Con Thứ Vô Vi (Khoa Cử)

Năm thứ 8 niên hiệu Vĩnh Thịnh, cụ Triệu An Ninh đã tám mươi lăm tuổi, trở về quê cũ ở phủ Tô Châu xưa.

Triệu An Ninh từ nhỏ lớn lên ở kinh thành, được gia đình nuôi dạy thành một thiếu nữ khuê các. Bà từng nghĩ rằng, cuộc đời người con gái chính là bảo vệ mảnh đất nhỏ của mình giữa trời đất mênh mông, lấy chồng tử tế, làm vợ hiền dâu thảo, nơi hậu trạch giúp chồng dạy con. Đó mới là cuộc sống tốt đẹp nhất.

Nhưng khi được sống lại lần nữa, bà nhận ra cuộc đời mình chẳng gặp được người chồng tốt, cũng không có con cái để dạy dỗ, thật là thảm bại. Vì thế, sau khi trùng sinh trở về, bà cố gắng thay đổi vận mệnh. Nhưng trời không chiều lòng người, dẫu vật lộn bao lâu, bà vẫn không thoát khỏi chiếc lồng vô hình ấy.

Mãi đến khi Thẩm Giang Lâm thức tỉnh, bà mới biết thế gian này còn có những cách sống mới, những khả năng khác.

Năm hai mươi hai tuổi, Triệu An Ninh xuất gia theo Phật giáo, lấy pháp hiệu Trần, đến chùa Vân Thiền tu hành ngộ đạo. Sau khi biết cả nhà bị tội lưu đày, bà nhờ đã xuất gia nên được miễn tội. Khi tu thành chính quả tại chùa Vân Thiền, bà theo sư phụ đi khắp bốn phương, thăm thú mọi miền đất nước Đại Chu.

Lúc đầu, Triệu An Ninh thấy mọi thứ vẫn quen thuộc như trong sách sử và các kí sự du lịch bà từng đọc.

Nhưng dần dà, bà nhận ra thế giới bắt đầu thay đổi lớn!

Đầu tiên là sự xuất hiện của những công xưởng, rồi nhiều phụ nữ cũng vào làm việc ở đó.

Từ chỗ kinh ngạc ban đầu, mọi người dần quen. Ngay cả trang phục của người Đại Chu cũng thay đổi.

Trước đây, trang phục nữ giới có tay áo rộng, trên áo dưới váy, váy dài chấm gót. Về sau, tay áo hẹp lại, váy cũng ngắn đến bắp chân. Rồi dần dần, mọi thứ càng khác biệt. Nhiều nữ công nhân mặc váy quần, đi lại nhanh nhẹn trên đường.

Với quan niệm của một tiểu thư khuê các như Triệu An Ninh, những cô gái này đơn giản là không an phận thủ thường, chuyện kinh thiên động địa! Thế nhưng mỗi lần chứng kiến những đổi thay ấy, khóe môi bà lại nhịn không được nở nụ cười.

Thế giới này ngày càng thú vị.

Rồi đến khi nam nữ đều có thể tham gia khoa cử văn võ, thậm chí khi Chung Phù Lê - vợ Thẩm Giang Vân trở thành nữ Võ Trạng Nguyên đầu tiên, Triệu An Ninh nhìn bản công báo mà không dám tin vào mắt mình. Lòng bà buông xuống nốt mối băn khoăn cuối cùng.

Dù là kiếp trước hay kiếp này, đây chẳng phải thế giới bà từng biết.

Sau khi sư phụ qu/a đ/ời, Triệu An Ninh an táng thầy rồi tiếp tục dùng đôi chân mình đo đạc khắp đất Đại Chu. Bà đến Nam Kinh, qua Tây An, dạo Kinh Châu, ngắm Vân Nam. Mỗi nơi đến, bà đều tạm trú trong chùa miếu địa phương. Nhờ duyên kiếp trước và kiếp này, bà có tuệ căn sâu sắc, lại thêm xuất thân danh gia, tài hoa hơn người. Sau khi học ngôn ngữ với một đại sư Thiên Trúc, bà dịch nhiều kinh Phật và viết vô số ghi chú về Phật lý, được giới Phật giáo tôn sùng.

Triệu An Ninh thu nhận nhiều đệ tử. Những năm tháng rong ruổi khắp chốn, bà chứng kiến bao đổi thay của Đại Chu, thấy những cái tên quen thuộc ngày nào giờ tỏa sáng trên nhiều lĩnh vực, khiến bà vô cùng cảm thán.

Đến năm tám mươi lăm tuổi, khi trở lại kinh thành, bà mới hay những người cùng thời đã qu/a đ/ời cả rồi. Nhà cũ của họ Triệu cũng đã đổi chủ. Khắp kinh thành chẳng còn cảnh tượng quen thuộc xưa.

Bôn ba nửa đời người, trở về với mái tóc bạc trắng, vốn là người kinh thành mà giờ thành kẻ tha hương.

Thế giới phát triển quá nhanh. Triệu An Ninh nhớ lại thuở trẻ, cảm giác như đó là hai thế giới khác nhau.

Bà nghĩ, hồi mười mấy tuổi, nào ngờ có ngày nữ nhi cùng nam nhi đứng chung triều đình? Nào ngờ những cô gái bình thường có thể rời hậu cung, xuất hiện khắp các ngành nghề? Huống chi là một thời thịnh trị chưa từng có, vượt xa cả thời hoàng kim trong sử sách gấp trăm lần?

Đây chính là thế giới do những chàng trai trẻ năm ấy tạo nên?

Tiếc thay, họ đều đã khuất. Muốn hàn huyên cũng chẳng còn ai.

Chẳng lưu luyến kinh thành, Triệu An Ninh về nguyên quán Tô Châu, thuê nhà trong thôn, định đóng cửa biên soạn sách.

Bà không còn đủ sức tiếp tục đi lại. Nghĩ đến những người quen cũ đã ra đi, bà ngậm ngùi nghĩ mình chỉ còn vài năm nữa.

Triệu An Ninh muốn biên soạn kiến thức Phật pháp cả đời mình thành sách, viết nên "Phật pháp nhập môn thiên", "Phật lý tâm kinh".

Thế nhưng khi những cuốn sách Phật pháp đã hoàn thành, năm tám mươi bảy tuổi, bà vẫn sống khỏe mạnh, mắt không mờ tai không đi/ếc, tự lo được sinh hoạt.

Vậy là những ngày còn lại, bà bắt đầu viết hồi ký cuộc đời.

Cuộc đời bà đầy ắp trải nghiệm, quen biết bao người thú vị, thăm thú bao danh lam thắng cảnh. Nhàn rỗi cũng là nhàn rỗi, chi bằng ghi chép lại hết.

Triệu An Ninh viết đến năm chín mươi mốt tuổi. Ba ngày sau khi hoàn thành bản thảo, bà qu/a đ/ời.

Như thể đó là sứ mệnh mà trời cao trao cho bà.

Bốn trăm năm sau, nước Hoa.

Tô Châu chuẩn bị xây đường xe lửa xuyên qua ngoại ô, thuận tiện cho việc đi lại. Nhưng vừa khởi công đào đường, họ gặp sự cố.

Họ đào trúng một ngôi m/ộ cổ!

Nếu là ngôi m/ộ bình thường thì đơn giản, nhưng nơi này được xây rất lớn, rõ ràng không phải khu m/ộ dành cho thường dân. Đội thi công lập tức dừng việc, báo cáo lên cấp trên, rồi cục Khảo cổ Văn hóa được thông báo. Nghe tin, họ lập tức đưa đội chuyên gia khảo cổ đến hiện trường.

Những ngôi m/ộ danh nhân ở Tô Châu đã được khai quật hết rồi. Lẽ nào còn sót m/ộ nào? Là của quan lại quý tộc? Hay địa chủ giàu có? Không rõ niên đại nào. Nếu là m/ộ cổ xưa hơn thì càng có giá trị.

Trên đường đi, mọi người bàn tán xôn xao. Nhưng đó chỉ là suy đoán. Chưa tận nơi, ai biết được giá trị ngôi m/ộ này.

Khi đến nơi, họ thấy toàn bộ huyệt m/ộ trống không, không có nhiều đồ tùy táng. Lẽ nào đã bị kẻ tr/ộm m/ộ viếng thăm?

Mãi đến khi có người phát hiện qu/an t/ài bên cạnh hai chiếc hòm gỗ bách, sau khi mở ra thấy bên trong đặt một quyển kinh thư cùng mấy cuốn hồi ký dày cộm, mọi người mới vỡ lẽ chủ nhân ngôi m/ộ này là ai.

Hóa ra đây chính là m/ộ phần của Trần đại sư nổi tiếng lừng lẫy trong lịch sử!

Trần đại sư có vô số đệ tử Phật học. Dù đã qu/a đ/ời bốn trăm năm, những bộ kinh sách Phật pháp do bà biên soạn vẫn là tác phẩm bắt buộc trong giới nghiên c/ứu, thậm chí có cả một dòng tu chuyên theo học tư tưởng Phật giáo của bà.

Trước đây, nơi an nghỉ của Trần đại sư vẫn là đề tài tranh cãi. Nhiều địa phương nơi bà từng sống đã tự sửa sang lại chỗ ở cũ để trở thành điểm du lịch nổi tiếng. Dù có nhiều ngôi m/ộ được cho là của bà, ai ngờ m/ộ thật lại nằm ở đây!

Đội khảo cổ vô cùng phấn khích. Họ nóng lòng khảo sát ngôi m/ộ, đồng thời báo cáo lên chính quyền. Việc thi công tàu điện ngầm phải tạm dừng, thậm chí có đề xuất chuyển hướng tuyến đường để bảo tồn nguyên vẹn khu m/ộ.

Khi các vật tùy táng lần lượt được phát hiện, các nhà sử học có thêm tư liệu quý giá để nghiên c/ứu thời kỳ Khai Sáng của Đại Chu cách đây bốn trăm năm.

Lần khai quật này còn đưa nhân vật "Trầm Giang Lâm" một lần nữa vào tầm mắt công chúng.

Một blogger lịch sử sau khi xem báo cáo khảo cổ mới nhất đã xúc động mạnh, liền biên tập tài liệu thành video kết hợp nhạc nền và hình ảnh minh họa, đăng lên trang mạng xã hội của mình.

Anh nghiên c/ứu về Trầm Giang Lâm nhiều năm và luôn tò mò về nhân vật này. Từ năm Khai Sáng đầu tiên đến năm thứ mười hai, tên ông xuất hiện khắp nơi, cùng các nhân vật lừng lẫy đương thời như anh trai Trầm Giang Vân. Thơ văn lưu truyền của ông còn nhắc đến tình anh em sâu nặng. Thế nhưng sau năm Khai Sáng thứ mười hai, ông đột nhiên biến mất khỏi chính trường, ngay cả con gái Thẩm Khiêm Du cũng ít đề cập đến những năm tháng sau đó của cha. Một nhân vật tài hoa như vậy lẽ nào lại lặng lẽ biến mất? Hậu thế đ/á/nh giá về ông cũng có nhiều điểm thiên lệch khó hiểu.

Đọc lịch sử Đại Chu, nhiều người chỉ nhớ Trầm Giang Vân - nhà cải cách hàng đầu, mà quên mất người em Trầm Giang Lâm cũng xuất chúng không kém.

Giờ đây, khi m/ộ Trần đại sư được phát hiện, m/ộ phần của Thẩm Khiêm Du - con gái Trầm Giang Lâm - cũng được khai quật năm ngoái. Nhiều tư liệu lịch sử quý giá lần lượt công bố, giúp hình tượng Trầm Giang Lâm ngày càng rõ nét.

"Trời ơi! Hóa ra người đầu tiên đề xuất cải cách Khai Sáng là em trai Trầm Giang Vân! Sách lịch sử viết thế là không công bằng!" - Một cư dân mạng bình luận dưới video.

"Chủ blog còn đăng cả thư tình nữa kìa! Không ngờ mình lại khóc vì chuyện tình cổ nhân!!!" - Bình luận khác được nhiều người thích.

"Mấy bạn không thấy điểm đặc biệt sao? Nếu nghiên c/ứu khảo cổ mới là chính x/á/c thì lịch sử phải viết lại rồi! Chương Khai Sáng vốn chia ba phần, giờ thêm phần cải cách thí điểm ở Vân Nam của Trầm Giang Lâm, cùng hoạt động trên biển của ông theo hồi ký của con gái và Trần đại sư... Học sinh cấp ba chúng tôi khổ rồi!" - Tài khoản "Tôi muốn vào top 5" than thở.

"Thì ra vậy! Hồi nhỏ tôi luôn thắc mắc sao nhà nào cũng thờ hai pho tượng. Bố mẹ bảo là 'Lâm Th/ù tượng thần', giờ mới biết đó là Trầm Giang Lâm và Tạ Tĩnh Th/ù! Mọi người xem IP tôi này - ở quê tôi (Vân Nam), nhà nào cũng thờ hai vị này, coi như thần hộ mệnh!"

Tài khoản "Người nhàn rỗi đồng quê" có địa chỉ IP Vân Nam nhận được vô số phản hồi "Đúng IP rồi đó".

Video nhanh chóng nổi tiếng, leo lên top đầu bảng xếp hạng. Lục Quang Hoa - chủ blog - liền mở livestream. Chỉ lát sau, hàng nghìn người đã vào phòng.

Vốn là giảng viên sử bốn mươi tuổi ở một trường cao đẳng, Lục Quang Hoa nghiên c/ứu Trầm Giang Lâm từ năm hai mươi hai tuổi. Ông luôn cảm thấy nhân vật này đầy bí ẩn với nhiều góc khuất sử sách chưa ghi nhận đúng. Giờ đứng trước lượng người xem kỷ lục, giọng ông run run đầy hưng phấn:

"Ai học sử cũng biết thời kỳ hưng thịnh của nước ta bắt đầu từ Khai Sáng. Giai đoạn này xuất hiện nhiều nhân vật lịch sử vĩ đại: Trầm Giang Vân - người đặt nền móng cải cách, nữ tướng Chung Đỡ Lê, Dương Chí Xa - tác giả 'Mười sách', Thẩm Quý Hữu - người mở đường giao thương biển... Nhưng có một nhân vật quan trọng hơn thế bị lãng quên - Trầm Giang Lâm!"

"Sau Đại Chu là triều Đại Lộc. Kẻ cư/ớp ngôi này vì thiếu nền tảng văn minh nên đã xuyên tạc lịch sử, đ/ốt hàng chục vạn sách sử trong Hàn Lâm viện!"

Sử quan nhà Đại Chu dùng cả đời tâm huyết viết nên sử sách, thế mà bị th/iêu rụi sạch, tạo nên khoảng trống văn hóa khổng lồ! Bọn họ cư/ớp ngôi dù chỉ tồn tại vài chục năm ngắn ngủi, nhưng gây tổn thương nặng nề cho nền văn hóa Hán gia!"

"May thay, sử sách không chỉ nằm trong tay hoàng gia, mà còn ở dân gian, trong các nhân vật lịch sử liên quan. Dựa vào tư liệu khảo cổ mới nhất, ta có thể khẳng định chắc chắn: người đầu tiên đề xuất cải cách chính là Trầm Giang Lâm. Chính sách ông thực hiện ở Vân Nam là thí điểm, sau đó được anh trai Trầm Giang Vân chỉnh sửa thành tấu chương dâng lên Hoàng đế Khai Sáng, từ đó mới có Mười Điều Cải Cách và thời kỳ Khai Sáng huy hoàng!"

"Qua di chỉ khảo cổ của Trần đại sư mới khai quật, có nhiều hồi ức về Trầm Giang Lâm và vợ là Tạ Tĩnh Th/ù. Căn cứ thời điểm ấy, Trần đại sư không thể ở cạnh vợ chồng họ, vậy sao bà lại hiểu rõ việc họ làm? Mọi người thử nghĩ: thời ấy không điện thoại, không mạng xã hội, thư từ nhanh nhất cũng mất cả tháng. Không thể biết qua thơ từ riêng tư. Vậy chỉ còn một khả năng: vợ chồng Trầm Giang Lâm cực kỳ nổi tiếng, mọi việc họ làm đều được lan truyền nhanh chóng, gián tiếp khẳng định độ tin cậy trong lời kể của Trần đại sư. Nên biết rằng, tuổi già bà từng về kinh thăm bạn cũ, nhưng lúc ấy vợ chồng họ đã mất."

"Người xuất gia không thể nói dối. Trần đại sư là nhà Phật học kiệt xuất, đ/á/nh giá lịch sử của bà không vì tư lợi. Người tu hành chỉ nói sự thật. Thêm nữa, năm ngoái ở núi Chín Thanh khai quật được m/ộ Thẩm Khiêm, trong có nhiều bản thảo về vợ chồng Trầm Giang Lâm. Do số lượng khổng lồ nên chưa công bố, nhưng khi công bố ắt sẽ chấn động giới sử học!"

Lục Quang Hoa say sưa trình bày luận chứng, giọng hào hứng. Kết thúc, anh dừng lại nhìn màn hình, gi/ật mình thấy số người xem đã lên mười vạn, bình luận cuộn như thác.

"Trời ơi! Hóa ra Trầm Giang Lâm làm nhiều thế! Tôi vẫn thắc mắc sao ghi chép về ông ít ỏi, dù là trạng nguyên đầu bảng nhà Đại Chu, anh trai cũng xuất chúng."

"Nhà họ Thẩm toàn tài! Không biết còn hậu duệ không? Gia tộc lớn thế, biết đâu là dòng họ ẩn thế trong tiểu thuyết?"

"Tôi không hiểu sao Đại Lộc lại che giấu và bôi nhọ Trầm Giang Lâm? Với kẻ cầm quyền lúc ấy, ông chỉ là người đã khuất, có th/ù h/ận gì lớn thế?"

"Bạn trên kia chưa hiểu ư? Nghe xong tôi nổi da gà đây. Xét từ góc khác, Trầm Giang Lâm mới là người dẫn dắt cải cách. Tài năng ông siêu phàm, không phải chúng ta có thể hiểu hết! Khi ấy Vân Nam kháng cự dữ dội, nhiều tướng thà ch*t không hàng. Vợ chồng họ là thần hộ mệnh của dân Vân Nam, nên bọn cư/ớp ngôi muốn xóa bỏ ảnh hưởng của ông, hủy mọi ghi chép chính thức, thậm chí bóp méo lịch sử để bôi nhọ!"

"Chữ bạn nhiều, tôi tin bạn!"

"Hóa ra sự thật là thế! Lịch sử thật cuốn hút! Giờ tôi mê Trầm Giang Lâm quá, mong truyện ông được lên phim để nhiều người biết đến."

"May nhờ các nhà sử học, khảo cổ miệt mài nghiên c/ứu, lại có blogger đam mê như chủ kênh, ta mới thấy được phần nào sự thật lịch sử. Xin trân trọng cảm ơn!"

Thấy dân mạng sôi nổi, Lục Quang Hoa thư giãn ngả lưng, đẩy kính cười: "Nếu mọi người thích, xin hãy theo dõi, sau này tôi sẽ kể tiếp nghiên c/ứu về Trầm Giang Lâm theo từng giai đoạn, mong được ủng hộ."

Nghe hứa có bài giảng tiếp, nhiều người lập tức theo dõi. Chỉ chốc lát, số người theo dõi Lục Quang Hoa từ vài ngàn vọt lên mấy vạn và tiếp tục tăng.

Lục Quang Hoa tắt livestream, vươn vai mỏi mệt. Vợ đã nấu cơm xong, gọi anh ra ăn. Nhìn đồng hồ, anh gi/ật mình thấy mình đã trò chuyện suốt chiều với cộng đồng mạng!

Anh huýt sáo ra phòng khách, thấy vợ dọn ba món một canh toàn món anh thích, vội cảm ơn và hứa sẽ rửa bát.

Con gái đi học đại học xa nhà, giờ chỉ còn hai vợ chồng. Anh là giảng viên lịch sử trường cao đẳng, vợ dạy vật lý cùng trường. Gia đình ba người sống giản dị mà ấm áp.

Hạnh phúc ấy thật chẳng dễ ki/ếm.

Sau thời Đại Lộc ngắn ngủi, Hoa Quốc nhanh chóng ổn định, vươn lên hàng đầu thế giới, đón cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên. Tất cả nhờ nền tảng các bậc tiền nhân Khai Sáng đã đặt.

Họ cần biết đoạn sử này, cần biết ơn những nỗ lực của tiền nhân.

Lục Quang Hoa quyết định rửa bát xong sẽ vào phòng làm việc, chỉnh sửa nghiên c/ứu thành sách, bắt đầu loạt bài giảng thứ hai.

Toàn văn hết.

——————————

Truyện đến đây kết thúc. Cảm ơn mọi người đã đồng hành! Mình sẽ nghỉ ngơi một thời gian, sau đó bắt đầu với ý tưởng mới và học hỏi thêm. Mong tác phẩm sau sẽ tiến bộ hơn!

Mong bạn bè ủng hộ đ/á/nh giá tốt, cảm ơn nhiều!

Truyện tiếp theo "Ta B/án Hè Phố Ở Minh Triều", mong mọi người đón đọc!