21
Sau thời gian nghỉ ngơi ngắn ngủi, ta với thân phận Thứ cát sĩ bước chân vào Hàn Lâm Viện. Tần Nghiên không hề làm khó ta, đối đãi với ta không khác gì những người mới khác.
Ba năm tán quán, ta khảo hạch đạt yêu cầu, chính thức được bổ nhiệm làm Biên tu.
Hứa Tri Vi, Tô Uyển Thanh và ta mỗi người đi một con đường riêng, nhưng đều đứng vững gót chân nơi triều đường. Trong lớp trẻ nhà họ Thẩm, tiền đồ của ta là tốt nhất, nên sách vở, nhân tình và tiền bạc trong tộc đều không ngừng đổ dồn về phía ta.
Ta thăng tiến không tính là nhanh, nhưng mỗi bước đi đều đặt chân vào vị trí mà mình thực sự mong muốn. Biên soạn sách, nghị sự, tra c/ứu hồ sơ cũ, ta đều bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất. Không có bước nào có thể đổi được chỉ bằng cái danh Thám hoa.
Việc ta muốn tra, chính vụ ta muốn đẩy mạnh, chỉ cần có lợi cho gia tộc, tộc bá đều sẵn lòng giúp đỡ hết sức. Không còn ai lấy chuyện hòa ly ra để quở trách ta nữa.
Tờ hòa ly thư đó không h/ủy ho/ại cuộc đời ta. Nó chỉ thay ta đóng lại cánh cửa mà ta không nên quay đầu nhìn lại.
Cũng chẳng còn ai thúc giục ta tìm bừa một người để tái giá. Tộc bá thậm chí còn hỏi ý tứ rằng nếu ta muốn chiêu tế (gọi rể về ở rể), ta thích kiểu lang quân thế nào.
Cuộc sống của Tô Uyển Thanh cũng tương tự. Cha mẹ nàng giờ đây thương nàng, vượt xa đứa con trai từng được trân quý trước kia, đối với việc nàng chọn rể hiền lại càng khắt khe trăm bề.
Nàng từng nửa đùa nửa thật cảm thán:
"Nếu bệ hạ dưới gối thực sự có hoàng tử, cha mẹ ta e rằng cũng phải chọn lựa văn chương tướng mạo chán chê, rồi mới nói là miễn cưỡng xứng với ta."
…
Chúng ta đã nếm trải sự tôn trọng mà quyền lực có thể mang lại, nên cũng vì thế mà càng tỉnh táo hơn.
"Quốc gia cần bề tôi giữ vững xã tắc, bách tính cần quan viên thanh liêm yêu dân."
Lời răn dạy năm xưa của Hạc Sơn tiên sinh, không ai trong chúng ta quên cả. Chúng ta làm việc theo lời dạy đó, cũng để nhiều nữ tử khác nhìn thấy rằng, đọc sách ứng thí không phải là một cuộc vui nhất thời.
Từng lớp từng lớp cô nương bước vào trường thi. Nữ tử khoa cử làm quan, cuối cùng đã trở thành một phong trào mới lâu dài không suy tàn.
22
Năm thứ năm làm quan, ta thăng chức Thị đ/ộc học sĩ, quan đến Tòng ngũ phẩm. Cùng năm đó, Tần Nghiên rời Hàn Lâm Viện, chuyển sang làm Lại bộ Hữu thị lang.
Năm thứ mười làm quan, ta nhậm chức Thiếu chiêm sự phủ Chiêm sự. Tần Nghiên thì được phái đi Giang Tây, làm một phương Tuần phủ. Cũng chính năm đó, chàng nhập rể nhà họ Thẩm.
Đến lúc đó, việc nữ tử chiêu tế và nam tử lấy vợ đã không còn là chuyện lạ.
Sự thay đổi này không diễn ra trong một sớm một chiều. Từng lớp nữ tử làm quan, kinh doanh, mới khiến ánh mắt cũ kỹ dần lùi xa.
Người đời có thêm một sự lựa chọn. Nữ tử có thể làm quan, cũng có thể kinh doanh buôn b/án bên ngoài. Nam tử sẵn lòng ở lại nội trạch, thêu thùa quản gia, cũng không còn ai coi đó là nỗi nhục.
Cuộc sống của mỗi người, suy cho cùng nên do chính mình quyết định.
Phong trào cuối cùng mà ta khởi xướng, đã không còn chỉ thuộc về các khuê tú kinh thành.
Những thập kỷ sau đó, ta luôn dùng hai việc là giữ vững xã tắc và yêu thương bách tính để tự răn mình. Khi cuộc đời đi đến hồi kết, ta không phụ cuộc đời này.
Ngoại truyện Tần Nghiên
Nhiều năm trước, lần đầu tiên Tần Nghiên thực sự nhìn thấy Thẩm Chiêu Ninh.
Nàng uống rư/ợu say, coi chàng là người ngoại thất mà mẫu thân nàng tìm cho, đưa tay muốn kéo đai lưng của chàng. Tần Nghiên liều mạng ngăn cản, cuối cùng vẫn không thể đẩy nàng ra.
Thẩm Chiêu Ninh không hề quen biết chàng. Nhưng chàng lại từng nhìn thấy nàng từ xa khi còn trẻ hơn, từ đó về sau luôn ghi nhớ.
Chàng biết nàng đã gả chồng. Cho nên khi gặp lại, chàng cũng thuận thế giấu đi thân phận thật.
Chỉ là thân phận này giấu không được khéo lắm. Sau khi quan ấn bị người động vào, Tần Nghiên liền biết Thẩm Chiêu Ninh đã nảy sinh nghi ngờ. Nàng lại cứ giả vờ như không có chuyện gì, vẫn coi chàng là gã ngoại thất bị m/ua về.
Tần Nghiên không vạch trần, cũng muốn xem rốt cuộc nàng muốn làm gì.
Không lâu sau, dự định của nàng đã lộ ra. Thẩm Chiêu Ninh mang đến một chồng kinh nghĩa mà nàng đọc không hiểu, nhờ chàng giảng giải.
Nàng tìm chàng, chưa bao giờ chỉ vì chuyện chăn gối. Thứ nàng thực sự muốn là một người sẵn lòng dạy nàng văn chương ứng thí.
Tần Nghiên vừa gi/ận vừa không kìm được mềm lòng. Thẩm Chiêu Ninh thông minh, lại chịu khó. Nhưng vì là nữ tử, nàng không nhận được sự dạy dỗ ngang hàng với các đường huynh.
Cùng sinh ra trong thế gia trăm năm, huynh đệ có thể vào học đường, nàng chỉ có thể lén học trong nội viện. Cha mẹ nàng thương nàng, nhưng không có tiếng nói trong tộc, cũng không mời được danh sư thực thụ. Dù tư chất không tệ, nhưng nàng vẫn còn cách rất xa yêu cầu của trường thi.
Tần Nghiên càng nhìn rõ, lại càng không nỡ bỏ mặc nàng. Chàng không còn truy hỏi danh phận, thực sự làm ngoại thất cho nàng vài năm, cũng làm thầy của nàng vài năm.
Những năm này, chàng cũng luôn chú ý đến sự thay đổi trong cung. Bệ hạ chỉ có một vị công chúa, sự bồi dưỡng dành cho nàng còn vượt xa các nam tử trong tông thất. Tần Nghiên sớm đã đoán được, bệ hạ sẽ lập công chúa làm Thái tử, chứ không truyền ngôi cho hoàng tử họ khác. Thái tử đã là nữ tử, thì khoa cử không thể mãi mãi chặn nữ tử bên ngoài.
Chàng đã luôn đợi đạo chỉ dụ đó. Ngày nữ tử có thể xuống trường thi, cũng là lúc chàng đi đòi danh phận từ Thẩm Chiêu Ninh.
Nào ngờ chỉ dụ chưa kịp truyền đi khắp nơi, nàng đã chạy mất.
Tần Nghiên: "..."
Rất tốt, dùng xong liền vứt.
Triều đường vẫn luôn ở đó. Nàng đã một lòng muốn làm quan, sớm muộn gì cũng sẽ bước đến trước mặt chàng. Chàng không cần đuổi theo. Chỉ cần đợi nàng quay lại trên triều đường mà thôi.
