Giáo sư Trần rất tán thành đề tài của tôi.
"Đề tài này có tính sáng tạo và cả ý nghĩa thực tiễn." Ông nói, "Quan trọng là phải có quan điểm và kiến giải của riêng mình."
Quá trình nghiên c/ứu luận án tiến sĩ phức tạp hơn tôi tưởng tượng rất nhiều.
Không chỉ phải đọc một lượng lớn tác phẩm văn học, mà còn phải tìm hiểu bối cảnh lịch sử, môi trường xã hội và truyền thống văn hóa liên quan.
Tôi thường ngồi lì trong thư viện suốt cả ngày.
Tra c/ứu tư liệu, ghi chép, sắp xếp ý tưởng, xây dựng khung sườn.
Có khi chỉ vì một quan điểm mà phải lật giở hàng chục cuốn sách.
Vì một đoạn lập luận mà phải cân nhắc đắn đo suốt mấy ngày.
"Niệm Vi, cậu cứ thế này sẽ kiệt sức mất." Bạn cùng phòng lo lắng nói.
"Không sao." Tôi lau đôi mắt mệt mỏi, "Làm học vấn là vậy, không thể nóng vội."
Năm thứ hai tiến sĩ, tôi có một cơ hội bất ngờ.
Trường chọn cử một sinh viên sang Đại học Columbia ở Mỹ trao đổi học tập một năm.
Đây là cơ hội ngàn năm có một, có thể tiếp cận với nghiên c/ứu học thuật tiên tiến quốc tế.
Giáo sư Trần đã tiến cử tôi.
"Trình độ học thuật và khả năng tiếng Anh của Niệm Vi đều rất tốt, chắc chắn có thể đảm đương nhiệm vụ này."
Sau quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt, tôi đã thành công giành được cơ hội đó.
Mùa xuân năm 1985, tôi bước lên máy bay đến Mỹ.
Đây là lần đầu tiên tôi ra nước ngoài, tâm trạng vừa phấn khích lại vừa thấp thỏm.
Đại học Columbia nằm ở New York, là một trong những học phủ hàng đầu thế giới.
Khuôn viên trường rất rộng, kiến trúc cổ điển tao nhã, bầu không khí học thuật vô cùng đậm nét.
Tôi được sắp xếp vào khoa Đông Á, theo học một giáo sư người Mỹ chuyên nghiên c/ứu văn học Trung Quốc.
Vị giáo sư này tên là John Smith, người rất am hiểu văn hóa Trung Quốc.
"Welcome to Columbia, Miss Shen." Lần đầu gặp mặt, giáo sư Smith chào tôi bằng tiếng Trung lưu loát.
"Thank you, Professor Smith." Tôi trả lời bằng tiếng Anh.
"Tiếng Anh của cô rất tốt." Giáo sư Smith chuyển sang tiếng Anh, "Nghe nói cô đang nghiên c/ứu văn học hiện đại Trung Quốc?"
"Vâng, trọng tâm là sự chuyển biến của hình tượng phụ nữ ạ."
"Một đề tài rất thú vị." Giáo sư Smith gật đầu, "Ở Mỹ, phê bình văn học nữ quyền là một lĩnh vực rất hot."
Một năm học tập tại Columbia đã giúp tôi mở mang tầm mắt.
Phương pháp nghiên c/ứu học thuật ở đây đa dạng hơn, góc nhìn quốc tế hóa hơn.
Đặc biệt là lý luận phê bình văn học nữ quyền đã mang lại cho tôi rất nhiều cảm hứng.
Tôi bắt đầu xem xét lại hình tượng phụ nữ trong văn học hiện đại Trung Quốc từ góc độ nghiên c/ứu giới.
Tôi phát hiện ra rất nhiều vấn đề mà trước đây mình chưa từng chú ý tới.
Những phát hiện mới này đã cung cấp sự hỗ trợ lý luận quan trọng cho luận án tiến sĩ của tôi.
Trong thời gian ở Mỹ, tôi còn tham gia vài hội nghị học thuật quốc tế.
Tại các hội nghị, tôi trình bày luận văn và giao lưu với các học giả từ khắp nơi trên thế giới.
Thành quả nghiên c/ứu của tôi đã nhận được sự công nhận của giới học thuật quốc tế.
Có vài học giả nổi tiếng đã chủ động tìm tôi để thảo luận vấn đề học thuật.
"Nghiên c/ứu của cô rất có tính sáng tạo." Một giáo sư của Đại học Harvard nói với tôi, "Hy vọng có thể giữ liên lạc và tiếp tục trao đổi."
Sự công nhận này khiến tôi vô cùng khích lệ.
Tôi nhận ra rằng nghiên c/ứu học thuật không có biên giới.
Chỉ cần có tài thực học, là có thể cất lên tiếng nói của chính mình trên sân khấu quốc tế.
Một năm trao đổi học tập nhanh chóng kết thúc.
Khi về nước, tôi mang theo một lượng lớn tư liệu nghiên c/ứu và những quan điểm học thuật mới.
Quan trọng hơn, tôi đã thiết lập được các mối liên hệ học thuật quốc tế, đặt nền móng vững chắc cho nghiên c/ứu sau này.
Giáo sư Trần xem xong thành quả nghiên c/ứu của tôi ở Mỹ thì rất vui mừng.
"Một năm này không hề uổng phí, tầm nhìn học thuật của em đã mở rộng rõ rệt."
Quả thực, trải nghiệm một năm này có ý nghĩa trọng đại đối với tôi.
Không chỉ trình độ học thuật được nâng cao, mà kiến thức cá nhân cũng tăng trưởng vượt bậc.
Tôi tự tin hơn, cũng x/ác định rõ ràng hơn hướng đi học thuật của mình.
Sau khi trở về, tôi bắt đầu viết bản thảo chính thức cho luận án tiến sĩ.
Nhờ có những lý luận và phương pháp mới học được ở Mỹ, chất lượng luận văn của tôi đã có một bước nhảy vọt về chất.
11
Việc viết luận án tiến sĩ khó khăn hơn tôi dự tính.
Ngay cả khi đã có kinh nghiệm học tập ở Mỹ và góc nhìn lý luận mới, để hoàn thành một luận án tiến sĩ chất lượng cao vẫn cần nỗ lực rất lớn.
Tôi đến thư viện từ sáu giờ sáng mỗi ngày, mười một giờ đêm mới về ký túc xá.
Cuối tuần cũng không nghỉ ngơi, toàn tâm toàn ý dồn vào nghiên c/ứu.
Quan điểm cốt lõi của luận văn là: Sự chuyển biến hình tượng phụ nữ trong văn học hiện đại Trung Quốc phản ánh sự thay đổi văn hóa và sự thức tỉnh ý thức phụ nữ trong thời kỳ chuyển đổi xã hội Trung Quốc.
Để chứng minh quan điểm này, tôi đã phân tích các tác phẩm văn học chủ yếu từ thời Ngũ Tứ đến khi thành lập nước Trung Quốc mới.
Từ "Chúc phúc" của Lỗ Tấn đến "Nhật ký cô Sa Phỉ" của Đinh Linh, từ "Gia" của Ba Kim đến "Lôi vũ" của Tào Ng/u.
Mỗi tác phẩm đều phải đọc kỹ lưỡng, phân tích sâu sắc việc xây dựng hình tượng phụ nữ trong đó.
Sau đó đặt những hình tượng này vào bối cảnh lịch sử văn hóa cụ thể để khảo sát, thảo luận về ý nghĩa xã hội ẩn sau đó.
"Niệm Vi, góc độ nghiên c/ứu này của em rất mới lạ." Giáo sư Trần nói sau khi xem đề cương luận văn của tôi, "Nhưng cần chú ý tính ch/ặt chẽ của lập luận, không thể chỉ liệt kê hiện tượng."
Tôi vô cùng tâm đắc.
Điều kỵ nhất trong nghiên c/ứu học thuật chính là những lập luận sáo rỗng, bắt buộc phải có nền tảng chứng minh vững chắc.
Để lập luận ch/ặt chẽ hơn, tôi đã đọc rất nhiều các tác phẩm lý luận liên quan.
