Tôi sững người.
"Cô muốn sang Tinh Thần?"
"Đúng."
"Chẳng phải cô bị đuổi rồi sao?"
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
"Giang Du, cậu biết hết rồi sao?"
"Biết."
"Vậy cậu có thể giúp tôi không?"
Cô ta gửi một biểu tượng đang khóc.
"Giang Du, tôi biết trước đây là tôi không đúng, tôi không nên tranh công với cậu, không nên nói x/ấu cậu trước mặt sếp Phương."
Tôi nhìn những dòng chữ đó, đọc từng chữ một.
"Nhưng tôi thực sự không ngờ lại thành ra thế này, tôi cứ tưởng..."
"Cô tưởng gì?"
"Tôi tưởng cậu đi rồi, tôi có thể làm quản lý, có thể thăng chức tăng lương, có thể..."
"Có thể?"
"Có thể sống tốt hơn cậu."
Tôi không nói gì.
"Kết quả thì sao, cậu đi rồi, khách hàng đi hết, dự án sập hết, sếp Phương nói tất cả là trách nhiệm của tôi."
"Đó là trách nhiệm của cô."
"Tôi biết! Tôi biết đó là trách nhiệm của tôi!"
Chu Mẫn gửi tin nhắn rất nhanh.
"Nhưng Giang Du, cậu có thể cho tôi một cơ hội không? Tôi biết giờ cậu có khả năng giúp tôi, dù sao trước đây chúng ta cũng là đồng nghiệp..."
"Chu Mẫn."
"Ừ?"
"Cô biết thế nào là 'dù sao' không?"
"..."
"Cái 'dù sao' mà cô nói là gì?" Tôi đặt điện thoại xuống, suy nghĩ một chút rồi lại cầm lên.
"Là việc cô nói tôi EQ thấp trước mặt sếp Phương? Hay là việc cô sửa tên tác giả trên code của tôi, nói là do chính cô viết?"
"..."
"Hay là việc cô đứng trước mặt mọi người tại tiệc tất niên nói rằng: 'Cái loại như Giang Du, sớm muộn gì cũng bị đào thải'?"
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu không trả lời.
Tôi tiếp tục gõ phím.
"Chu Mẫn, cô không phải đồng nghiệp của tôi."
"Vậy chúng ta là gì?"
"Cô là kẻ giẫm lên tôi để leo lên cao."
"Giang Du..."
"Vì vậy rất tiếc, tôi không giúp được cô."
Tôi nhấn nút xóa bạn.
Trên màn hình hiện lên dòng chữ:
"X/ác nhận xóa?"
Tôi nhấn x/ác nhận.
Tối về nhà, tôi nằm trên giường, nhìn lên trần nhà.
Điện thoại lại đổ chuông.
"Giang Du, gặp mặt một chút được không?"
Tôi không trả lời.
"Tôi muốn nói chuyện với cậu lần cuối về chuyện công ty."
Tôi vẫn không trả lời.
"Giang Du, tôi biết cậu h/ận tôi, nhưng công ty hiện tại thực sự đang gặp khó khăn..."
Tôi gõ phím:
"Sếp Phương, tôi đã nói rồi, tôi sẽ không quay lại."
"Tôi không bảo cô quay lại, tôi muốn nhờ cô giúp một việc."
"Việc gì?"
"Phía Bác Viễn, cô có thể giúp tôi nói một tiếng không? Để họ gia hạn hợp đồng?"
Tôi nhìn tin nhắn này, mỉm cười.
"Sếp Phương, Bác Viễn là khách hàng của tôi."
"Ý cô là sao?"
"Ý là, sau này họ hợp tác với Tinh Thần, sẽ không còn bất kỳ liên quan nào đến Thụy Đạt nữa."
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
Sau đó gửi lại một tin nhắn:
"Giang Du, cô thật đ/ộc á/c."
Tôi trả lời:
"Cảm ơn vì đã khen."
"Tôi từng tin tưởng cô như vậy, cô đối xử với tôi thế này sao?"
"Sếp Phương, sếp tin tưởng tôi?"
"..."
"Sếp tin tưởng tôi, tại sao lại duyệt đơn nghỉ việc của tôi trong 10 phút?"
"..."
"Sếp tin tưởng tôi, tại sao lại nói tôi là người sớm muộn gì cũng phải đi?"
"..."
"Sếp tin tưởng tôi, tại sao thà tăng lương 80% cho Chu Mẫn, cũng không chịu tăng cho tôi 500 đồng?"
Đầu dây bên kia không nói gì nữa.
Tôi đặt điện thoại xuống, nhắm mắt lại.
Ánh trăng ngoài cửa sổ rất sáng.
Tôi nhớ lại bốn năm trước, đêm tôi mới vào làm tại Thụy Đạt.
Cũng là ánh trăng như thế này.
Tôi đặt cho mình một mục tiêu:
Trong vòng năm năm, trở thành kỹ sư cao cấp.
Trong vòng mười năm, trở thành giám đốc kỹ thuật.
Kết quả thì sao?
Bốn năm trôi qua, tôi vẫn là một nhân viên bình thường.
Lương tăng được 1500, vị trí không hề thay đổi.
Còn Chu Mẫn mới đến hai năm đã làm quản lý.
Tôi từng tưởng rằng do mình chưa đủ cố gắng.
Sau này tôi mới biết—
Không phải tôi chưa đủ cố gắng.
Mà là nơi này không xứng với sự nỗ lực của tôi.
Ba tháng sau.
Tôi được thăng chức.
Giám đốc trung tâm kỹ thuật của Tinh Thần, lương năm 1,2 triệu, văn phòng riêng, có trợ lý chuyên trách.
Ngày thăng chức, CTO tìm tôi nói chuyện.
"Giang Du, cô mới đến Tinh Thần có ba tháng, thành tích rất xuất sắc."
"Cảm ơn sếp."
"Bác Viễn, Hoa Tín, Minh Đức, ba khách hàng lớn đều do cô đàm phán thành công. Đây là đóng góp to lớn cho công ty."
Tôi mỉm cười.
"Tất cả là nhờ công lao của cả đội."
"Giang Du, ưu điểm lớn nhất của cô chính là sự khiêm tốn."
CTO nhìn tôi.
"Nhưng tôi phải nói với cô, ở Tinh Thần, chúng tôi không cần cô khiêm tốn."
"..."
"Cô có năng lực thì nên thể hiện ra. Cô có đóng góp thì nên nhận được phần thưởng. Đó là văn hóa của công ty chúng ta."
Tôi sững người.
"Tôi hiểu rồi."
"Tốt, vậy giờ có một nhiệm vụ giao cho cô."
"Nhiệm vụ gì ạ?"
"Tuần sau có một hội nghị ngành, công ty chúng ta là một trong những đơn vị tổ chức. Cô đại diện cho trung tâm kỹ thuật chia sẻ một chút, được không?"
"Được ạ."
"Chủ đề cô tự chọn, nội dung cô tự chuẩn bị. Tôi tin cô."
Tôi gật đầu.
"Vâng ạ."
Thứ Sáu tuần sau.
Hội nghị ngành.
Tôi đứng trên bục diễn thuyết, bên dưới là hơn hai trăm người.
Có những ông lớn trong ngành, có các nhà đầu tư, có phóng viên truyền thông.
Và cả— Sếp Phương.
Tôi thấy ông ta ngồi ở hàng ghế cuối cùng, sắc mặt rất khó coi.
Bên cạnh là trợ lý của ông ta, đang thì thầm gì đó vào tai ông ta.
Tôi hắng giọng, bắt đầu bài diễn thuyết.
"Chào mọi người, tôi là Giang Du, giám đốc trung tâm kỹ thuật của Tinh Thần."
"Hôm nay tôi muốn chia sẻ chủ đề: Làm thế nào để giữ chân nhân tài cốt cán."
Bên dưới có người cười.
"Chủ đề này nghe có vẻ rất bình thường, nhưng tôi muốn bắt đầu từ một ví dụ thực tế."
"Ví dụ này chính là trải nghiệm của bản thân tôi."
Tôi nhìn sếp Phương.
"Hai năm trước, tôi làm việc tại một công ty trong bốn năm. Trong bốn năm đó, tôi đ/ộc lập phụ trách ba hệ thống cốt lõi, duy trì ba khách hàng lớn nhất."
"Nhưng lương của tôi chỉ tăng được 1500."
"Còn đồng nghiệp của tôi, đến được hai năm, nộp đơn nghỉ việc được tăng lương 80%."
"Tôi nộp đơn nghỉ việc, 10 phút là duyệt."
Bên dưới xì xào bàn tán.
"Sau đó tôi nghỉ việc, khách hàng đi theo, hệ thống cũng sập."
"Công ty mất đi 40% doanh thu."
Tôi dừng lại một chút.
"Ví dụ này cho chúng ta biết điều gì?"
"Cho chúng ta biết rằng, nhân tài không phải là công cụ, không phải thứ bạn muốn dùng thì dùng, muốn vứt thì vứt."
"Nhân tài là tài sản, cần được tôn trọng, cần được bồi dưỡng, cần được giữ chân."
Tôi nhìn sếp Phương bên dưới.
Mặt ông ta đã đỏ bầm như gan lợn.
"Vì vậy, hôm nay tôi muốn gửi đến các nhà quản lý một câu nói—"
"Bạn đối xử với nhân viên của mình thế nào, nhân viên của bạn sẽ đối xử với công ty của bạn như thế ấy."
Tiếng vỗ tay vang lên.
Sếp Phương đứng dậy, không nói một lời rời khỏi hội trường.
Sau khi hội nghị kết thúc, tôi bị một nhóm người vây quanh.
Người đưa danh thiếp, người hẹn hợp tác, người mời đi ăn.
Tôi ứng phó nửa ngày, cuối cùng cũng thoát ra được.
Trên điện thoại có một tin nhắn.
Là của Lý Kiến Minh bên Bác Viễn gửi:
"Giang Du, bài diễn thuyết của cô quá tuyệt. Sắc mặt của sếp Phương kìa, ha ha ha ha..."
Tôi mỉm cười, trả lời:
"Sếp Lý quá khen rồi."
"Không phải quá khen, là sự thật. Những gì cô nói đều là b/ệnh chung của ngành."
"Vì vậy tôi muốn thay đổi một chút."
"Cô chắc chắn sẽ làm được."
Tôi cất điện thoại, bước ra khỏi hội trường.
Trời rất xanh, nắng rất đẹp.
Tôi đứng bên đường, hít một hơi thật sâu.
Đã hai năm rồi.
Từ khi từ chức ở Thụy Đạt đến nay, đúng tròn hai năm.
Tôi từ một nhân viên bình thường lương 18 ngàn, trở thành giám đốc kỹ thuật lương 1,2 triệu.
Cộng thêm phí cố vấn của Bác Viễn mỗi năm 50 vạn.
Tổng cộng lại, một năm 1,7 triệu.
Đây là con số mà trước đây tôi không dám mơ tới.
Nhưng điều khiến tôi tự hào nhất không phải là tiền.
Mà là tôi cuối cùng đã học được một điều—
Tôn trọng chính mình.
Trước đây tôi luôn cảm thấy mình chưa đủ tốt.
Luôn cảm thấy người khác biết nói chuyện, biết lấy lòng lãnh đạo hơn tôi.
Vì thế tôi b/án mạng làm việc, b/án mạng tăng ca, b/án mạng chứng minh bản thân.
Kết quả thì sao?
Càng làm nhiều, càng bị coi là điều hiển nhiên.
Càng thật thà, càng bị người ta b/ắt n/ạt.
Bây giờ tôi đã khác rồi.
Tôi biết mình đáng giá bao nhiêu.
Tôi biết người nào đáng để giúp, người nào không.
Tôi biết—
Không phải tôi không đủ tốt, mà là họ không xứng.
Tối đến, tôi mời Tiểu Lâm đi ăn.
Cậu ấy giờ cũng là nhân viên của Tinh Thần, làm kỹ thuật dưới quyền tôi.
"Chị Giang, bài diễn thuyết hôm nay của chị đỉnh quá!"
Tiểu Lâm nâng ly rư/ợu, mắt sáng rực.
"Biểu cảm của sếp Phương, chị thấy chưa? Tức đến mức mặt xanh lè!"
"Thấy rồi."
"Nghe nói ông ta về đến nơi, ch/ửi bới cả nửa tiếng. Nói chị vo/ng ơn bội nghĩa, nói chị lấy oán báo ơn."
"Ông ta nói thế nào là việc của ông ta."
Tôi uống một ngụm rư/ợu.
"Nhưng Tiểu Lâm, có chuyện này chị phải nói với em."
"Chuyện gì ạ?"
"Em đến Tinh Thần cũng gần một năm rồi, biểu hiện rất tốt, chị định đề xuất thăng chức cho em."
Tiểu Lâm sững người.
"Thật ạ???"
"Thật."
"Chị Giang!!!" Cậu ấy kích động đến mức suýt làm đổ rư/ợu.
"Em biết ngay theo chị Giang là có th!t ăn mà!"
Tôi mỉm cười.
"Đừng vui mừng quá sớm, thăng chức rồi trách nhiệm nặng hơn, tăng ca nhiều hơn đấy."
"Em không sợ! Chỉ cần có tiền là được!"
Tôi nhìn vẻ hào hứng của cậu ấy, nhớ lại bản thân ngày trước.
Tôi lúc đó cũng đơn thuần như vậy.
Cứ tưởng chỉ cần làm việc chăm chỉ là sẽ nhận được hồi đáp.
Sau này tôi mới biết, thế giới này không phải như vậy.
Làm việc chăm chỉ chỉ là nền tảng.
Quan trọng hơn là—
Chọn đúng nền tảng, đi theo đúng người.
"Tiểu Lâm."
"Dạ?"
"Em nhớ lấy một câu."
"Câu gì ạ?"
"Giá trị của em, không phải do người khác định nghĩa."
Tôi nhìn màn đêm ngoài cửa sổ.
"Nếu có một ngày, em cảm thấy mình không được tôn trọng, thì hãy rời đi."
"Đừng do dự, đừng quay đầu."
"Bởi vì nơi không tôn trọng em, mãi mãi không xứng đáng với sự hy sinh của em."
Tiểu Lâm nghiêm túc gật đầu.
"Chị Giang, em nhớ rồi ạ."
"Tốt."
Tôi nâng ly.
"Cạn ly."
"Cạn ly!"
Tiếng ly thủy tinh va vào nhau nghe lanh lảnh.
Ngoài cửa sổ, ánh đèn neon nhấp nháy.
Thành phố này rất lớn, cơ hội rất nhiều.
Chỉ cần em dám bước bước chân đó.
Hai tháng sau.
Tôi nhận được một tin nhắn.
Là của sếp Phương gửi đến.
"Giang Du, Thụy Đạt sắp phá sản rồi."
Tôi nhìn dòng chữ này, sững người vài giây.
"Bác Viễn, Hoa Tín, Minh Đức đều đi rồi, dòng tiền đ/ứt đoạn, tháng sau không phát nổi lương nữa rồi."
"Tôi biết cô h/ận tôi, nhưng nhân viên là vô tội."
"Cô có thể giúp một tay không? Để mấy khách hàng đó gia hạn hợp đồng?"
Tôi cầm điện thoại, im lặng rất lâu.
Rồi trả lời:
"Sếp Phương, hai năm trước sếp từng nói một câu."
"Câu gì?"
"Sếp nói, loại như Giang Du, làm việc thì cũng được, nhưng EQ thấp quá, sớm muộn gì cũng đi thôi."
"..."
"Sếp còn nói, code là vật ch*t, đổi người khác vào làm cũng được thôi."
"..."
"Giờ sếp biết rồi chứ, không phải code là vật ch*t."
Tôi dừng lại.
"Mà là tầm nhìn của sếp quá cứng nhắc."
Phía sếp Phương không trả lời.
Tôi tiếp tục gõ:
"Về phần nhân viên, tôi có thể giúp giới thiệu nội bộ."
"Nhưng không phải giúp Thụy Đạt, mà là giúp chính họ."
"Còn sếp?"
"Tôi sẽ không giúp ông."
Tôi gửi xong tin nhắn này, xóa ông ta đi.
Trên màn hình hiện dòng chữ:
"X/ác nhận xóa?"
Tôi nhấn x/ác nhận.
Rồi đặt điện thoại xuống, nhìn bầu trời ngoài cửa sổ.
Mặt trời đang lặn, ráng chiều nhuộm đỏ một nửa bầu trời.
Rất đẹp.
Tôi nhớ lại buổi chiều hai năm trước khi rời khỏi Thụy Đạt.
Cũng là thời tiết như thế này.
Lúc đó tôi, băn khoăn, bất an, hoang mang.
Không biết điều gì đang chờ đợi mình phía trước.
Còn tôi bây giờ, đứng trước cửa kính sát đất tầng 38, nhìn xuống cả thành phố.
Phía sau là văn phòng riêng, trên biển đề:
"Giám đốc trung tâm kỹ thuật – Giang Du"
Lương năm 1,7 triệu, tiền đồ vô lượng.
Còn Thụy Đạt thì sao?
Phá sản rồi.
Sếp Phương thì sao?
Hối h/ận rồi.
Chu Mẫn thì sao?
Thất nghiệp rồi.
Tôi từng tưởng rằng, rời khỏi Thụy Đạt là cuộc phiêu lưu lớn nhất đời mình.
Giờ tôi mới biết—
Đó là quyết định đúng đắn nhất mà tôi từng làm.
Có những người, không xứng với sự hy sinh của bạn.
Có những nơi, không xứng với sự nỗ lực của bạn.
Rời xa họ, mới là khởi đầu của việc đối xử tử tế với chính mình.
Cuối câu chuyện.
Tôi muốn nói một điều.
Tuần trước, tôi chia sẻ tại một diễn đàn ngành.
Dưới khán đài có một cô gái trẻ giơ tay hỏi:
"Chuyên gia Giang, em làm việc rất chăm chỉ ở công ty, nhưng lãnh đạo luôn không nhìn thấy em. Em nên làm gì ạ?"
Tôi nhìn cô ấy.
"Em thấy mình đáng giá bao nhiêu tiền?"
Cô ấy sững người.
"Em... không biết."
"Vậy em có biết không, em không biết mình đáng giá bao nhiêu, người khác sẽ định nghĩa giá trị của em."
"..."
"Em thấy mình nên nhận lương bao nhiêu, thì hãy đi tranh đấu. Em thấy mình nên nhận được sự tôn trọng thế nào, thì hãy đi yêu cầu."
Tôi mỉm cười.
"Nếu họ không cho được, thì hãy rời đi."
"Thị trường rất lớn, cơ hội rất nhiều."
"Đừng giam mình trong một nơi không xứng đáng."
Tiếng vỗ tay vang lên dưới khán đài.
Đôi mắt cô gái sáng rực.
"Cảm ơn Chuyên gia Giang!"
Tôi gật đầu.
"Không có chi."
Câu nói này, tôi muốn dành tặng cho tất cả những ai đọc được câu chuyện này.
Giá trị của bạn, không phải do người khác định nghĩa.
Nếu có người không tôn trọng bạn, hãy rời đi.
Nếu có người không trân trọng bạn, hãy buông tay.
Không phải bạn chưa đủ tốt.
Mà là họ, không xứng.
