Năm chín tuổi, ta bưng chiếc bát cũ sứt mẻ xếp hàng đợi phát cháo,
Chưa từng nếm qua gạo trắng, ta liền li/ếm đáy bát cho đến khi sáng loáng.
Người đời thường bảo, có kẻ sinh ra đã là vầng trăng trên trời, có kẻ sinh ra chỉ có thể phục dưới bùn đất.
Lời này lọt vào tai, ta lại chẳng cam lòng thừa nhận.
Thuở ấy còn nhỏ, trong lòng ta nén một hơi thở, luôn cảm thấy mệnh số là thứ có thể tranh đoạt.
Nhiều năm trôi qua, ta mới hiểu ra rằng,
Cơn gió thổi từ thế gian này, còn lạnh lẽo hơn những gì ta từng nghĩ.
1.
Tiếng mõ của nhà sư từ trong chùa vọng lại, va vào tiếng đọc sách trong học đường.
Chu Thực nghe ai nói cũng thấy có lý, đành chạy đến hỏi ta.
Đôi giày của ta đã hở mõm, đầu ngón chân dính đầy bụi đất.
"Tiểu Nha, tú tài và hòa thượng mỗi người nói một kiểu, ngươi bảo rốt cuộc nên tin ai?"
Trong mắt ta, đạo lý không nằm trong sách, mà nằm ở việc mỗi ngày có cơm ăn hay không.
"Mệnh của con người, vốn dĩ đã phân sang hèn."
Chu Thực ngẩng mặt cười khờ, trong mắt đầy vẻ khâm phục: "Tiểu Nha, theo ta thấy, bọn họ chẳng ai hiểu đạo lý bằng ngươi cả."
Phố Bắc bỗng chốc dấy lên một mảng bụi m/ù, chúng ta cùng lúc im bặt.
Chu Thực ho đến mức không đứng thẳng nổi, ta vẫn cứ chằm chằm nhìn theo cỗ xe kia.
Thùng xe sơn đen lướt qua ánh mặt trời, sáng đến mức khiến người ta chẳng thể rời mắt.
Cỗ xe như vậy, chỉ có thể từ trong cánh cổng son đóng ch/ặt của nhà họ Cố mà ra.
Sau khi bánh xe rời xa, bụi bặm vẫn còn phủ trên mặt chúng ta.
Khi ấy ta chỉ đinh ninh một điều: Kẻ không có cơm ăn, mệnh ắt thấp hèn hơn.
Chu Thực ghi nhớ lời này thật kỹ, nhiều năm sau vẫn còn đem ra hỏi ta.
2.
Phố Trường Ninh phân chia hai hạng người rõ rành rành.
Một đầu chen chúc những căn nhà đất thấp bé, ngày mưa đến chỗ đặt chân cũng khó tìm.
Đầu kia lại là tường cao sân rộng, đinh cửa đá/nh bóng loáng.
Ta sống ở phía Nam, Cố Minh Châu sống ở phía Bắc.
Nhưng thuở nhỏ ta không tin đây chính là mệnh số.
Ta đinh ninh rằng mình chỉ là tạm thời sa cơ, sớm muộn gì cũng có người đến đón.
Chu Thực nghe xong không cười ta, ngược lại còn gật đầu thật mạnh.
Có người tin, cái ý nghĩ hoang đường kia liền trông như thật.
Ta xem cha như lão bộc canh giữ bên mình, còn giao cho ông bao nhiêu là việc.
Ông không biết những màn kịch trong lòng ta, chỉ mải mê nhét vào tay ta những món đồ chơi bằng cỏ.
Khi mẫu thân đẩy cửa, vừa vặn bắt gặp ta đang cưỡi trên vai cha mà ra lệnh.
Cửa vừa đóng, cán chổi liền giáng xuống.
Ta nằm sấp trên giường đất mà khóc, tiếng khóc như muốn vượt qua bức tường cao của nhà họ Cố.
Chu Thực từ khe cửa chui vào, nghiêm túc bàn mưu tính kế giúp ta gửi tin.
Cậu càng nghiêm túc, ta lại càng thấy mình chịu nỗi oan ức tày trời.
Cha chiều tối trở về, xếp một hàng thú nhỏ bện bằng cỏ trên mép giường.
Trong đó con hồ ly chín đuôi là hợp ý ta nhất.
Ta từng nghe người kể chuyện kể về tích hồ nữ và tướng quân.
Thế là nỗi đ/au đò/n roj, rất nhanh đã bị giấc mộng phú quý che lấp.
Ta thậm chí còn nghĩ sẵn thân phận cho phu quân tương lai.
Đợi đến khi ta gả vào nhà cao cửa rộng, mẫu thân tự nhiên sẽ chẳng còn quản được ta nữa.
Thế nhưng những ngày tháng tốt đẹp xa vời vợi kia, đều phải bắt đầu từ việc ăn no.
Bụng vừa kêu, ta liền chỉ còn lại một việc hệ trọng này trước mắt.
3.
Năm chín tuổi, phố Nam lần đầu tiên dựng lều phát cháo.
Cố phu nhân khoác trên mình gấm vóc mềm mại sáng bóng, đứng giữa những căn nhà rá/ch nát và vũng bùn trở nên vô cùng chói mắt.
Cố Minh Châu đứng sau lưng bà, tựa như một đóa tuyết chưa từng vấy bụi.
Triệu lão hán nhận được bát cháo đầu tiên, nóng đến mức hai tay r/un r/ẩy.
Ông sốt ruột húp một ngụm, chớp mắt đã phun ngược lại vào nồi.
Cố Minh Châu thấy vậy liền nhíu mũi, không muốn để người khác chạm vào nồi cháo đó nữa.
"Mẫu thân, cháo bị người ta làm bẩn rồi, đừng chia nồi này nữa, nấu nồi khác được không người?"
Người hầu nhanh chóng dựng lại bếp lò, đổ nồi cháo cũ xuống rãnh.
Mấy con chó hoang lao vào, chớp mắt đã li/ếm sạch sành sanh.
Ta xếp hàng cuối cùng, chỉ có thể ngửi thấy mùi thơm ngọt của gạo trắng.
Mùi hương càng nồng, cái bụng rỗng càng như bị bàn tay bóp nghẹt.
Đến lượt ta, đáy nồi đã chẳng thể cạo ra nổi một muỗng.
Ta sốt ruột giơ cao chiếc bát rá/ch, sợ họ không nhìn thấy mình.
Cố phu nhân không sai người thêm cháo, mà chỉ tay vào ta để dạy bảo con gái.
Bà lấy bộ quần áo rá/ch cùng chiếc bát trống không của ta, dạy Cố Minh Châu biết thế nào là trân trọng phúc phận.
Cố Minh Châu chăm chú nhìn ta, rồi lại nhìn chiếc bát tốt trên tay mình.
"Đợi đã, bát của con vẫn còn trống..."
"Minh Châu, nhìn xem, nó cũng trạc tuổi con đấy."
Nàng ta đáp lời ngoan ngoãn, Cố phu nhân vô cùng hài lòng.
Khi họ hỏi đáp, cánh tay ta vẫn luôn giơ cao.
"Minh Châu, hôm nay mẹ dẫn con đến đây, chính là để con thấy, không phải ai cũng được mặc ấm ăn no. Con may mắn hơn nó nhiều, nên biết trân trọng phúc phận mới phải."
Sự nhức mỏi bò từ cánh tay lên đến vai, nước mắt cũng theo đó trào dâng.
"Con hiểu rồi, thưa mẹ. Con có bát tốt, cũng chưa từng thiếu ăn, sau này nhất định sẽ trân trọng."
"Vậy con còn để thừa cơm trong bát nữa không?"
"Không ạ! Sau này từng hạt con đều sẽ ăn sạch!"
"Thế mới xứng là con gái ngoan của mẹ."
Ta không muốn để họ nhìn thấy, đành phải cúi thấp mặt xuống.
Đợi người tan hết, ta mới phát hiện đáy bát còn dính vài giọt cháo.
chút sắc trắng ấy, trở thành mùi vị gạo duy nhất ta nếm được trong ngày hôm đó.
Ta áp sát vào vành bát mà li/ếm từng chút một, ngay cả chỗ sứt mẻ cũng cẩn thận tránh đi.
Cho đến khi đáy bát sáng loáng, ta mới nỡ đặt nó xuống.
Sau ngày hôm đó, gạo trắng trong lòng ta không còn chỉ là thức ăn, mà tựa như một ngưỡng cửa.
4.
Sau khi làm việc xong trở về, mẫu thân quả nhiên mang cho ta đồ ăn.
"Nha nhi, ra xem này, mẹ mang đồ ăn cho con đây."
Trong chiếc giỏ tre là bánh ngô vàng thô cứng, đã nguội ngắt.
Ta đói quá mức, miếng đầu tiên liền cắn quá to.
Vụn bánh mắc nghẹn trong cổ họng, nuốt cũng chẳng trôi.
Mẹ nhìn ta mà cười vui vẻ: "Sao thế, ngon đến mức không nỡ nuốt à?"
Mẫu thân tưởng ta tiếc không dám ăn, còn đứng một bên trêu chọc.
"Mẹ ơi, bánh này vừa khô vừa đ/âm vào cổ họng, con muốn ăn cháo trắng."
Ta nhổ miếng bánh đã nhai nát vào lòng bàn tay bà, mè nheo đòi cháo trắng.
Nụ cười trên mặt bà lập tức biến mất.
Cán chổi giáng xuống, ta mới hiểu gạo trắng chẳng phải muốn ăn là có.
"Tiên sinh, lều cháo lại mở rồi! Mỗi người một phần, mẹ ta giục cả nhà các ngươi mau đến nhận đi!"
Chu Thực sau đó tìm đến ta, lúc ấy ta đang trốn trên đống củi mà sụt sùi.
Đầu phố bắt đầu phát cháo trở lại, chia theo đầu người trong nhà.
Mẫu thân nghe tin, liền ném chiếc bát rá/ch kia từ trong nhà ra.
"Đừng khóc nữa, con bé tham ăn. Có cháo trắng rồi đấy, bưng bát đi đi."
Ta nhất quyết không chịu lấy, xoay người lục tìm chiếc bát tốt duy nhất trong nhà.
Nước giếng rất lạnh, ta cứ thế lau chùi vành bát hết lần này đến lần khác.
Mặt bát cuối cùng cũng phản chiếu gương mặt ta, vừa vàng vọt vừa g/ầy gò.
