“Các ngươi nghĩ như vậy đã xong chuyện rồi sao?”
Quý Trì Quang lắc đầu, vẻ mặt như muốn nói “Kiến thức các ngươi còn quá nông cạn” rồi sẵn sàng trừng ph/ạt.
“Nếu Ngụy quốc chỉ thả ba vị này chạy trốn, dù khiến lòng người đ/au xót, nhưng đặt trong bảy nước chư hầu cũng chẳng có gì đặc biệt. Nhưng cái gọi là ‘công lao vĩ đại’ của họ còn lớn hơn thế nhiều.”
“Trước đây đã nhắc qua Ngụy Vũ nổi tiếng t/àn b/ạo khắp thiên hạ, nhưng mọi người có biết ai là người tạo ra đội quân thiện chiến này cho Ngụy quốc không?” [1]
“Chính là Ngô Đại Lão.”
“Ngô Khởi, giống như Thương Ưởng, vốn là người nước Vệ, không hiểu vì lý do gì lại chạy sang Ngụy quốc. Ban đầu ông ta cùng Ngụy Văn hầu cũng tương đắc vua tôi, nào ngờ trời không chiều người, Ngụy Văn hầu qu/a đ/ời, Ngụy Vũ hầu lên ngôi vốn không ưa ông nên sinh lòng nghi kỵ.” [2]
“Điều này cũng thôi, đáng tiếng thay vị quan được Ngụy Vũ hầu sủng ái lại thường gièm pha trước mặt vua khiến Ngô Khởi phải bỏ trốn.”
“Dĩ nhiên, lần này ông ta không sang Tần quốc, nếu không Ngụy quốc có lẽ đã không chịu nổi Tần từ lâu.”
“Ngô Khởi chạy sang Sở quốc.”
“Vàng thật không sợ lửa, Ngụy quốc m/ù quá/ng không có nghĩa người khác cũng vậy. Chỉ trong một năm ngắn ngủi, Ngô Khởi đã trở thành Lệnh Doãn - quan chấp chính cao nhất của Sở quốc, từ đó mở ra cuộc biến pháp nổi tiếng thời Chiến Quốc.” [3]
“Ngô Khởi giúp Sở quốc đạt được thế ‘bình định Bách Việt phía nam, u/y hi*p Trần Thái phía bắc, chống lại ba nước Tấn, đá/ nh Tần phía tây’. Ông không chỉ khôi phục quốc lực suy yếu của Sở mà sau này khi Tần quốc tấn công cũng phải dốc toàn lực, tập trung 60 vạn quân đá/ nh Sở suốt năm trời mới rút về.” [4]
“Đáng nói hơn, dưới sự chỉ huy của Ngô Khởi, Sở quốc đã đại thắng Ngụy quốc, đạt đến cục diện hùng mạnh ‘uống ngựa sông lớn’.” [4]
“Ngô Khởi là bậc toàn tài hiếm có thời Tiên Tần, ban đầu học Nho, sau nghiên c/ứu Pháp gia, Binh gia nên trí tuệ hơn người. Ông giỏi binh pháp, tinh thông chính sự, Ngụy mất ông như mất đi cánh tay phải.”
“Ngô Khởi được hậu thế xưng tụng cùng Tôn Vũ là Tôn-Ngô, tác phẩm Ngô Tử trở thành binh thư kinh điển, đời Đường được phong vào Võ Thập Triết, đời Tống phong Bá tước.”
“Thái Trạch đá/ nh giá: ‘Ngô Khởi giúp Sở Điệu vương bãi bỏ quan chức vô dụng, c/ắt giảm chi tiêu không cần thiết. Dẹp bè phái, cải cách tục lệ Sở quốc, nam chinh Dương Việt, bắc u/y hi*p Trần Thái, phá tan liên minh tung hoành, khiến bọn du thuyết không còn đất dụng võ’.” [5]
【Tần Thuỷ Hoàng bảo bối: Giờ ta rất tò mò liệu còn nhân tài nào khác nữa không (háo hức xoa tay)?】
【X/ác phá be be die: Chắc chắn còn chứ, không thì chúng ta quá coi thường bọn đại trí thức Ngụy quốc rồi.】
“Đương nhiên còn nữa.”
Quý Trì Quang liếc nhìn màn hình đầy bình luận, giọng mỉa mai.
“Mạnh Tử nói: ‘Giỏi đá/ nh trận như Tôn Tẫn, Ngô Khởi. Liên kết chư hầu như Tô Tần, Trương Nghi.’” [6]
“Đã nói Ngô Khởi thì sao không nhắc Tôn Tẫn?”
【Bắc sênh: Không thể nào?】
【Hạc về: Thật sự phục lũ già Ngụy quốc.】
【Cá sấu nhỏ cá nói ngươi hảo lão bà: Rất tò mò sao họ chưa diệt vo/ng mà còn trụ đến khi Tần thống nhất?】
【Ngân sắc: Ngụy Vương: May quá các ngươi đến rồi, không đến nữa ta cũng chịu hết nổi (mặt chó).】
“Tôn Tẫn, chuyện xưa của ông hẳn nhiều người ở đây đã nghe - một huyền thoại huynh đệ tương tàn.”
“Sử sách không ghi rõ Tôn Tẫn quê quán, nhưng chắc chắn ông từng đến Ngụy và lập danh tại đây.”
“Tôn Tẫn là hậu duệ Tôn Vũ, từng học binh pháp cùng Bàng Quyên - tướng quân Ngụy quốc, lúc đó hai người rất thân thiết.” [7]
“Sau khi Bàng Quyên làm tướng được Ngụy vương trọng dụng, sống cuộc đời phong lưu, chợt nhớ đến người sư đệ ngày xưa.”
“Có hai thuyết: Một là Bàng Quyên biết tài sư đệ vượt trội nên sợ bị lấn át, bèn lập kế mời Tôn Tẫn đến rồi vu tội khiến ông bị tẫn hình (xăm mặt) và kình hình (c/ắt gân chân).” [7]
“Thuyết khác là Bàng Quyên nghe sư đệ về quê sống tầm thường nên muốn giúp đỡ, nhưng khi gặp lại phát hiện tài năng sư đệ quá xuất chúng nên sinh lòng đố kỵ.”
“Dù thuyết nào thì lòng gh/en gh/ét của Bàng Quyên là có thật.”
“Nhưng nếu nghĩ Tôn Tẫn t/àn t/ật sẽ không trả th/ù được thì quá ngây thơ.”
“Dù thân thể không lành lặn, không thể làm quan, Tôn Tẫn vẫn khiến Bàng Quyên ch** không toàn thây.”
“Tôn Tẫn nhân lúc sứ giả Tề quốc đến thăm đã cầu c/ứu. Vua Tề khi ấy quả là người biết nhìn người - như vị minh quân đã nhìn ra tài phạm nhân trước đây, giờ lại có Tề Uy Vương không câu nệ thu nhận nhân tài.”
“Tài năng Tôn Tẫn, Bàng Quyên không che được.”
“Đến Tề quốc, Tề Uy Vương chín lần hỏi binh pháp, rất trọng dụng.”
“Tôn Tẫn t/àn t/ật, theo luật không được làm quan - cũng là lý do Bàng Quyên yên tâm thả ông. Nhưng Tề Uy Vương muốn phá lệ, phong chức cho Tôn Tẫn.”
“Tôn Tẫn biết ơn nhưng không muốn khiến vua khó xử nên từ chối, nhận làm quân sư.”
“Không lâu sau, Triệu-Ngụy giao chiến, Tề Uy Vương cử Điền Kỵ làm tướng, Tôn Tẫn làm quân sư. Trận Quế Lăng, Tôn Tẫn bắt sống Bàng Quyên b/áo th/ù.” [8]
“Tưởng hết chuyện ư? Các ngươi quá xem thường lòng h/ận th/ù của đàn ông rồi.”
“Khi Hàn-Ngụy đá/ nh nhau, Tề quốc viện trợ, Tôn Tẫn và Bàng Quyên lại đối đầu. Lần này, Tôn Tẫn không cho sư huynh đường sống.”
“Trận Mã Lăng, Bàng Quyên t/ ự v*n, Ngụy quân tử trận mấy chục vạn, Thái tử bị bắt. Ngụy quốc mất địa vị bá chủ, không gượng dậy nổi. Tề quốc xưng bá phương Đông.” [9]
“Vẫn chưa hết.”
【Phương nam khó khăn theo:... Lại còn nữa (h/oảng s/ợ)!?】
“Nhân vật tiếp theo chúng ta đã nhắc qua - Nhạc Nghị mà Triệu vương do dự không dùng.”
“Tổ tiên Nhạc Nghị là tướng Ngụy quốc, nhưng theo thời cuộc, vùng đất cũ thành đất Triệu nên ông thành người Triệu.”
“Khi Triệu Vũ Linh Vương ch** đói, Triệu quốc đại lo/ạn, Nhạc Nghị tìm cơ hội sang Ngụy.”
“Ngụy đối đãi Nhạc Nghị không tệ nhưng cũng chẳng tốt. Nhân lúc Yến Vương chiêu hiền đãi sĩ, dựng hoàng kim đài, Nhạc Nghị sang Yến.”
“Về sau, thành tựu của Nhạc Nghị đã nói trước đây, nay chỉ nhấn mạnh đá/ nh giá của người khác về ông.”
“Từ Quân: ‘Bảy mươi thành thâu trong chốc lát, khí thế áp đảo Yến. Chỉ tiếc dưới bóng cây lớn, ắt vua chẳng sống lâu.’”
“Đường Chân: ‘Bạch Khởi, Triệu Xa, Nhạc Nghị... dùng binh không ai địch nổi.’”
“Trịnh Quan Ứng: ‘Tướng tài cổ đại gồm nho tướng, đại tướng... Nhạc Nghị, Dương Hỗ, Gia Cát Lượng, Tạ Thạch, Vệ Duệ, Nhạc Phi thuộc nho tướng.’”
“Còn một người nữa - mỹ nhân mà Chính ca cưỡng cầu: Úy Liêu.”
“Úy Liêu?”
Doanh Chính quay lại nhìn vị đại thần trầm mặc đứng giữa triều đường.
“Chính là khanh đó.”
Đúng vậy, vị quốc úy này cũng xuất thân từ Ngụy, thậm chí ba đời nhà ông đều làm quốc úy Ngụy. Bằng không đã không lấy Úy làm họ.
Khi Úy Liêu đến Tần, gặp ánh mắt Tần Thuỷ Hoàng liền biết đây là tay khó chơi. Tần vương nhiều lần thỉnh giáo, ông đều từ chối, định bỏ trốn nhưng bị bắt lại. Nếu không có Lý Tư khẩn cầu, ông đã thành Hàn Phi thứ hai.
Quý Trì Quang thì thầm trên màn trời:
“Kỳ lạ là Úy Liêu và Lý Tư không thân thiết gì, thế mà Lý Tư lại liều mạng xin tha. Hàn Phi khi đó Lý Tư còn chẳng nhiệt tình thế.”
“Úy Liêu gia thế hiển hách, ba đời làm quốc úy Ngụy, cộng thêm ông là đời thứ tư.”
“Người xưa thường lấy chức quan đặt họ, Úy Liêu là ví dụ. Vì chức úy nên gọi Úy Liêu.”
“Ông có công lớn giúp Tần vương thống nhất lục quốc, chủ trương ‘Thôn tính rộng khắp, dùng vũ lực quyết định’.”
“Sử sách ghi chép về ông không nhiều, chúng ta không bàn sâu.”
“Chỉ hỏi một câu - nhân tài Ngụy quốc lưu chuyển khắp nơi, chất lượng thế này, mọi người phục không?”
“Đáng nói hơn, chính người Ngụy thường là kẻ đ/âm sau lưng đ/ộc á/c nhất.”
“Tôn Tẫn hai trận đá/ nh phế Ngụy, Phạm Tuy mở miệng là xuất binh ph/ạt Ngụy, Trương Nghi tự mình dẫn quân công phá.”
“Có thể khiến tất cả nhân tài trở mặt mà vẫn trụ đến khi Chính ca thống nhất, Ngụy vương quả là nhân tài.”
“Tiếp theo, chúng ta nói về trận Tần diệt Ngụy.”
“Dù giỏi đối nhân xử thế, Ngụy vương vẫn kém Triệu vương một bậc.”
“Vị vua lúc đó là Ngụy vương Giả - cháu nội Tín Lăng quân Nguỵ Vô Kỵ.”
“Thất bại và diệt vo/ng của ông mang đầy sự trêu ngươi của số phận.”
“Cha Ngụy vương Giả - Cảnh Mẫn vương - tại vị 15 năm không sai lầm lớn cũng chẳng thành tựu, chỉ là vị vua tầm thường. Nhưng thời Chiến Quốc mạt kỳ, bình thường lại là tội lớn nhất.”
“Đáng lẽ ông còn có nhân tài ưu tú - Tín Lăng quân - chú ruột.”
“Dù cha ông không ưa người em này, nhưng Cảnh Mẫn vương không nghĩ nhiều - chú ruột vẫn hơn người ngoài!”
“Cha ông - Chiêu Ly vương - rất không tin tưởng lòng trung thành của em trai. Dù nghĩ vậy cũng đúng (như Tần Chiêu Tương vương không dung Bạch Khởi), nhưng Chiêu Ly vương kém cỏi hơn nhiều, có việc lại phải quỳ lạy cầu em về giúp.”
“Qu/an h/ệ hai người mang đậm màu sắc ‘có việc thì vái tứ phương’.”
“Cảnh Mẫn vương không nghi ngờ chú, tiếc là chú ông ch** trước khi ông lên ngôi, hai ngày sau cha ông cũng qu/a đ/ời.”
Ngụy Cảnh Mẫn vương: “... Chẳng lẽ chú ta về lấy mạng?”
“Nếu là ta cũng hoảng, hai anh em sống không yên ch** còn quấn nhau sao?”
“Tốc độ này còn kịp tuẫn tiết.”
“Vấn đề là: Chú ch** rồi, ta tìm đâu ra nhân tài trị quốc?”
————————
Về đề tài mỹ nhân: Nhiều danh nhân tự ví mình như mỹ nhân, nổi tiếng nhất là Khuất Nguyên và Đỗ Phủ (bài Giai Nhân có câu “Tuyệt đại hữu giai nhân, u cư tại không cốc”). Ta cảm giác Chính ca và Úy Liêu có chút hương vị cường thủ hào đoạt.
[1] Tứ Khố toàn thư tinh hoa Tử bộ Thứ 1 cuốn
[2] Trung Quốc chiến tranh lịch sử Thứ 1 cuốn Thượng cổ đến Tần Hán
[3] Trung Quốc chiến tranh lịch sử Thứ 1 cuốn Thượng cổ đến Tần Hán
[4] Dương Khoan · Chiến quốc sử
[5] Lưu Hướng biên tập · Chiến Quốc sách
[6] Mạnh Tử tập chú · Quyển 7
[7] Sử ký · Ngô Khởi liệt truyện
[8] Tôn Tẫn binh pháp
[9] Sử ký · Tôn Tẫn liệt truyện
