"Đúng là nằm mơ giữa ban ngày."
Nhưng mẹ tôi bảo với tôi: "Con không cần quan tâm người khác nói gì."
"Chỉ cần sau này con có thể vào cấp ba, có thể thi đại học, dù có phải b/án xới, b/án nồi b/án niêu mẹ cũng sẽ nuôi con."
Đang nói chuyện nghiêm túc thì ngoài kia loa phóng thanh rao b/án kem. Thời đó cứ đến mùa hè là có người b/án hàng rong đạp xe, dùng hai thùng xốp lớn chở đủ loại nước đ/á, kem để b/án. Mẹ tôi lê cái chân tập tễnh chạy ra cửa, gọi người b/án hàng lại. Tôi vội bảo: "Mẹ ơi, hôm nay không nóng, con không ăn đâu, tiền đó mẹ giữ lại m/ua vải may áo đi."
Mẹ tôi cười rạng rỡ, gọi người b/án hàng: "Cho con gái tôi một que kem sữa hai hào!" Bà xoa đầu tôi: "Thỉnh thoảng cũng phải ăn thứ gì đó đắt tiền một chút chứ."
Chúng tôi ngồi ở hành lang giữa bếp và nhà chính, người một miếng tôi một miếng, ăn hết que kem sữa đó. Rất ngọt. Vị sữa đậm đà. Sau này lớn lên, tôi đã từng ăn qua Mixue, DQ, Haagen-Dazs... nhưng chẳng bao giờ thấy ngon và ngọt ngào như que kem sữa hai hào ngày ấy.
Thời đó đi học phải tự mang bàn ghế. Tuy trên núi có sẵn gỗ, nhưng vẫn phải thuê thợ mộc đóng, tốn một khoản tiền không nhỏ. Ngày khai giảng, mẹ tôi ngồi dưới ánh đèn sợi đ/ốt mười watt ghi sổ: "Học phí và các khoản khác: sáu mươi tệ". Bà lẩm bẩm: "Ki/ếm được mấy đồng còn khó hơn lên trời, mà tiêu tiền thì nhanh như đổ nước."
Thấy tôi cúi đầu đọc sách, bà quát: "Ngẩng đầu lên!"
"Cận thị là mẹ không có tiền c/ắt kính cho con đâu."
Nói xong bà lại ngước lên nhìn bóng đèn, mặt đ/au xót: "Lại phải thay bóng đèn to hơn, tiền điện lại tăng rồi."
"Con gái nhà người ta đều là bảo bối biết ki/ếm tiền, còn mẹ nuôi phải cái tổ tông chuyên nuốt tiền."
9
Tuy miệng nói cay nghiệt thế thôi, nhưng hôm sau bóng đèn đã được thay bằng loại năm mươi watt. Căn nhà sáng trưng. Khoảnh khắc ấy, trong lòng tôi cũng có ánh sáng, sáng bừng lên, không còn u ám như trước nữa.
Cuộc sống vẫn rất khó khăn. Thời tiết trở lạnh, càng khó ki/ếm đồ hoang dã trên núi để phụ giúp gia đình. Mẹ tôi phải bẻ ngón tay tính toán chi tiêu, cơm trắng thường phải nấu thêm chút khoai lang, khoai tây cho đỡ đói để đảm bảo lương thực trong nhà đủ ăn đến vụ lúa sớm năm sau.
Bà sửa lại bộ áo bông cũ một nửa cho tôi mặc. Còn bà thì chẳng có đồ chống rét. Chỉ đành mặc chồng chéo mấy lớp áo mùa hè, mùa thu lên người, vậy mà vẫn lạnh đến mức tay chân chẳng còn chút hơi ấm nào.
Mùa đông năm đó khá lạnh, những cột băng trên mái nhà dài bằng cả cánh tay tôi. Tuyết rơi liên miên, tuyết dày lút cả đầu gối tôi.
"Mẹ ơi, đợi con lớn lên con sẽ m/ua cho mẹ lò sưởi điện, có cái đó cả căn nhà sẽ ấm áp ngay."
Tôi từng đến văn phòng của bố mẹ ruột một lần. Ở đó có những chiếc lò sưởi điện đỏ rực. Mẹ tôi m/ắng yêu: "Tốn bao nhiêu tiền điện, con có tiền mà đ/ốt thế à?"
"Mẹ lớn lên trong rét mướt, mẹ không sợ lạnh đâu."
Đêm đến chúng tôi nằm cạnh nhau ngủ, mẹ nói: "Nuôi con vẫn có chút lợi ích, bọn trẻ người lúc nào cũng hừng hực lửa, đêm nằm cạnh con ngủ ấm hơn hẳn."
Tuyết rơi hết trận này đến trận khác, nhìn là biết sắp Tết rồi. Thời đó Tết là dịp trẻ con mong chờ nhất. Ngày thường có tiết kiệm thế nào thì Tết cũng phải có chút cá, chút th!t trên mâm, phải m/ua cho bọn trẻ bộ quần áo mới.
Đến ngày hai mươi lăm tháng Chạp, mẹ dẫn tôi ra chợ thị trấn sắm Tết. Đồ Tết không thể sắm quá sớm, nếu không bọn trẻ trong nhà thèm ăn, chưa đến Tết đã ăn hết sạch. Đến lúc đó không có đồ đãi khách là bị người ta chê cười ngay.
Hạt dưa, lạc, hồng khô, táo đỏ, kẹo ngô, mấy thứ này nhà ai cũng không thể thiếu. Chợ đông nghẹt người, đi lại toàn phải chen chúc. Cậu bé đứng phía trước đang vòi vĩnh mẹ: "M/ua cho con sú/ng máy, con chỉ cần sú/ng máy thôi."
"Con không cần quần áo mới, con chỉ cần sú/ng máy."
"Mẹ từng nói con mười tuổi mẹ sẽ tặng quà sinh nhật, mẹ tặng con ngay bây giờ đi!"
Mẹ cậu bé giơ tay vỗ vào sau gáy cậu: "Tuần trước con mới đón sinh nhật chín tuổi, sinh nhật lần tới còn lâu mới đến."
"Còn lải nhải nữa là không có gì đâu!"
Mẹ tôi chậm bước chân lại, cúi đầu hỏi tôi: "Tinh Nguyệt, con sinh nhật vào ngày nào?"
Tôi lắc đầu. Bố mẹ ruột chưa bao giờ tổ chức sinh nhật cho tôi, tôi không biết mình sinh vào ngày nào.
Mẹ tôi gom hết đồ đạc sang tay phải, tay trái nắm lấy tay tôi: "Không sao!"
"Con là con gái của mẹ, mẹ quyết định sinh nhật con vào ngày nào thì là ngày đó, cứ lấy hôm nay đi."
"Sinh nhật sát Tết, không thiếu ăn thiếu uống, lại còn náo nhiệt."
"Đi, mẹ đưa con đi ăn bát mì."
Bà gọi cho tôi một bát mì bò, còn mình thì ăn mì Dương Xuân. Bà vẫn lớn tiếng: "Đây là mì trường thọ, không được để thừa sợi nào đâu đấy!"
Bà chủ quán nghe thấy liền thả một quả trứng ốp la vào bát tôi: "Cô bé hôm nay sinh nhật à, thím tặng con quả trứng trường thọ miễn phí nhé!"
Bát mì bò nóng hổi có cả ớt, khiến tôi ăn mà nước mắt rưng rưng. Từ hôm nay trở đi, tôi cũng là người có sinh nhật rồi.
Ăn được nửa bát mì thì thím Ba tới. Vẫn là cái giọng không mấy tốt lành: "Ngọc Lan, cô ki/ếm được bao nhiêu tiền mà ăn cả mì bò với trứng thế kia?"
"Mai không sống nữa à?"
10
Mẹ tôi đáp trả: "Sao, chồng cô Tết không về không đưa tiền cho cô, đến bát mì bò cô cũng không ăn nổi à?"
"Nói vậy thì lấy chồng cũng chẳng có lợi ích gì!"
Thím Ba tức đến nghiến răng: "Tôi không ng/u như cô, muốn ăn mì thì tự m/ua bò về nấu không được à?"
"Lại còn mang tiền đi cúng cho người khác!"
Bà chủ quán múc một gáo nước rửa bát tạt sang cạnh chân thím Ba, vẫn cười híp mắt: "Xin lỗi xin lỗi, hàng b/án th!t bò ở phía đầu kia kìa, thím mau qua xem đi..."
Tôi nhìn theo hướng ngón tay bà chủ, thấy một chuyện kỳ lạ. Hai gã đàn ông đang túm lấy một đứa trẻ tầm bảy tám tuổi, cố nhét vào chiếc xe van.
Đứa trẻ đó đ/ấm đ/á túi bụi, rõ ràng không muốn lên xe. Giống hệt như lúc tôi vùng thoát khỏi tay "dì cả" ngày xưa.
Tôi lắc mạnh tay mẹ: "Hai người kia giống bọn buôn người quá!"
Mọi người đều nhìn về phía đó. Thím Ba hoàn toàn không tin: "Làm gì có kẻ buôn người nào gan to đến thế, giữa ban ngày ban mặt b/ắt c/óc trẻ con."
"Đứa trẻ đó cũng không khóc không la gì cả."
Mẹ tôi đ/ập bàn: "Nó không đi giày không đi tất, bụng cũng phơi ra ngoài kìa."
"Buôn người, bắt bọn buôn người..."
"Bắt nhầm còn hơn bỏ sót!"
Bà đứng dậy, lê cái chân tập tễnh chạy về phía chiếc xe van, tôi cũng cắm đầu chạy theo.
