Tôi đến nhà con gái ở nửa tháng, lúc trở về, lão Mã hàng xóm lại đào hầm tự hoại ngay sát cổng nhà tôi.
Vợ tôi vớ lấy cái xẻng định lao vào liều mạng, nhưng tôi ngăn bà ấy lại, hôm sau còn đi chợ huyện m/ua hai mươi cân gừng.
Cả làng cười tôi hèn nhát, bảo lão Mã đã cưỡi lên đầu lên cổ tôi mà đi vệ sinh rồi, thế mà tôi còn mải lo chuyện trồng rau.
Ba tháng sau, một trận mưa lớn ập xuống.
Lão Mã xách hai chai rư/ợu đứng trước cửa nhà tôi, mắt đỏ hoe c/ầu x/in tôi:
“Anh Quốc Lương, coi như tôi thua rồi, anh c/ứu nhà tôi với.”
1
Tôi tên Thẩm Quốc Lương, năm nay năm mươi tám tuổi.
Trước khi nghỉ hưu, tôi đã làm việc tại trạm khuyến nông huyện hơn ba mươi năm.
Tôi chẳng có tài cán gì lớn lao, chỉ là quen làm bạn với đất đai.
Đất nào dính, đất nào cát, sân nhà ai đọng nước khi mưa, rãnh nào tắc khiến nước chảy vào chân tường nhà ai, tôi đứng nhìn một lát là đoán được tám chín phần.
Nhà tôi ở đầu làng phía đông, một nhà một sân, cổng quay về hướng Nam, con đường trước cửa đã đi lại mấy chục năm nay.
Nhà bên cạnh là Mã Phúc Thành, kém tôi hai tuổi, chúng tôi làm hàng xóm hơn hai mươi năm.
Tật x/ấu lớn nhất của người này là thích chiếm lợi.
Hôm nay chất củi lấn ra ngoài nửa mét, ngày mai tưới ruộng lại chặn nước của người khác nửa tiếng, hôm kia làm chuồng gà, chân tường lại lặng lẽ nhích ra ngoài thêm hai viên gạch.
Bạn tìm ông ta, ông ta luôn có lý lẽ riêng.
“Có tí chỗ này mà anh cũng tính toán với tôi à?”
“Hàng xóm láng giềng, có đáng không?”
“Nhà anh có dùng đến đâu.”
Lâu dần, mọi người thấy cãi nhau với ông ta phiền phức nên đều nhường nhịn. Càng nhường, ông ta lại càng tưởng người khác sợ mình.
Đầu xuân năm nay, Mã Phúc Thành phá nhà cũ, định xây nhà hai tầng.
Đợt đó con gái tôi sinh cháu thứ hai, vợ chồng tôi lên thành phố giúp con nửa tháng.
Trước khi đi, nhà ông ta vừa mới căng dây định vị.
Tôi còn cẩn thận qua đưa cho điếu th/uốc.
“Phúc Thành, xây nhà là chuyện lớn, có chỗ nào cần giúp thì cứ lên tiếng.”
Ông ta cười nhăn cả mặt.
“Yên tâm đi anh Quốc Lương, anh em mình làm hàng xóm hơn hai mươi năm, em còn khách sáo với anh sao?”
Nửa tháng sau, tôi trở về.
Xe vừa dừng ở đầu làng, tôi đã thấy không ổn.
Nhà hai tầng của Mã Phúc Thành đã cất nóc.
Phía đông cổng nhà tôi lại xuất hiện một cái hố lớn, sâu hơn một người, dài bốn năm mét, vài công nhân đang xây gạch bên trong.
Đống đất đổ sát chân tường nhà tôi, gạch vụn ngói vỡ rải đầy đất, con đường trước cửa vốn đủ cho một chiếc xe ba bánh đi qua nay chỉ còn lại một lối hẹp.
Tôi đứng đó nhìn mười mấy giây, càng nhìn càng thấy không ổn.
Ba ngăn, cửa kiểm tra, đường ống, đây là một cái hầm tự hoại, mà khoảng cách đến cổng nhà tôi còn chưa đầy hai mét.
Vợ tôi là Lư Quế Hương xuống xe, bà ấy chỉ liếc mắt một cái, mặt đã tái mét.
“Cái này là ai đào?”
Tôi không nói gì.
Bà ấy nhìn thấy Mã Phúc Thành đang đứng trên ban công tầng hai nhà ông ta chỉ đạo công nhân, lập tức nổi gi/ận.
“Mã Phúc Thành!”
“Đồ thất đức nhà anh!”
Bà ấy vớ lấy cái xẻng bên tường định lao tới.
“Tranh thủ lúc chúng tôi không có nhà, anh đào hố xí ngay cửa nhà tôi hả!”
Tôi vội vàng ôm ch/ặt lấy bà ấy.
“Anh buông tôi ra!”
“Hôm nay tôi phải lấp cái hố của nó!”
Mã Phúc Thành nghe thấy động tĩnh, thò đầu từ trên tầng xuống.
“Chị dâu, chị ch/ửi ai đấy?”
Vợ tôi càng đi/ên tiết.
“Ch/ửi anh đấy!”
“Mắt anh m/ù à? Chỗ rộng thế không đào, lại cứ nhằm cửa nhà tôi mà đào!”
Mã Phúc Thành không những không chột dạ mà còn cười.
“Đây là đất nhà tôi.”
“Tôi thích đào đâu thì đào.”
Tôi có thể cảm nhận được vợ tôi đang run lên bần bật.
Bà ấy giơ xẻng lên định lao tới, tôi gồng mình giữ ch/ặt bà ấy lại.
“Về nhà.”
“Thẩm Quốc Lương, anh còn là đàn ông không hả?”
“Người ta b/ắt n/ạt đến tận cửa rồi!”
Tôi không giải thích, chỉ cúi xuống bốc một nắm đất cạnh hố. Lại nhìn sang phía đông chỗ nền sân mới đắp của nhà họ Mã. Sau đó đi một vòng dọc chân tường hai nhà, trong lòng tôi đã có tính toán.
“Về trước đi.”
Vợ tôi tức đến phát khóc.
“Về làm gì?”
“Uống trà.”
Bà ấy trừng mắt nhìn tôi, như thể lần đầu tiên quen biết tôi vậy.
Nhưng tôi thực sự đã quay về nhà.
Bởi vì tôi biết, bây giờ cầm xẻng thì rất hả gi/ận. Nhưng sau khi xẻng rơi xuống, ai đúng ai sai, lại chưa chắc.
2
Tôi thay quần áo, pha một ấm trà.
Nửa tiếng sau, tôi tự mình sang nhà họ Mã.
Mã Phúc Thành đang tính tiền công với thợ xây. Thấy tôi vào cửa, ông ta hất cằm lên.
“Anh Quốc Lương, tính khí chị dâu nóng thật đấy.”
Tôi đưa th/uốc lá cho ông ta.
“Phúc Thành, anh hỏi chú một chuyện.”
“Anh nói đi.”
“Cái hố ngoài cửa, chú tự chọn vị trí à?”
“Đúng.”
“Có thể dịch vào trong sân nhà chú được không?”
Tay cầm th/uốc của ông ta khựng lại.
“Tại sao?”
“Gần cổng nhà anh quá.”
“Sau này kiểm tra, hút bể phốt, mùi hôi bay ra đều ảnh hưởng cả.”
“Hơn nữa bây giờ cái hố và đống đất chiếm mất một nửa lối đi rồi.”
Tôi đã rất khách sáo rồi, thậm chí còn bồi thêm một câu:
“Bây giờ mới xây, nếu thực sự dịch đi, chi phí nhân công phát sinh bao nhiêu, anh có thể giúp chú chịu một phần.”
Đây đã là bậc thang lớn nhất mà tôi có thể đưa ra.
Mã Phúc Thành lại cười.
“Anh Quốc Lương, có phải anh lên thành phố ở vài ngày nên đ/âm ra cầu kỳ hơn rồi không?”
Tôi nhìn ông ta.
“Ý chú là gì?”
“Hầm tự hoại đều ở dưới đất, lấp lại rồi thì anh nhìn cũng chẳng thấy đâu.”
“Có ảnh hưởng gì đâu?”
“Còn mùi thì sao?”
“Nhà ai mà chẳng có mùi?”
“Vậy tại sao cứ phải đặt ngay cửa nhà anh?”
Nụ cười của ông ta biến mất.
“Vì chỗ này là đất nhà tôi.”
“Đất của tôi, tôi muốn làm gì thì phải hỏi ý kiến anh chắc?”
Tôi từ từ đặt chén trà xuống.
“Chú chắc chắn toàn bộ chỗ đó là đất nhà chú?”
“Nói nhảm.”
“Đã đo chưa?”
“Tất nhiên là đo rồi.”
Ông ta nói rất nhanh.
Tôi lại càng chắc chắn, trong lòng ông ta có tật.
Tôi tiếp tục hỏi:
“Phúc Thành, chúng ta làm hàng xóm hơn hai mươi năm rồi.”
“Anh bàn với chú lần cuối.”
“Hố dịch sang phía tây một mét rưỡi.”
“Sân nhà chú vẫn dùng được như thường.”
“Bên anh cũng đỡ phiền phức về sau.”
Ông ta vứt điếu th/uốc xuống đất, dùng đế giày di di.
“Không dịch được.”
“Tại sao?”
“Sân nhà tôi phải làm chỗ đỗ xe.”
“Dịch cái hố sang đó thì chiếm chỗ.”
Tôi suýt chút nữa thì bật cười, hóa ra ông ta sợ chiếm chỗ đỗ xe của mình, nên mới đẩy đồ bẩn sang cửa nhà tôi.
Tôi nói:
“Vậy thì càng phải bàn lại.”
“Bàn cái gì?”
Ông ta đột nhiên cao giọng.
“Thẩm Quốc Lương, trước khi nghỉ hưu anh làm ở trạm khuyến nông, chứ có phải ở văn phòng đất đai đâu!”
“Anh quản lý mùa màng thì được, còn định quản cả chuyện xây nhà của tôi à?”
Vợ ông ta nghe thấy tiếng cũng bước ra.
“Đúng đấy.”
“Thấy thối thì đóng cửa vào.”
“Không thì hai người cũng lên thành phố mà ở.”
Tôi nhìn hai vợ chồng, không tranh cãi nữa.
“Được.”
Tôi đứng dậy.
Mã Phúc Thành có lẽ tưởng tôi đã chịu thua, trên mặt lại hiện lên nụ cười.
