"Em cảm thấy, mỗi món cổ vật lặng im đều cất giấu những lời mà người xưa muốn nói. Em muốn tìm ra chúng, lắng nghe thật kỹ, rồi kể lại cho người hiện tại, biết đâu còn có thể kể cho cả người đời sau nghe nữa..."
Giáo sư Tôn nhìn tôi qua thấu kính, mỉm cười gật đầu.
Có lẽ vì ấn tượng ban đầu đặc biệt này, hoặc cũng có thể vì lượng kiến thức tích lũy vượt xa sinh viên mới mà tôi thể hiện trong các bài học sau đó?
Đặc biệt là trực giác nhạy bén và khả năng phán đoán chính x/ác về niên đại, đặc điểm và bối cảnh khai quật của một số cổ vật. Điều này có được là nhờ sự dạy dỗ "nhồi nhét" xuyên thời gian của các thầy cô trên đạn màn, cộng thêm nhãn quan tôi luyện được qua những năm tháng lén lút "săn bảo vật" ở trạm thu m/ua phế liệu.
Tôi nhanh chóng trở thành đối tượng được Giáo sư Tôn đặc biệt quan tâm. Ông thường xuyên kèm cặp riêng cho tôi sau giờ học, cho tôi mượn những tài liệu nội bộ quý giá, thậm chí còn dẫn tôi tham gia vào một số công việc chỉnh lý mẫu vật đơn giản.
"Ái Hoa, em có linh tính rất tốt trong lĩnh vực này." Giáo sư Tôn không ít lần cảm thán như vậy, "Cố gắng học tập, tương lai nhất định em sẽ làm nên chuyện."
Tôi đắm chìm trong đại dương tri thức, khao khát đến ch/áy bỏng. Ngoài các môn chuyên ngành, tôi còn đi/ên cuồ/ng cắm chốt trong thư viện, đọc đủ loại sách liên quan, thậm chí là những cuốn tưởng chừng chẳng liên quan gì. Lịch sử, văn hiến, cổ văn, lịch sử nghệ thuật... Trước đây làm gì có điều kiện tốt thế này cơ chứ! Tôi cảm thấy mình như một miếng bọt biển đã khô cạn quá lâu, đang ra sức hút lấy từng giọt nước.
Ngày tháng bận rộn mà phong phú, tôi quên mất thời gian trôi đi, cũng quên luôn cả người tên Từ Dương. Cho đến một buổi chiều thứ Bảy.
19
Tôi từ thư viện bước ra, ôm chồng sách dày cộp đi về phía ký túc xá. Trên con đường rợp bóng cây, tôi đụng mặt Từ Dương.
Anh ta dường như cố tình đến tìm tôi, đứng chặn giữa đường, sắc mặt có chút tiều tụy, so với lần gặp gỡ tình cờ ở ga tàu, vẻ u uất còn lộ rõ hơn vài phần.
"Ái Hoa." Anh ta gọi tôi lại, giọng điệu có chút cứng nhắc, mang theo một nỗi niềm phức tạp.
Tôi dừng bước, bình thản nhìn anh ta: "Đồng chí Từ Dương, có việc gì không?"
Nghe thấy cách xưng hô xa cách này, lông mày anh ta càng nhíu ch/ặt hơn: "Dù sao chúng ta cũng từ cùng một nơi ra, có cần phải khách sáo thế không?"
"Chúng ta thân lắm sao?" Tôi hỏi ngược lại.
Từ Dương bị nghẹn họng, trên mặt thoáng qua vẻ cáu kỉnh, nhưng nhanh chóng đ/è nén xuống, đổi sang vẻ mặt tâm huyết dạy đời:
"Ái Hoa, anh biết em đỗ Thanh Bắc nên tâm cao khí ngạo. Nhưng thủ đô không phải là cái làng quê kia, nước ở đây sâu lắm. Em là con gái, học cái chuyên ngành quạnh quẽ thế này thì tương lai có đường ra không? Nghe anh một câu, tranh thủ lúc mới nhập học, tìm cách chuyển sang chuyên ngành khác, hoặc là... tính toán cho tương lai của mình đi. Anh quen biết một vài người..."
"Chuyện của tôi, không phiền anh bận tâm."
Tôi ngắt lời anh ta, thực sự không có hứng thú nghe những lời "chỉ điểm" tự cho là đúng này. "Không còn chuyện gì khác thì tôi đi trước đây."
Nói xong, tôi lách qua người anh ta định bước đi.
"Ngưu Ái Hoa!"
Từ Dương nâng cao giọng, mang theo vài phần không cam tâm và chất vấn.
"Em cứ phải bướng bỉnh như thế sao? Anh không ngờ em lại... lại không biết tốt x/ấu như vậy! Em nghĩ đỗ Thanh Bắc là một bước lên mây sao? Không có bối cảnh, không có qu/an h/ệ, sau này em..."
"Từ Dương," tôi xoay người lại, nhìn thẳng vào anh ta.
"Con đường của tôi, tự tôi sẽ bước. Còn anh," tôi ngập ngừng một chút, bổ sung thêm một câu bình thản, "nên lo lắng cho việc học của chính mình đi, hình như nghe nói cao đẳng có thể liên thông lên đại học đấy?"
Mặt Từ Dương lập tức đỏ bừng, chỉ tay vào tôi: "Cô...!"
Tôi không thèm quan tâm đến anh ta nữa, ôm sách, ưỡn thẳng lưng, sải bước rời đi. Đi xa rồi vẫn có thể cảm nhận được ánh mắt như đinh đóng cột của anh ta đang găm vào lưng mình.
Đạn màn cười ha hả:
【Nam chính vỡ trận rồi! Tức gi/ận trong bất lực!】
【Bản thân học cao đẳng còn chật vật mà đòi chỉ tay năm ngón với học bá Thanh Bắc, ai cho anh ta sự tự tin đó vậy?】
【Hoa Hoa đáp trả hay lắm! Đã quá!】
Tôi lắc đầu, ném mẩu chuyện không vui này ra sau đầu. Từ Dương thế nào, đã sớm chẳng còn liên quan gì đến tôi nữa. Tôi còn có những việc quan trọng hơn phải làm.
20
Một buổi chiều ba tháng sau khi nhập học, tôi mang theo tâm trạng thấp thỏm gõ cửa văn phòng Giáo sư Tôn.
"Mời vào."
Giáo sư Tôn đang cúi đầu viết lách, ngẩng lên thấy là tôi thì mỉm cười.
"Ái Hoa à, đến đúng lúc lắm, tôi đang có bản dập của một tấm bia m/ộ thời Đường, có vài nét chữ bị mờ, em xem thử xem..."
"Giáo sư Tôn."
Tôi hít sâu một hơi, ngắt lời ông, cẩn thận lấy từ trong chiếc cặp sách cũ ra một vật được bọc bằng vải xanh.
"Em... có một cuốn cổ tịch, muốn nhờ thầy xem giúp."
"Ồ?" Giáo sư Tôn đẩy gọng kính, có chút tò mò, đặt bút xuống.
Tôi tháo lớp vải xanh, lộ ra cuốn sách cũ được đóng gáy chỉ, bìa đã ố vàng và sờn rá/ch, không có lấy một dòng đề tựa. Giấy giòn vàng, chỉ kh//âu gáy cũng hơi lỏng lẻo, trông có vẻ đã qua rất nhiều năm tháng.
"Đây là..." Giáo sư Tôn đeo găng tay trắng, nhận lấy cuốn sách, nhẹ nhàng lật mở trang đầu tiên.
Trang bìa trong trống không. Lật tiếp vào trong là những dòng chữ viết bằng bút lông theo chiều dọc, hơi cẩu thả nhưng lại có lực thấu cả mặt giấy. Nội dung thoạt nhìn giống như một mớ hỗn độn về huyền học, phong thủy tinh tượng, xen lẫn một vài thuật ngữ khó hiểu và những con số, ký hiệu trông có vẻ tùy tiện.
Ban đầu Giáo sư Tôn chỉ lướt qua một cách ngẫu hứng, nhưng càng xem, lông mày ông càng nhíu ch/ặt, tốc độ lật trang cũng chậm dần. Ánh mắt ông dừng lại rất lâu ở vài dòng chữ, ngón tay khẽ r/un r/ẩy.
Những trang đó mơ hồ đề cập đến "Năm Mậu Ngọ (1978) mùa đông, phương Nam có biến, mở ra cục diện mới", "Khoảng năm Tân Dậu (1981), khí kim từ phương Tây đến, lợi cho việc cải cách khí cụ", "Giáp Tý, Ất Sửu (1984, 1985), địa long trở mình, Ký Bắc, Điền Nam cần thận trọng"...
