Ta gải vào phủ Hầu mới được ba ngày, bà mẹ chồng đã đưa tới một đôi đùi bọc.
Nhưng không phải để bắt ta quỳ trong miếu tổ.
Bà mở lớp da dê mềm bên trong, chỉ vào những mũi kim kh//âu ch/ặt chẽ: "Nghe Hàng Chu nói, ngày thường ngươi thích cưỡi ngựa. Kinh thành mỗi khi trời vào thu, gió thổi thẳng vào khe xươ/ng, bảo vệ thêm một lớp ở đầu gối cũng chẳng có hại gì."
Ta ôm đôi đùi bọc ấy, sững sờng nửa canh giờ. Ba mươi sáu câu đối đáp với bà mẹ chồng mà ta chuẩn bị sẵn từ trước, giờ đều nghẹn ứng nơi cổ họng.
1.
Trước khi kết hôn, cả kinh thành đều thay ta sốt ruột.
Cha ta là Vương Trấn Xuyên, trấn thủ Bắc cương, mẹ ta là Tĩnh Hành xuất thân gia đình thư hương.
Họ chỉ có một người con gái, đặt tên là Vương Quy Nguyện. Ta từ nhỏ đủ ăn đủ mặc, cũng ít gặp phải sự ức áp.
Năm sáu tuổi, ta vào học dưới tay người nữ sư phủ kinh thành là Cảnh Hồng.
Sư phụ dạy ta đọc sách, cũng dạy ta cưỡi ngựa b/ắn cung, nhìn người, tính tô tức điền thuế, phân biệt những khúc khiễn trong hợp đồng.
Bà luôn dặn ta: "Cô gái chỉ hiểu thơ, vài câu nghe êm tai thôi là có thể bị lừa; chỉ hiểu đ/ao mã, lại dễ bị một câu tương cảm tương nhận dỗ dành. Ngươi phải biết mình đáng giá bao nhiêu trước đã, sau hãy xem người khác sẵn sàng đem thứ gì tới đổi lấy sự chân thành của ngươi."
Nên khi nhà họ Bùi sai người mai mối tới cửa, ta không vội vàng đáp lời.
Thế tử phủ Hầu Bùi Hàng Chu đúng là có dung mạo khiến không mấy người ở kinh thành chê vài nỗi.
Nhưng một tấm mặt không thể nuôi sống, cũng không thể giúp ta sống yên ổn cả đời.
Ta lặng lẽ quan sát họ nửa năm.
Xem họ đối đãi bề trên cùng đồng liệu có khác nhau không, đối hạ nhân có hay vô tình nghiêm khắc, người mình đã mắc n/ợ có hay nhận, gặp chuyện thì trước hết bảo vệ đạo lý hay giữ thể diện.
Có một lần, họ s/ay rư/ợu ở tửu các, làm đổ chén trà, ta sai người hỏi rõ đã bồi thường bao nhiêu đồng tiền cho nhân viên.
Mẹ thấy trên án thư kê sẵn mấy trang giấy, cười không dứt: "Ngươi đây là chọn rể trai hay thay cha ngươi khảo hạch phó tướng trong quân?"
Ta cầm bút viết thêm: "Phó tướng không chức năng, bãi nhiệm là xong. Chồng mà chọn sai, thu dọn lại khó khăn hơn nhiều."
Đúng lúc ấy, cha đi ngang qua cửa, vuốt râu liên tục gật đầu, thấy lời này rất có kiến giác.
Chuyện thật sự khiến ta bằng lòng ngồi xuống bàn luận hôn nhân, lại là một việc nhỏ nhặt không ai để ý.
Năm tháng tháng Mười Hai, ta cùng sư phụ đưa than tới trường nữ học phía nam thành, đi ngang qua một tiệm sách.
Một cô gái sao chép sách ngồi xổm ngoài cửa nhặt giấy bản nháp, chủ tiệm còn đang trước mặt cô x/é mấy trang giấy còn lại.
Ông ch/ửi cô gái ít học vấn, bài viết của cô làm nh/ục bài kinh của bậc hiền thánh.
Mặt cô tái đi, ngón tay bị mép giấy cứa rá/ch ra m/áu, cũng không dám cãi lại.
Bùi Hàng Chu lúc ấy đang ở trong tiệm.
Họ không giúp cô gái viết thơ để tạo cảnh, càng không đứng ngoài đường mà m/ắng chủ tiệm.
Họ chỉ ngồi xuống, xếp lại từng trang giấy rơi rãi theo đúng thứ tự trang số, rồi hỏi: "Ngươi đã dùng chữ cô ấy sao chép, vì sao không trả công?"
Chủ tiệm cứng cổ nói: "Một người đàn bà, lấy chút tài năng gì ra?"
Hàng Chu chỉ vào những cuốn sách đã đóng bìa trên kệ: "Bản thảo tốt hay không, ngươi đã kiểm tra từ khi nhận. Bây giờ cần tính là số tiền ngươi còn n/ợ cô ấy."
Chủ tiệm nhất quyết không chịu trả bạc.
Hàng Chu liền đưa cô gái tới nha môn nộp đơn kiện. Đi vội quá, ngay cả hai quyển sách vừa m/ua cũng bị bỏ quên trên quầy, họ thậm chí không quay lại lấy.
Sau này, ta trực tiếp hỏi họ, nếu cô gái ấy là em gái họ, họ còn trả cô ấy mấy lượng bạc để ra nha môn dây thư không.
Họ thật sự suy nghĩ một lúc rồi mới đáp: "Tiền là cô ấy tự ki/ếm, thể diện cũng thuộc về cô ấy. Cô ấy bằng lòng đòi, ta sẽ giúp cô ấy tìm ra con đường; nếu cô ấy không muốn làm ầm ĩ, ta cũng không thể ép cô ấy để bù đắt chính nghĩa cho ta."
Nghe xong, ta mới thật sự cảm thấy người này đáng để ngồi xuống bàn luận chuyện hôn nhân.
Đêm hôm trước lúc xuất các, mẹ tự tay xếp y phục cưỡi ngựa của ta, đặt vào trên cùng rương hỷ sự.
Bên ngoài, cha ho một tiếng rồi vẫn đẩy cửa bước vào, lấy từ trong tay áo ra một tờ sở trang có đóng dấu tư.
Ông nhét sở bạch vào tay ta: "Trang ngựa đào ngoài thành, từ nay thuộc về con."
Mẹ trêu ông: "Con gái lấy chồng, không phải cầm binh đi trấn cửa."
Cha bàu mặt: "Đã ra các cũng không thể đến nỗi chẳng còn chỗ chạy ngựa."
Ta ôm cả hai, thành lòng không nỡ buông.
Mẹ vỗ vỗ lưng ta, dặn dò từ tốn: "Cứ đi sống cuộc đời mình. Sống yên ổn, chúng ta sẽ vui thay; sống không tốt, về nhà là được. Căn phòng ngươi ở trước, không ai được chiếm. Cha ngươi đã lặp đi lặp lại mấy lần rồi."
Cha quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, trước khi đi còn nói thêm: "Trong trang ngựa, ngươi thích con ngựa nào thì chọn con ấy."
Ta bước qua cửa nhà Bùi với lòng tin như thế.
2.
Bà mẹ chồng họ Thẩm, tên Chiểm Nguyễn.
Lần đầu gặp bà, ta cảm thấy nếu phủ Hầu thật sự có chút phong thủy, chắc cả phần ấy đều tụ hết nơi bà rồi.
Bà bốn mươi sáu tuổi, nét mặt chỉnh chu, ăn mặc giản dị.
Chỉ cần ngồi đó, chẳng cần nói nặng, người trong phòng đã tự động nhẹ bước.
Nhưng sự yên tĩnh ấy không hề khiến người ta thấy áp lực.
Ngày dâng trà, nha hoàn mới tới vô tình làm rơi nắp chén, mặt tái nhợt rồi quỳ xuống.
Bà mẹ chồng bảo nàng lùi ra trước để mảnh sứ không làm rá/ch chân, rồi sai người thay trà mới.
Thấy đôi tay nha hoàn r/un r/ẩy thật sự, bà mới hỏi khẽ: "Sáng nay đã ăn gì chưa?"
Nha hoàn ngậm môi, lắc đầu.
Bà không nén gi/ận trước mặt quản gia, chỉ bảo bà nội bên cạnh ghi nhớ lại, chiều xem cơm phần cho những người mới vào hầu đã được chuẩn bị đủ chưa.
Do bếp nấu thiếu, hay do quản gia sơ suất không dặn dò, phải xem xét cho rõ.
Ta thích sự cân nhắc này của bà: không chiều tuỳ, cũng không vô tình bắt người khác chịu thay.
Bà đối đãi ta cũng chu đáo như vậy.
Hằng sáng sớm tối tụng bài, bà chỉ giữ lại buổi sáng, nói rằng tân nhân vừa qua có nhiều việc bận rộn, hai bên đều tiết kiệm sức.
Sổ sứ đồ của ta, ngay cả bìa sách bà cũng không lật.
Bà chỉ đưa danh sách người ở các nơi trong phủ cho ta, dẫn ta đi nhận mặt từng người.
Bà nói: "Sổ sứ trong phủ, nếu ngươi muốn học thì cùng ta xem; nếu muốn nghỉ ngơi mấy ngày cũng không sao."
Ta nói muốn học, bà liền thật sự dạy từ đầu.
Từ giá một cân than bếp, đến lúc trang điền thụ hoạch bão, phải giảm bao nhiêu tô, bà đều giảng rõ ràng.
Có một lần, trang gia tới báo mùa sâu tàn phá, nói mấy hộ điền chủ còn khoản n/ợ cũ, đợi trước mùa thu thu hoạch thì tiện thúc một lần nữa.
