Buổi trưa về nhà, bà không nhắc đến.
Buổi tối cũng không nhắc.
Sáng hôm sau trên bàn vẫn có trứng luộc như mọi khi.
Sau đó tôi cứ đợi bà m/ắng mình.
Bà không m/ắng.
Càng không m/ắng, tôi lại càng thấy khó chịu.
Cho đến tận nhiều năm sau, tôi vẫn nhớ như in dáng vẻ của buổi sáng hôm đó.
Thời tiết rất lạnh.
Bà đội một chiếc mũ len cũ, khuôn mặt đỏ bừng vì hơi nóng bốc lên từ nồi nước.
Tôi đi ngang qua trước mặt bà, giả vờ không quen biết, còn bà cũng không gọi tiếng thứ ba.
Sau này tôi nghĩ, một người làm mẹ bị chính con mình giả vờ không quen biết, rốt cuộc là cảm giác gì?
Tôi không biết.
Vì tôi không có con, và cũng vì bà đã mất rồi.
Tôi vĩnh viễn không bao giờ có thể hỏi được nữa.
12
Tôi thi đỗ vào ngôi trường tốt nhất thành phố. Học phí không đắt, nhưng từ khi ở ký túc xá, chi tiêu bỗng chốc tăng lên.
Mẹ tôi nghỉ b/án hàng ăn sáng, xin vào làm ở khu thực phẩm chín của siêu thị.
Vì ở đó có bảo hiểm xã hội.
Bà nói: "Có tuổi rồi vẫn phải có bảo hiểm xã hội."
Lúc đó bà bốn mươi tuổi, tôi thấy bốn mươi đã là rất già rồi.
Giờ tôi hai mươi chín tuổi, bỗng nhận ra bốn mươi cũng chẳng còn xa nữa.
Mỗi ngày bà đứng suốt mười tiếng đồng hồ. Buổi tối chân sưng vù, tất hằn sâu vào da th!t.
Bà về nhà, ngâm chân vào chậu nhựa, vừa xem tivi vừa m/ắng phim.
"Con đàn bà này n/ão có vấn đề à?"
"Thằng đàn ông này đã thế rồi mà còn không chịu bỏ?"
"Có thời gian ngồi khóc lóc thế này thà đi làm còn hơn."
Bà gh/ét nhất là phim bi kịch.
Đôi khi tôi thấy thật mỉa mai, rõ ràng cuộc đời bà còn khổ hơn cả trong phim.
Nhưng bà chưa bao giờ thấy mình khổ, hoặc là bà không cho phép bản thân thấy khổ.
Năm lớp mười một, trường tổ chức chuyến tham quan học tập, hết ba nghìn hai trăm tệ. Tôi không dám nói với bà.
Bạn cùng bàn đăng ký xong liền hỏi tôi: "Cậu có đi không?"
Tôi đáp: "Không muốn đi."
Thực ra tôi cực kỳ muốn đi.
Đó là lần đầu tiên tôi có cơ hội được đi máy bay.
Một ngày trước khi hạn đăng ký kết thúc, giáo viên chủ nhiệm gọi tôi vào văn phòng. Ông nói: "Mẹ em đã đóng tiền cho em rồi."
Tôi sững người.
Tan học liền gọi điện hỏi bà: "Sao mẹ biết ạ?"
"Giáo viên chủ nhiệm của con gọi điện."
"Con không muốn đi."
Bà đang ở siêu thị, tiếng ồn xung quanh rất lớn.
"Tiền đóng rồi."
"Tận hơn ba nghìn tệ cơ mà."
"Đóng rồi thì đi đi."
"Có thể rút lại mà."
"Rút cái gì mà rút?"
Tôi sốt ruột: "Ba nghìn tệ làm gì chẳng tốt hơn?"
Bà cũng sốt ruột: "Ba nghìn tệ có làm mẹ ch*t đói được không?"
Tôi không nói gì.
Bà thở hắt ra trong điện thoại.
"Người ta đi thì con cũng đi. Con bớt tính toán tiền nong thay mẹ đi."
Tôi vẫn đi.
Lần đầu tiên đi máy bay.
Khi máy bay cất cánh, tai đ/au dữ dội.
Những tầng mây trải dài ngoài cửa sổ.
Tôi bỗng nhớ đến mẹ.
Cả đời bà cho đến lúc mất cũng chưa từng được đi máy bay.
Khi đó tôi mười bảy tuổi, bà bốn mươi mốt tuổi.
Bà bỏ ra ba nghìn hai, cho tôi đi xem một nơi mà chính bà chưa bao giờ đặt chân đến.
Thế mà khi trở về, tôi chỉ mang cho bà một túi bánh quẩy m/ua ở sân bay.
Hai mươi tám tệ.
Lúc ăn bà còn m/ắng tôi: "Thứ này mà cũng đáng hai mươi tám tệ sao?"
Tôi nói: "Ở sân bay cái gì cũng đắt."
"Con đúng là không biết sống."
Tôi nói: "Vậy mẹ đừng ăn nữa."
Bà cầm túi bánh ra xa.
"M/ua rồi thì m/ua, tại sao không ăn."
13
Năm tôi đỗ đại học, mẹ tôi vui hơn cả tôi, nhưng bà không thể hiện ra.
Giấy báo nhập học gửi về nhà, bà lật đi lật lại xem hồi lâu.
Cuối cùng nói: "Cũng thường thôi."
Tôi tức gi/ận gi/ật lấy giấy báo.
Sau này tôi mới biết từ bà Vương, bà cầm tờ giấy báo đó đi dạo quanh khu chung cư suốt nửa ngày.
Gặp ai cũng nói: "Con Ninh nhà tôi đỗ đấy."
"Cũng chẳng đỗ cao gì, chỉ là hệ chính quy thôi."
"Trường cũng bình thường."
"Nó tự đăng ký nguyện vọng linh tinh ấy mà."
Miệng thì chê không đáng một xu. Nhưng mặt thì cười không khép lại được.
Tôi đến Hàng Châu học đại học.
Lần đầu tiên xa nhà đến thế.
Mẹ tôi tiễn tôi ra ga tàu. Bà xách theo một cái túi dứa cực lớn.
Bên trong nhét đầy chăn, chậu rửa mặt, khăn mặt, ổ cắm điện, móc treo quần áo, và cả một túi lớn trứng trà bà tự nấu.
Tôi bảo ở trường có hết, bà không tin.
"Trường học còn phát cả chậu rửa mặt cho con à?"
"Dưới ký túc xá m/ua được mà mẹ."
"M/ua không mất tiền à?"
Cái gì bà cũng muốn mang theo.
Trước khi vào ga bà cứ dặn đi dặn lại.
"Tiền đừng để một chỗ."
"Cất thẻ căn cước cẩn thận."
"Tối đừng ra ngoài một mình."
"Đừng tùy tiện ngồi xe người lạ."
"Bạn bè v/ay tiền đừng cho v/ay quá nhiều."
"Yêu đương cũng đừng tin người ta răm rắp."
Tôi thấy phiền ch*t đi được: "Con biết rồi."
"Còn nữa--"
"Mẹ."
"Gì thế?"
"Mẹ về đi."
Bà dừng lại: "Đuổi mẹ về à?"
"Không phải. Mẹ nói nữa là con không kịp tàu mất."
Bà liếc nhìn giờ: "Vậy con vào đi."
Tôi bước đi vài bước. Ngoảnh lại, bà vẫn đứng tại chỗ.
Tôi vẫy tay, bà cũng vẫy một cái.
Rồi tôi quay lưng đi.
Lúc đó tôi cứ ngỡ sau cuộc chia ly này còn vô số lần nữa.
Khi người ta còn trẻ, thường có một sự tin tưởng gần như kiêu ngạo đối với hai chữ "sau này".
Cảm thấy việc năm nay chưa làm thì năm sau có thể, lời lần này chưa nói thì lần sau có thể.
Tết không về thì còn Quốc khánh, Quốc khánh không về thì còn Tết.
Tóm lại là còn nhiều thời gian.
Nhưng sau này tôi mới biết, "còn nhiều thời gian" là câu nói không đáng tin nhất trên đời này.
14
Bốn năm đại học, số lần tôi về nhà ngày càng ít đi.
Năm nhất nghỉ đông nghỉ hè đều về, năm hai bắt đầu làm thêm, năm ba yêu đương, năm tư đi thực tập.