【Tông giả, tôn Tổ miếu vậy.
Bởi vậy, hai chữ Thái Tông vừa nghe đã gợi liên tưởng đến tông miếu tế tự. Sự thật đúng là như vậy. Xét như một miếu hiệu hàm chứa ý nghĩa sáng tạo cơ bản lập nghiệp, Thái Tông được xem là đ/á/nh giá cực cao dành cho bậc đế vương.
Dĩ nhiên, các hoàng đế đời sau đã biến tấu miếu hiệu này thành muôn hình vạn trạng, dùng cách thức đầy tính tồn tại để giới thiệu với hậu thế về "hàm nghĩa chân thực" của cụm từ "sáng tạo cơ bản lập nghiệp". Việc này thực chất chẳng liên quan mấy đến ý nghĩa nguyên thủy của miếu hiệu.】
Thái Tông thì sao?
Thời Thương triều, Thái Tông chính là vị Thánh Quân lừng danh thiên hạ. Chẳng phải "sáng tạo cơ bản lập nghiệp" mang ý mở mang sự nghiệp vĩ đại đó sao? Còn có hàm nghĩa chân thực nào khác nữa?
Lưu Hằng - kẻ đang ngồi rung đùi ăn dưa ngoài cuộc - chưa kịp hiểu hết hàm ý thâm sâu của thiên mục, bỗng gi/ật mình nhớ lại:
Chẳng phải Lưu Uyên từng nhắc đến Thái Tông Hiếu Văn Hoàng Đế sao?
Đã biết thiên mục luôn khẳng định Hán Văn Đế chính là bản thân hắn, tức Hiếu Văn Hoàng Đế. Vậy Thái Tông nhà Hán này hẳn phải là...?
【Phổ biến quan điểm cho rằng, miếu hiệu khởi nguyên từ Thương triều, dùng để thờ phụng trong tông miếu hầu hậu thế phụng tự đời đời. Xét tập tục trọng cúng tế, kính q/uỷ thần của nhà Thương, mỗi lễ tế đều tiêu tốn thời gian và tinh lực khổng lồ. Bởi vậy, chỉ những quân chủ có cống hiến vĩ đại mới xứng đáng được phong miếu hiệu.
Thương triều vốn dĩ đã tế tự quanh năm suốt tháng, nếu phong thêm miếu hiệu thì e rằng bái không xuể. Căn cứ tư liệu hiện có, Thương triều chỉ có ba vị quân vương được phong miếu hiệu: Thái Tông Quá Giáp - bậc Thánh Quân nổi tiếng, Cao Tông Võ Đinh - người sáng lập "Võ Đinh thịnh thế", và Trung Tông - nhân vật còn nhiều tranh cãi về danh tính.】
Dẫu vậy, hẳn Thương triều không phong nhiều miếu hiệu không chỉ vì lý do đó. Nhưng xét cho cùng, những hoàng đế bất tài nào xứng được hưởng tế tự hậu thế?
Chính là nói ngươi đó, Tống Cao Tông!
Đồ vô dụng!
Nghe rõ chưa? Phải sáng lập thịnh thế mới xứng miếu hiệu!
【Nhà Chu lật đổ Thương triều, đồng thời bãi bỏ quy chế miếu hiệu, thay bằng thụy hiệu. Quy định này rộng rãi hơn, mỗi quân vương đều được phong thụy, nhưng cũng không thiếu tính răn đe. Khác với miếu hiệu, thụy hiệu dùng những từ ngữ mỹ miều, nếu ngươi không có công tích gì, thụy hiệu sẽ phản ánh trung thực điều đó.
Thời Xuân Thu Chiến Quốc, chỉ cần đọc thụy hiệu của chư hầu - không cần tra sử sách - đã có thể đ/á/nh giá sơ lược cả đời họ. Đến khi Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ, xuất phát từ tư tưởng hoàng quyền tối thượng, ông cho rằng thụy hiệu có "con bàn luận cha, tôi nghị luận vua" là đại bất kính. Thêm nữa, Thủy Hoàng vốn là bậc đế vương thực dụng, có lẽ muốn hậu thế dễ nhận biết thứ tự các hoàng đế nhà Tần, nên đã phế bỏ thụy hiệu.
Ý nguyện thì tốt đẹp, nếu thuận lợi, giờ đây lịch sử nhà Tần đã thành "Tần Ngũ Thế thế nào...", "Tần Mỗ Thế thế nào...". Dĩ nhiên, nếu chỉ vài ba đời thì dễ phân biệt, chứ nếu có cả chục hai chục đời, ắt sẽ lo/ạn tùng phèo như "râu ông nọ cắm cằm bà kia". Khi ấy, e rằng Thủy Hoàng Đế không phải gánh tội đen cho bảy đời, mà là cõng cả chục đời con cháu.】
Thủy Hoàng Đế:......
Có gì không tốt? Các ngươi học sử dở mà nhầm lẫn hoàng đế nhà Tần, lại bắt tổ tiên bọn họ nghĩ cách giải quyết?
Hơn nữa, nếu Đại Tần thật sự truyền được cả chục hai chục đời, thì việc cõng thêm vài chục đời nữa...
Không được! Vẫn là không nhận được!
Tổ tiên một đời sao phải cõng nồi cho con cháu mấy chục đời sau?
Để tổ phụ của hắn cõng nồi đã là oan uổng lắm rồi!
【Nhà Hán tuy kế thừa chế độ nhà Tần, nhưng về thụy hiệu và miếu hiệu lại không đi theo lối mòn. Trước hết khôi phục thụy hiệu. Bởi vậy, Lưu Bang trở thành vị hoàng đế đầu tiên có thụy hiệu.
Thụy hiệu của ông là Cao Hoàng Đế - một trong hai trường hợp đặc biệt (cùng Hán Quang Vũ Đế) không có chữ "Hiếu" làm tiền tố trong thụy hiệu, thể hiện đãi ngộ siêu cách thức dành cho bậc khai quốc hoàng đế.】
Lưu Bang:???
"Thể hiện đãi ngộ siêu cách thức" là sao?
Ta là khai quốc hoàng đế! Nhà Hán lấy hiếu trị thiên hạ, con cháu thêm chữ "Hiếu" vào thụy hiệu là để tỏ lòng hiếu kính với người khai sáng!
Thụy hiệu khác thường của khai quốc hoàng đế chẳng phải đương nhiên sao?
【Đương nhiên, Lưu Bang cũng là vị hoàng đế đầu tiên sở hữu cả thụy hiệu lẫn miếu hiệu. Nguyên nhân khá phức tạp. Chúng ta phải luôn tin rằng hoàng đế nhà Lưu là những kẻ thực dụng bậc thầy.
Việc Hán Cảnh Đế khôi phục miếu hiệu có lẽ xuất phát từ cách kế vị không hợp lễ pháp của phụ thân ông. Hán Cảnh Đế chọn cách x/á/c nhận địa vị chính thống của mình thông qua việc lập tông miếu cho tổ tiên. Ông truy phong miếu hiệu Thái Tông cho cha mình, đồng thời truy tôn Lưu Bang làm Thái Tổ. Từ đây thiết lập quy phạm miếu hiệu phổ biến cho hai vị hoàng đế đầu triều. Dù vậy, những cách kế vị kỳ lạ của các Thái Tông lừng danh trong sử Trung Hoa - trăm hoa đua nở nhưng tựu chung đều q/uỷ dị khó lường - thì không phải việc Hán Cảnh Đế có thể kiểm soát.】
Lưu Khải không thể phản bác.
"Không tệ không tệ, cha ngươi nghe đây. Nhi tử của ta tuyệt đối không có ý tứ như ngươi nghĩ đâu."
"Ta vốn là muốn phô bày rõ thân phận đại tông nên mới lên miếu hiệu. Kế thừa theo cách trăm phương ngàn kế chẳng phải rất đỗi bình thường sao?"
"Chẳng qua đám hậu thế hoàng đế kia quá dị biệt!"
"Các ngươi học theo trình tự miếu hiệu đại hán của ta là được rồi, sao còn phải bắt chước cả cách lên ngôi của Thái Tông làm chi? Có khác gì đâu?"
Lưu Bang: "???"
"Màn trời này có ý gì vậy? Cái gọi là thuận tiện phong miếu hiệu là sao?"
"Muốn truy phong đại tông thì cũng phải lấy công lao chính trực mà truy, chứ đâu thể tùy tiện phong cho tổ tiên?"
"Công lao chính trực đâu phải thứ có thể dễ dàng tuồn vào!"
【Như hắn không ngờ tới, bởi lẽ đủ loại nguyên nhân, cha hắn có miếu hiệu, con trai hắn có miếu hiệu, chỉ riêng hắn - vị hoàng đế kế thừa văn võ nhị đế - lại không có. Danh xưng ấy là: Thủ môn viên của miếu hiệu.
Nói rộng ra, hoàng đế nhà Hán phải làm tốt hơn Hán Cảnh Đế mới xứng đáng có miếu hiệu.】
Lưu Triệt: "......"
Sao bỗng thấy lạnh sống lưng thế này?
"Không phải... Ta không phong miếu hiệu cho phụ hoàng, chẳng phải vì thấy nó vô dụng sao? Địa vị của ta đã vững như bàn thạch rồi. Hiện nay, ai dám hoài nghi tính chính thống của việc ta kế vị?"
"Tam tộc họ không muốn sống nữa hay đầu còn muốn yên vị trên cổ?"
"Hay là... Phong một cái cho phụ hoàng nhỉ?"
【Xét suốt Tây Hán, quy định miếu hiệu vốn không quá nghiêm ngặt. Bằng không Tư Mã Thiên đâu thể tiện tay xưng Lưu Bang là Hán Cao Tổ trong Sử Ký, khiến miếu hiệu này gắn liền với Lưu Bang suốt hai ngàn năm. Chuyện này hậu thế không thể tưởng tượng nổi.
Điều đó cũng chứng minh, Hán Vũ Đế hẳn thật sự không xem miếu hiệu là thứ tất yếu. Bằng không, với tính cách loè loẹt của hắn, sớm phong cho phụ hoàng một cái rồi.
Miếu hiệu Tây Hán chỉ dùng vào dịp lễ nghi quan trọng. Thực tế, chỉ có ba vị hoàng đế được chính thức phong miếu hiệu: Hán Cao Đế, Hán Văn Đế và Hán Vũ Đế - có lẽ để tuyên dương tính chính thống của hoàng đế kế vị. Tiếc là mấy đời đầu nhà Hán toàn minh quân, khiến Hán Cảnh Đế càng lộ rõ sự tầm thường.】
Lưu Triệt hết do dự.
"Tốt thôi! Phong! Phong ngay!"
Nhưng... "Đầu heo loè loẹt" là ai? Ta loè loẹt chỗ nào? Gi/ận!
**Triều đình Hán Cảnh Đế**
Lưu Khải vốn dửng dưng với miếu hiệu, nhưng nghe màn trời phân tích, hắn chợt thấy mình cần phải bình thường như các đế vương khác. Ánh mắt hắn nóng bỏng hướng về hoàng nhi.
Lưu Triệt đón nhận ánh mắt ấy: ......
"Heo... Triệt nhi à, phụ hoàng không tham danh hão. Nhưng con đừng bắt ta làm thủ môn viên nhé."
"Phụ hoàng, ngài nuốt chữ 'heo' nhưng con nghe rõ đấy! Quá đáng!"
【Về sau, Vương Mãng - kẻ mắc chứng ép buộc cấp độ 10 - đã lục lại miếu hiệu từ thời viễn cổ. Giữa Lưỡng Hán, hắn một mạch phong miếu hiệu cho các hoàng đế đời Hán Tuyên Đế về sau.
Khí Vận Chi Tử (Lưu Tú) vừa lên ngôi đã nhíu mày: "Hán Nguyên Đế mà cũng xứng gọi Cao Tông?"
Thế là dưới sự chỉnh đốn của Hán Quang Vũ Đế, chỉ giữ lại miếu hiệu "Trung Tông" mà Vương Mãng phong cho Hán Tuyên Đế.
Hơn 400 năm Lưỡng Hán, hơn 20 hoàng đế, chỉ 7 vị được miếu hiệu. Hàm kim lượng ấy xứng đáng để hậu thế tự hào.
Từ Tam Quốc, miếu hiệu tràn lan vô tội vạ. Về sau, hoàng đế nào cũng có miếu hiệu và thụy hiệu.】
Lưu Tú thở phào: "May mà ta hủy bỏ những miếu hiệu lo/ạn xạ của Vương Mãng."
So với Tống Cao Tông, hắn bỗng thấy Hán Nguyên Đế xứng đáng được phong hơn.
【Là khúc dạo đầu của thiên thu Thái Tông, Hán Văn Đế được hậu thế công nhận là Hán Thái Tông suốt hai ngàn năm. Đó là sự tán dương năng lực và công lao của hắn.
Dù giữ thống nhất với các hoàng đế nhà Hán, sử sách vẫn quen gọi là Hán Văn Đế.
Giờ hãy cùng thưởng thức chương mới: Luận trăm phương ngàn kế lên ngôi Thái Tông.】
Lưu Hằng và Lý Thế Dân thở phào nhẹ nhõm. Chu Lệ thì thấy gáy lạnh toát.
"Hồng Vũ ơi, cầu nguyện cho ta..."
Hy vọng Chu Lệ nơi kia sống sót qua trận đò/n của lão đầu tử.
————————
Cảm tạ đ/ộc giả đã ủng hộ Bá Vương phiếu và quán tước dịch dinh dưỡng từ 23/07/2023 đến 24/07/2023.
Đặc biệt cảm ơn: Ngọn Bút Hoàn H/ồn (5), Tần Mộc Nghiên, Lan Lăng Hỗn Lo/ạn, Trần Tiểu Miêu (1).
Xin tiếp tục ủng hộ!
