của con trai ông là Lý Long Cơ thực sự vượt trội hơn.
Chính vì thế, sử sách ghi chép rằng Đường Duệ Tông Lý Đán hầu như không biết gì về cuộc chính biến này - điều đó hoàn toàn hợp lý.
Vậy nên, chủ mưu của Đường Long chính biến vẫn là vị hoàng đế tương lai: Đường Huyền Tông Lý Long Cơ.】
*
Thời Đường Thái Tông
Lý Trị mới bảy tuổi, trong lúc ấy chưa hiểu ngay được. Vừa rồi thần tích nói Lý Đán biết tin tức về Đường Long chính biến, sao giờ lại bảo ông biết rất ít?
Cậu bé Lý Trị còn đang bối rối, nhưng những người trong điện đã hiểu ra ngay, chẳng cần giải thích dài dòng.
Lý Trị hỏi phụ hoàng: "Phụ hoàng ơi, tại sao vậy? Rốt cuộc ông ấy biết được bao nhiêu?"
Lý Thế Dân đáp lại bằng câu hỏi: "Phụ hoàng hỏi con, con có nhớ thân phận của Lý Long Cơ không?"
"Hắn là con thứ ba của Lý Đán, được nhận làm con thừa tự cho... Con hiểu rồi!" Lý Trị chợt vỡ lẽ.
"Với thân phận của Lý Long Cơ, hắn khó có cơ hội kế thừa đại thống. Nhưng nếu tự mình dẫn đầu tạo phản thì khác, hắn sẽ trở thành công thần số một." Lý Trị hào hứng phân tích, "Chính vì phần công lao này, Lý Long Cơ chẳng cần nói cho cha mình biết quá nhiều."
"Còn nữa! Những thần tử kia giấu diếm Tương Vương Lý Đán là bởi tình cảnh của ông không thích hợp để tạo phản!" Lý Trị cảm thấy tư duy mình đã thông suốt hoàn toàn.
Lý Thế Dân và Trưởng Tôn hoàng hậu nhìn nhau gật đầu - gen di truyền quả không tồi. Lý Thừa Càn và các huynh đệ đều thông minh, chỉ tiếc thể chất đều yếu ớt.
Giá mà thân thể Lý Đán khỏe mạnh hơn, có lẽ mọi chuyện đã khác.
*
Thời Đường Cao Tông
Nghe thần tích kể về cháu nội Lý Long Cơ, Đường Cao Tông Lý Trị ánh lên vẻ tự hào: "Đứa bé này quả có phong thái của Thái Tông xưa."
Đường Thái Tông Lý Thế Dân nhìn Lý Đán với ánh mắt kiên định - đúng là phúc đức nhờ con cái.
