“Mẹ không ngờ con lại đá/ nh giá bà ấy cao đến thế.”
Cô ấy giải thích rằng mình đứng từ góc độ người ngoài cuộc để nhìn nhận sự việc, làm được cái gọi là “người ngoài cuộc sáng suốt”.
Anna ngồi thẳng dậy, bắt đầu phân tích từng mối qu/an h/ệ một cho tôi nghe.
“Cậu nhìn thấy bà ấy đến rồi đi trong tình yêu, còn mình nhìn thấy bà ấy bước từng bước lên cao từ trong nghịch cảnh.”
“Nghịch cảnh? Chẳng phải những rắc rối đó đều do hôn nhân mang lại sao?”
“Mình không nghĩ vậy.”
Cô ấy không vội phản bác, ngược lại còn phân tích cặn kẽ từng lựa chọn của mẹ tôi:
“Ban đầu bà ấy lấy người b/án dạo, mới có thể rời khỏi dòng sông ở ngôi làng miền núi mùa đông lạnh thấu xươ/ng đó.”
“Sau khi người chồng đầu tiên qu/a đ/ời, ông chủ Hạ lại giúp bà ấy thoát khỏi những lời đàm tiếu và sự nghèo khó, bước chân vào thành phố.”
“Bà ấy dùng sức lao động đổi lấy sự an ổn, nhưng không dừng lại ở đó, mà chủ động đi học bổ túc ban đêm.”
“Chồng vượt quá giới hạn của bà ấy, bà ấy không dây dưa, lập tức đổi hướng đi cho mình.”
“Sau đó bà ấy nỗ lực làm việc, phát hiện bạn đời không cùng con đường với mình, vẫn dũng cảm tách ra.”
“Bà ấy tích góp từng chút năng lực, qu/an h/ệ và danh tiếng, chưa bao giờ đặt cược tương lai của mình hoàn toàn vào người khác.”
“Sau khi có tài sản, bà ấy cũng sẵn lòng lấy ra để giúp đỡ người trẻ tuổi tiếp tục trưởng thành.”
“Quan trọng nhất là, trong mỗi mối qu/an h/ệ, bà ấy đều chân thành bỏ ra, không cố ý n/ợ ai điều gì.”
“Bà ấy chỉ là đang sống trong những quy tắc do người khác định ra, rồi chọn con đường mà mình có thể đi vào lúc đó.”
“Điều này chẳng lẽ không đáng được tôn trọng sao?”
Anna nói một mạch, tôi đứng hình hồi lâu không phản hồi.
Trước đây tôi chỉ chăm chăm nhìn vào việc mẹ kết hôn mấy lần, mà chưa từng nghiêm túc nhìn người mẹ ngoài những cuộc hôn nhân đó.
Từng đoạn chuyện cũ được sắp xếp lại… tôi mới phát hiện bà chưa bao giờ đứng yên một chỗ đợi người khác c/ứu rỗi.
Có lẽ tôi đã sớm bị thước đo của thế tục đồng hóa, nên mới luôn dùng ánh mắt phán xét để đo lường bà.
Khi ý nghĩ này nảy ra… tôi bỗng cảm thấy không dám đối diện với chính mình của ngày trước.
Anna thấy thần sắc tôi lay động, lộ ra vẻ mặt rất an tâm.
Cô ấy lại đắc ý giục tôi nói cảm nghĩ.
Sự im lặng kéo dài quá lâu… tôi đành phải lấy trình độ tiếng Trung của cô ấy ra để trêu chọc.
“Cảm nghĩ của mình là, cậu không cần tiếp tục học tiếng Trung nữa đâu.”
“Tại sao?”
“Vì cậu đã giỏi nói tiếng Trung hơn mình, cũng hiểu phụ nữ Trung Quốc hơn mình rồi.”
Cô ấy sững người một chút, rồi cười dùng vai húc tôi một cái.
“Vậy sau khi về nước, nhớ đứng về phía mẹ nhé.”
“Mình sẽ cố, ít nhất phải xem mặt chú rể đã rồi tính sau.”
11.
Một tháng sau, tôi và Anna cùng về nước tham dự đám cưới.
Khi mẹ nhìn thấy tôi ở sân bay, bà rõ ràng rất xúc động, nhưng lại nhiệt tình nắm lấy tay Anna trước.
Bà nhìn thấy chiếc nhẫn trên ngón áp út của chúng tôi, bàn tay nắm lấy tay Anna siết ch/ặt thêm.
“Mẹ chúc hai con mãi mãi hạnh phúc.”
Bà không truy hỏi, cũng không do dự, chỉ dùng một câu nói để đón nhận mối qu/an h/ệ của chúng tôi.
Tôi chỉ có thể thừa nhận, bà quả thực thông minh đến mức thấu suốt.
Những ngày đó chúng tôi trò chuyện rất lâu, Anna như thể đột nhiên mở được máy nói.
Cô ấy muốn hỏi hết tất cả những chi tiết mà tôi đã bỏ lỡ trong hơn hai mươi năm qua.
Đám cưới nhanh chóng đến, lúc sắp ra khỏi cửa, lòng tôi vẫn còn thấy gượng gạo.
Tôi liên tục nhắc nhở bản thân đừng can thiệp, nhưng cứ nghĩ đến việc chú rể đã gần thất tuần, lòng vẫn không thể nhẹ nhõm.
Mẹ vừa chỉnh lại khăn voan, vừa nhìn tôi qua gương.
“Lo lắng đến thế làm gì? Người lấy ông già đâu phải là con.”
“Mẹ là mẹ con, với con cũng chẳng khác gì mình tự lấy cả.”
“Khác nhiều lắm đấy.”
Bà vuốt lại mái tóc búi, soi gương trái phải, hài lòng vô cùng.
“Con chỉ nhìn vào tuổi tác, còn mẹ lại biết người lớn tuổi tốt ở chỗ nào, ít nhất là ít rắc rối.”
“…Con không muốn nghe.”
Bà có lẽ chê tôi chưa đủ ngượng, bỗng nhiên lại nhắc đến Tống Hòa.
“Cậu Hòa hồi trước ấy, con còn nhớ không?”
“Nhớ, sao thế ạ?”
“Người trẻ tuổi ồn ào quá, tinh lực lại tràn trề, mấy năm nay cơ thể mẹ không còn dẻo dai như trước, không chịu nổi sự giày vò đó.”
“Dừng, không cần nói tiếp nữa!”
Tôi lập tức bịt tai lại, hối h/ận vì đã đáp lời.
Mẹ lại cười ngặt nghẽo, chẳng hề thấy x/ấu hổ chút nào.
“Nói chung là, mẹ rất rõ mình muốn gì.”
Bà chỉnh lại vạt váy, rồi nói cho tôi nghe kế hoạch sau hôn nhân.
“Chúng mẹ định đi nước ngoài dạo chơi đây đó.”
“Khách sạn đứng tên mẹ sẽ để lại cho con, coi như quà cưới.”
“Giờ mẹ lại muốn ra nước ngoài rồi ạ? Hồi đó chú Tôn muốn định cư, chẳng phải mẹ kiên quyết không đi sao?”
“Đó là chuyện của hồi đó, con người sao có thể không bao giờ thay đổi?”
Bà trả lời cực kỳ tự nhiên, không hề có chút lúng túng nào của việc tự mâu thuẫn.
“Hồi đó mẹ muốn ở lại trong nước để làm sự nghiệp, giờ mẹ muốn đi xem thế giới.”
Nói xong, bà quay người nghiêm túc nhìn tôi.
“Vấn đề lớn nhất của con là quá tuân thủ quy tắc, luôn cảm thấy cuộc đời chỉ có thể đi theo một đường thẳng.”
“May mà có Anna ở bên cạnh con, mẹ mới dám yên tâm.”
Tôi cúi đầu nhìn mẹ, chợt phát hiện thời gian cuối cùng cũng để lại dấu vết trên gương mặt bà.
Đuôi mắt từng không tì vết nay đã thêm vài nếp nhăn, màu môi cũng không còn hồng hào như thời trẻ.
Nhưng đôi mắt bà không thay đổi, vẫn sáng ngời như trong ký ức tuổi thơ của tôi.
Tôi nhìn bà trong gương… nhất thời không nói thêm câu nào.
Tại đám cưới, tôi cuối cùng cũng gặp được chú Tần.
Tuổi của chú ấy quả thực không nhỏ, nhưng tinh thần rất tốt, cách nói chuyện cũng ôn hòa nho nhã.
Tâm điểm của toàn bộ buổi lễ luôn là mẹ.
Mấy năm nay bà còn đi học khiêu vũ, trên sân khấu nhảy múa rất hăng hái, còn năng động hơn cả người trẻ.
Sau khi tiệc cưới kết thúc, chú Tần mời chúng tôi đến quán bar của khách sạn làm vài ly.
Chú ấy nói chuyện khéo léo nhưng không vượt giới hạn, giữ sự quan tâm đúng mực với cô con dâu chưa từng gặp mặt này.
Cuộc trò chuyện xoay quanh mẹ là chính, khi chú ấy nhắc đến những suy nghĩ và tâm cảnh của bà, trong mắt đầy sự ngưỡng m/ộ.
Thần thái đó không giống như khách sáo, mà là xuất phát từ trái tim yêu mến con người bà.
Mẹ khoác tay chú ấy, ánh mắt luôn ngậm cười.
Hai người nói chuyện với nhau không dứt, chẳng ai cần phải nhượng bộ ai.
Lúc rời khỏi khách sạn, tôi chủ động nắm lấy tay Anna, ngoái đầu nhìn bóng lưng của họ.
Anna hỏi tôi còn thấy mẹ đi/ên không, tôi lắc đầu, thừa nhận mình chỉ là hiểu ra quá muộn.
Anna bóp nhẹ tay tôi, không trêu chọc tôi nữa.
Tôi nói mẹ cả đời này quả thực rất dễ yêu người khác, rất dễ tin vào tình yêu.
“Nhưng mình lại quên mất, mỗi lần quay người, bà ấy chưa từng đá/ nh mất chính mình.”
Tôi nhìn bóng lưng mẹ ngày càng xa, lần đầu tiên cảm thấy an tâm đến thế.
Cái gọi là “lụy tình”, có lẽ chỉ là dũng khí mà bà sẵn sàng thử nghiệm tình yêu một cách nghiêm túc hết lần này đến lần khác.
Bà chưa bao giờ đảm bảo sự vĩnh cửu… nhưng mỗi khi yêu, bà đều dốc hết lòng thành của mình.
Mà thứ đến trước và lâu dài hơn cả yêu người, chính là việc bà chưa bao giờ quên yêu chính bản thân mình.
…
Câu trả lời muộn màng này, cho đến khi bà mặc chiếc váy cưới lần thứ bảy, tôi mới cuối cùng hiểu rõ.
Tôi nắm tay Anna bước về phía trước… chút gượng gạo cuối cùng trong lòng cũng tan biến hoàn toàn.
(Hết)
