Tôn nương tử tại chỗ khóc đến mức phấn son nhòe nhoẹt.
Những nữ tử mò ngọc khác ùa tới, thi nhau truy hỏi người đưa tin, thư sinh nhà mình rốt cuộc xếp thứ mấy.
Những cô nương mãi không nghe thấy tên mình, người thì gắng gượng gượng cười, người thì cúi đầu lau nước mắt.
Ta đeo gùi trúc đi ngang qua, Lưu thẩm liền rướn cổ khuyên họ: "Đều nhìn xem Khương Chiếu nhà người ta kìa, bao nhiêu trầm ổn! Một lần không đỗ thì thi lại lần nữa, có gì đáng để khóc chứ!"
Ta nghe xong chỉ cười.
Trong đám đông lại có người hỏi: "Trạng nguyên khoa này là ai?"
"Là công tử nhà họ Lục nắm giữ việc vận tải đường thủy ở Biện Lương, tên là Lục Tri Bạch!"
Trong thôn không ai biết cái tên này.
Trống canh ba điểm, Lục Tri Bạch mới bước vào cổng sân.
Ta ngồi trong sân lựa ngọc, vừa ngẩng đầu lên đã thấy chàng đứng trong ánh trăng, trên người mặc trạng nguyên bào đỏ rực, ngọc anh lạc trên mũ lấp lánh theo gió.
"Khương cô nương."
Chàng hạ thấp giọng, như sợ làm kinh động đến màn đêm trong sân.
Bộ áo xanh cũ kỹ kia đã sớm thay ra, đứng trước mặt ta là vị Tiến sĩ đầu bảng vừa được ngự bút điểm tên.
"Chúc mừng Lục công tử, đỗ đầu khoa cử."
Chàng trở về để trả ân tình cho ta.
Nếu ta gật đầu, chàng sẽ cưới ta làm vợ, dùng kiệu tám người khiêng, mười dặm hồng trang rước ta vào cửa một cách vẻ vang, để tất cả mọi người đều biết ta là trạng nguyên nương tử. Chàng xuất thân thế gia, tương lai vào Hàn Lâm làm quan, tiền đồ vô cùng rộng mở, ngày sau cầu cho ta một đạo cáo mệnh cũng không phải chuyện khó.
Lục Tri Bạch mỉm cười nhìn ta, vẫn hỏi câu nói kia: "Cô nương muốn gì, cứ nói với ta."
Ta siết ch/ặt chiếc trâm ngọc trong tay.
Ánh trăng dịu dàng rơi trên vai chàng, cũng soi rõ quầng thâm dưới mắt chàng do thức đêm chạy đường.
Người có thân phận quý giá như vậy, lại nguyện hứa cho một nữ tử mò ngọc như ta phượng quan hà bội.
Cho dù đây chưa bao giờ là thứ ta đòi hỏi ở chàng.
Nếu ta muốn, ngày mai nhà họ Lục có thể tới đón dâu, để ta gả đi một cách thể diện.
Nếu ta không muốn, chàng cũng sẽ coi như đêm nay chưa từng xảy ra chuyện gì.
Chàng một mình chạy tới, không hề phô trương, cũng không kinh động tới người khác, giữ gìn thể diện cho ta, lại còn chừa cho ta đường lui đủ rộng.
Ta lắc đầu, nói: "Ta không muốn cái này nữa."
"Nếu đại nhân thật sự muốn báo ân, sau này xin hãy làm một vị quan tốt."
"Hãy đặt cho tiệm trang sức của ta một cái tên phù hợp đi."
Chàng ngẩn người một lúc, rồi cười rộ lên, trong mắt không hề có chút miễn cưỡng: "Được."
Chàng trải giấy tuyên trên bàn, ngón tay thon dài cầm bút, viết xuống ba chữ "Thập Châu Các".
Trước khi rời đi, chàng tháo ngọc bội bên hông, đặt vào lòng bàn tay ta:
"Có ân c/ứu mạng này, dù không thể kết thành vợ chồng, từ nay về sau, nàng cũng là muội muội nhà họ Lục của ta."
"Nếu gặp phải chuyện khó khăn, cứ cầm nó tới kinh thành tìm ta."
Ta mỉm cười cất kỹ miếng ngọc bội.
Thật tốt, ta cũng đã có người có thể gọi là người nhà.
Lưu thẩm nghe tin xong lại đuổi theo m/ắng ta ngốc.
Ta hiểu rõ trong lòng, ta không hề ngốc chút nào.
Ngày tiệm khai trương, nhà họ Lục gửi tới một tấm biển vẽ vàng, phía trên chính là ba chữ do tân khoa trạng nguyên đích thân viết. Cả thành đều biết, tiệm trang sức này của ta có người chống lưng.
7.
Lưu thẩm tinh thần phấn chấn đứng bên cửa rao hàng: "Các cô nương mau tới xem thử, m/ua một chiếc trâm ngọc, đảm bảo lang quân nhà các ngươi năm sau đỗ đạt cao!"
Hai năm trôi qua, thái tử bị phế, trữ quân trở thành Hoài Vương.
Ta ngồi trước cửa tiệm xâu chỉ ngọc, nghe hàng xóm bàn tán tin tức kinh thành.
Phía bên kia bậc thềm, Lưu thúc nhổ cọng cỏ đang nhai dở xuống bùn:
"Đáng lẽ nên phế sớm! Năm kia đại hạn, tên thái tử khốn kiếp đó còn muốn tăng thuế lương để lấp đầy quốc khố, nhà ta suýt nữa phải đem cầm cố cả những món hồi môn cuối cùng."
Mọi người đều nói Hoài Vương hoàn toàn khác biệt. Năm thiên tai, ngài miễn thuế cho đất phong, còn dẫn người sửa kênh khai khẩn, năm sau liền xoa dịu được hạn hán, sản lượng thu hoạch trên đồng ruộng cũng không hề giảm.
Hoài Vương thúc đẩy không ít chính sách mới, cuộc sống của bách tính nơi đất phong ngày càng khấm khá.
Thái tử lại chưa bao giờ đặt nỗi sống ch*t của người thường vào mắt.
Tiêu Thừa Tuần từ nhỏ đã được người ta tung hô, dù có thực sự sống ở dân gian một năm, hắn vẫn như kẻ đi/ếc kẻ m/ù, không nhìn thấy bách tính, càng không nhìn thấy nỗi khổ của chúng sinh.
Người như vậy, quả thực không thể làm một vị nhân quân.
Bên cạnh Hoài Vương hội tụ không ít bề tôi giỏi, Lục Tri Bạch chính là người đắc lực nhất trong số đó.
Hàng xóm vẫn đang bàn tán hăng say.
"Vị tân khoa trạng nguyên từng theo Hoài Vương kia, nay đã thăng làm quan trọng thần bộ Lại, nghe nói trong những chính sách mới đó có không ít là ý tưởng của ngài..."
"Lục đại nhân, quả thực là một vị quan tốt!"
...
"Ta sẽ cố gắng hết sức để làm một vị quan tốt."
Đêm trăng đó, trước khi Lục Tri Bạch bước lên xe ngựa, bỗng quay đầu nói với ta như vậy.
Ta gọi chàng lại, hỏi chàng tại sao lúc trước lại nói ân tình vĩnh viễn không trả hết.
Ánh trăng soi sáng nửa khuôn mặt chàng, chàng cười nói: "Đó là chuyện cũ từ rất nhiều năm trước."
Chuyện cũ chàng kể, ta chưa từng nghe ai nhắc tới.
Mười năm trước, nhà họ Lục chỉ là nông hộ hạng năm ở nông thôn. Khi đó thuế khóa triều đình nặng nề, kẻ nắm quyền bao che lẫn nhau, sưu dịch phân bổ từng lớp xuống dưới, nông gia dưới cùng không những phải nộp thuế thay cho hào cường, mà khi xảy ra sai sót còn phải chịu tội thay cho họ.
Nhà họ Lục trở thành con dê chịu tội thay cho quyền quý để trốn thuế.
Cả nhà họ Lục bị tống giam vào ngục, chờ ngày hành quyết vào mùa thu.
Là cha ta, Khương Nghiên Thanh, một trạng nguyên vừa mới bước chân vào chốn quan trường, đã liệt kê những tệ nạn của sưu dịch trên điện Kim Loan, kiên quyết yêu cầu điều tra lại vụ án này.
Nhà họ Lục cuối cùng được minh oan, cả tộc được ra khỏi ngục.
Cha ta lại vì thế mà đắc tội với quyền quý khắp triều đình, nhanh chóng bị điều đi nơi xa xôi hẻo lánh.
Mặc cho triều đình sóng gió đục ngầu, lũ tiểu nhân lộng hành, ông vẫn không hề thay đổi tâm ý ban đầu, cả đời thanh chính ngay thẳng.
Lục Tri Bạch luôn ghi nhớ, năm đó chàng theo cha tới đình dài tiễn biệt, Khương tiên sinh đứng trong gió từng đọc một câu: "Vì thiên địa lập tâm, vì sinh dân lập mệnh, vì thánh hiền kế tuyệt học, vì vạn thế khai thái bình."
Cha ta đi trên một con đường cô đ/ộc, nhưng không thẹn với lòng mình.
Sau này ông bị kẻ gian h/ãm h/ại, bị áp giải tới pháp trường, trước khi ch*t vẫn hô to: "Nguyện noi gương Thương Quân, chịu hình ph/ạt phanh thây giữa chợ!"
Sau khi Khương Nghiên Thanh ch*t, nhà họ Lục luôn muốn báo ân, nhưng tìm thế nào cũng không thấy người con gái ông để lại.
"Cho đến ngày đó, nàng c/ứu ta từ dưới nước lên."
"A Chiếu, nàng và Khương tiên sinh thực sự quá giống nhau."
Nghe xong những lời này, mặt ta đã đẫm nước mắt.
Đêm gió thổi lá cây xào xạc, ký ức của ta về cha không nhiều, chỉ nhớ ông thường cùng nông dân xuống đồng nhổ cỏ, khi lũ lụt cũng sẽ cùng sai dịch vào nước c/ứu người. Nơi ông cai quản là Đam Châu, thực sự đã làm được cảnh đường không nhặt của rơi, đêm không cần đóng cửa.
Ông là huyện lệnh, nhưng bộ quần áo tử tế nhất để đi gặp người khác chỉ là bộ quan bào đầy miếng vá.
Sau khi cha bị nh/ốt vào ngục, lần cuối cùng gặp ta, ông nói:
"A Chiếu, cha tuy trở thành tội thần, nhưng cha không thẹn với thiên địa, cũng không thẹn với bách tính."
Sau khi ông ch*t, người ta chỉ thở dài một câu, nói ông quá cương trực, khó tránh khỏi bị g/ãy.
Hóa ra trong dòng chảy thời gian cuồn cuộn, người ngược dòng không đáng kể như cha, vẫn luôn được ai đó ghi nhớ thật sâu trong lòng.
Bên đường vang lên tiếng rao dài của người b/án hàng rong: "Kẹo hồ lô-- b/án kẹo hồ lô đây..."
Lũ trẻ cười đùa ùa tới, sự náo nhiệt trước mắt này, so với hai năm trước còn tràn đầy sức sống hơn.
