Ta từng nuôi dưỡng một thư sinh sa cơ.
Ngày nắng ta xuống nước mò ngọc, ngày mưa ta kết hoa châu, ta dốc hết sức lực cung phụng cho người đọc sách, chỉ đợi ngày người đỗ đạt vinh quy cưới ta, để ta cũng được hưởng mấy ngày an nhàn của một vị quan phu nhân.
Ai ngờ đâu, người chẳng phải hàn môn học tử, mà là thái tử đương triều cải trang đi vi hành.
Lão thái giám phất nhẹ phất trần, nụ cười khiến da mặt nhăn nheo cả lại:
"Thái tử điện hạ vẫn luôn ghi nhớ sự chăm sóc của tiểu nương tử, đặc biệt sai ta tới để trả món n/ợ ân tình này!"
Trước mặt ta có hai con đường, một là nhận ngàn lượng bạc, hai là vào Đông Cung làm thiếp của thái tử.
Ta giơ tay chỉ vào rương bạc dưới đất.
"Người thì ta không cần."
"Bạc thì để lại cho ta."
1.
Giọng nói the thé của lão thái giám đ/âm thủng sự tĩnh lặng của cả con hẻm:
"Thái tử điện hạ ghi nhớ sự chu toàn của tiểu nương tử suốt một năm qua, nên mới đặc biệt lệnh cho ta tới tạ ơn nàng!"
Lão cười, những nếp nhăn nơi đuôi mắt xô lại thành một cụm.
Người đó, lại chính là trữ quân Đông Cung - Tiêu Thừa Tuần.
Chính là kẻ đã ở trong nhà ta suốt một năm ròng, được ta ngày đêm mò ngọc cung phụng đọc sách, còn hứa hẹn rằng khi đỗ đạt sẽ cưới ta làm vợ.
"Điện hạ ẩn giấu thân phận để quan sát dân tình, quãng thời gian này, tất cả đều nhờ tiểu nương tử tận tâm chăm sóc."
Láng giềng gần xa chặn kín đầu hẻm, ai nấy đều bảo lần này ta thực sự sắp bước lên mây xanh.
Lão thái giám khom người tiến lại gần, bắt ta chọn một trong hai.
Trong chiếc rương gỗ bên trái, ngàn lượng bạc trắng được xếp ngay ngắn.
Bên phải là một đạo khẩu dụ phong ta làm Phụng Nghi trong Đông Cung.
Nguyên Hỷ đã thay bộ y phục thị vệ mới tinh, chẳng còn chút vẻ khốn cùng của gã thư đồng năm xưa, hắn cười toe toét khuyên ta:
"Cô nương nếu đã làm Thái tử Phụng Nghi, chỉ cần hầu hạ điện hạ cho tốt, tương lai chưa chắc đã không được thăng làm Thái tử trắc phi."
"Mau đồng ý đi, cô nương, điện hạ vẫn còn đang đợi hồi âm của nàng ở kinh thành."
Ta nhìn những thỏi bạc chói mắt trong rương, trong đầu lại hiện lên gương mặt đầy vẻ trịnh trọng của Tiêu Thừa Tuần vào ngày người rời thôn.
Khi ấy người nói, đợi người đỗ đạt sẽ quay về đón ta làm trạng nguyên phu nhân.
Nếu là kẻ khác, phần lớn sẽ chọn cách sau, vào Đông Cung làm Phụng Nghi, từ nay về sau gấm vóc lụa là, thế nào cũng hơn hẳn làm một vị quan phu nhân tầm thường.
Thế nhưng ta lại cong môi, vẫn chỉ tay vào rương bạc:
"Ta chọn bạc."
Nụ cười trên mặt Nguyên Hỷ lập tức đông cứng, ngẩn ngơ hỏi:
"Không đúng mà, Khương cô nương... chẳng phải điện hạ đã hứa, đợi đỗ đạt sẽ cưới nàng, để nàng làm quan phu nhân sao?"
"Sao nàng lại không cần nữa?"
Hắn lật đi lật lại những lợi ích khi làm Phụng Nghi, sốt sắng như thể giây lát nữa thôi sẽ trói ta lên xe ngựa.
Ta giơ tay vượt qua hắn, chỉ về phía cuối đám đông, mỉm cười nói: "Bởi vì ta lại vừa giúp đỡ một thư sinh khác."
"Nay đã có rương bạc này rồi."
"Sau này, vị trí quan phu nhân cũng chẳng nhất thiết phải là người đó."
Ở ngôi làng nhỏ ven biển này, phần lớn là nữ tử mò ngọc.
Cha mẹ ta mất sớm, chẳng để lại lấy một căn nhà, ta thuê ở cuối thôn, sống bằng nghề xuống biển mò ngọc.
Thư sinh tiến kinh ứng thí thường đi ngang qua đây, không ít nữ tử mò ngọc sẽ c/ứu giúp những thư sinh sa cơ, hai người nương tựa lẫn nhau, chỉ mong đối phương một ngày kia đỗ đạt, đưa mình rời khỏi ngôi làng nghèo khó.
Ngay cả khi thi trượt, thư sinh vẫn có thể chép sách thuê, hoặc b/án tranh viết thư, thế nào cũng tốt hơn là gả cho gã đàn ông chỉ biết dùng sức mạnh cơ bắp.
Liễu nương tử chính là người mà ai trong thôn cũng ngưỡng m/ộ. Mười năm trước, gã thư sinh nghèo mà nàng cung phụng đã đỗ Bảng nhãn, sau này dùng kiệu hoa đón nàng vào kinh, để nàng đường đường chính chính làm quan phu nhân.
Phu quân của nàng cũng không phụ lòng nàng, từ đó về sau không hề nạp thêm người nào khác, hai vợ chồng hòa thuận êm ấm, trở thành giai thoại kể mãi không dứt trong thôn.
Năm xưa ta cũng từng c/ứu giúp một thư sinh nghèo.
Tiêu Thừa Tuần mày ki/ếm mắt sáng, nụ cười luôn ôn hòa:
"Cô nương c/ứu ta trong lúc khốn cùng, ngày sau nếu có thể đỗ đạt, Tiêu mỗ nhất định sẽ báo đáp ơn này."
Tiêu Thừa Tuần nhìn có vẻ khác với những kẻ đọc sách khác.
Thư sinh khác chỉ biết cắm đầu đọc sách, niệm rằng trong sách có nhà vàng, mong đỗ đạt để ở nhà cao cửa rộng, nếm món ngon vật lạ, từ đó ngẩng cao đầu trước người đời.
Thế nhưng Tiêu Thừa Tuần chưa bao giờ nói như vậy.
Ta chống cằm ngồi trong sân, nhìn người chậm rãi đọc: "Đường không nhặt của rơi, đêm không cần đóng cửa, người già có nơi nương tựa, trẻ nhỏ có người chăm lo."
Giọng người không cao, nhưng mỗi chữ đều rơi xuống vô cùng vững chãi.
"Ta chỉ mong mảnh đất này, tương lai thật sự xứng với bốn chữ 'hải thanh hà yến' (thái bình thịnh trị)."
Người như vậy rất giống cha ta.
Ta cũng chẳng khác gì những cô nương khác, luôn dễ dàng bị lay động bởi hoài bão của thiếu niên.
Lưu thẩm dùng ngón tay điểm vào trán ta, chép miệng liên hồi:
"Ngươi thử nói xem, giống cha ngươi ở điểm nào?"
"Người khờ khạo như cha ngươi, e rằng cả thiên hạ này chẳng tìm được người thứ hai đâu."
Bà lắc đầu thở dài: "Haiz, cái tính bướng bỉnh này của ngươi nữa."
Thực ra ta không quá khao khát làm quan phu nhân, chỉ mong như câu trong sách "Nguyện được một lòng người, đầu bạc chẳng rời xa", cùng một người chân thành bình lặng đi đến bạc đầu.
Nếu người không thi đỗ, ở lại trong thôn làm thầy đồ, dạy trẻ con biết chữ hiểu lý lẽ, chẳng phải cũng là một con đường sống tử tế sao?
Ý nghĩ vừa chuyển, những ngày tháng chịu khổ cũng trở nên có hy vọng.
Ngày nắng ta xuống biển mò ngọc, ngày mưa ta kết hoa châu, mùa hè giăng lưới, mùa đông thêu thùa, cẩn thận tích góp từng hũ ngọc trai.
Ta chia số tiền ki/ếm được làm ba phần.
Một phần để người lên kinh dự thi, một phần đóng học phí cho Bạch Lộ thư viện, phần cuối cùng, chuẩn bị làm của hồi môn cho chính mình.
Mỗi khi thấy người ngồi dưới đèn lật sách, ta lại cảm thấy ngày khổ cực rồi cũng sẽ có lúc tận cùng.
Chỉ là, số ngọc trai ta tích góp được cứ vơi dần mà chẳng rõ lý do.
Cái vò vài hôm trước còn nặng trĩu, nay cầm lên lắc nhẹ, chỉ còn vang lên vài tiếng rỗng tuếch.
Chắc là trong nhà có tr/ộm.
Để Tiêu Thừa Tuần yên tâm đọc sách, ta đành kéo dài thời gian mò ngọc hơn nữa.
Người nói trước khi gia cảnh sa sút đã quen dùng đồ tốt, giấy mực thô kệch làm đ/au tay, nên văn phòng tứ bảo ta sắm cho người đều là loại thượng hạng.
Để người bớt bị việc vặt quấy rầy, ta thậm chí còn nhẫn tâm m/ua một thư đồng về chăm sóc người.
Số ngọc trai ta mò về rõ ràng ngày một nhiều, nhưng cơm canh trên bàn lại ngày một đạm bạc.
Một hôm, ta đứng ngoài cửa sổ nghe người nói chuyện nhỏ với Nguyên Hỷ.
"Đem những viên ngọc trai kia ném đi xa một chút, đừng để nàng nhặt lại, cô đến đây là để nếm trải nỗi khổ của bách tính, chứ không phải để hưởng vinh hoa phú quý."
