Ngoại tổ mẫu cũng không thay nàng quyết định. Bà chỉ nói với mẫu thân rằng, từng yêu không phải là tội, không nỡ buông tay cũng chẳng phải là tội.
Nhưng ta cũng hiểu ra một tầng ý nghĩa khác: dù mẫu thân chọn con đường nào, đều phải trả giá.
Ở lại nhà họ Cố, nàng phải ngày ngày nhìn thấy lời thề vỡ vụn ngay trước mắt; rời khỏi nhà họ Cố, nàng lại phải đối mặt với tiền đồ của con cái và những lời bàn tán khắp kinh thành. Ngoại tổ mẫu có thể cho nàng mái nhà và chỗ dựa, nhưng không thể giúp nàng bớt đi bất kỳ nỗi đ/au nào trong đó.
12
Mẫu thân dựa theo lời ngoại tổ mẫu mà khóc rất lâu.
Tiếng khóc từ chỗ kìm nén ban đầu trở nên mất kiểm soát, như muốn khóc cạn cả niềm vui hai mươi năm và nỗi đ/au mấy ngày qua.
Ta đẩy cửa bước vào, quỳ xuống trước gối nàng: "Mẫu thân, người đừng vì hôn sự của con và tiền đồ của Hành nhi mà ủy khuất chính mình. Nếu người muốn đi, thì đi thôi, con sẽ đi cùng người."
Ngoại tổ mẫu vừa vui mừng vừa xót xa nhìn ta: "Đứa ngốc, con và đệ đệ đều ở đây, sao mẹ con có thể chỉ nghĩ cho mình? Hành nhi mới mười hai tuổi, con có thể vì nó mà vứt bỏ người cha sao?"
Ta nhớ tới cảnh Hành nhi nắm ch/ặt tay ta trong đêm, nhất thời không thốt nên lời.
Mẫu thân lau nước mắt, ôm ta vào lòng: "A Ninh, xin lỗi con. Mấy ngày nay mẹ chỉ mải chìm trong nỗi đ/au của riêng mình, quên mất con còn biết trước mẹ sớm hơn, lại còn phải một mình gánh vác thay mẹ. Sau này sẽ không thế nữa, mẹ đã quay về rồi."
Cái ôm của nàng vẫn rất ấm áp. Ta vùi đầu vào vai nàng, cuối cùng cũng như hồi còn nhỏ mà khóc lớn.
Ngày hôm sau, mẫu thân đứng dậy chải đầu, tự tay chọn một cây trâm giản dị nhất.
Nàng chỉ cho người chuẩn bị xe ngựa về phủ nhà họ Cố, tha thứ hay hòa ly, đều không đưa ra đáp án.
Ngoại tổ mẫu không ngăn cản. Bà giúp mẫu thân chỉnh lại cổ áo, gọi hai vị cựu dẫn người đi theo.
Ta biết, mẫu thân không phải quay về để tiếp tục giả vờ như không có chuyện gì xảy ra, nàng muốn tự mình quyết định xem đoạn hôn nhân đó còn lại những gì.
Trước khi lên xe, nàng quay đầu nhìn chúng ta một cái, thần sắc đã khác với ngày xuất giá. Khi đó nàng tin rằng sẽ có người che chắn mưa gió cho mình, nay nàng muốn nắm ch/ặt mọi đường lui vào trong tay chính mình.
13
Sau khi mẫu thân tỉnh táo lại, mọi chuyện liền phải xử lý từng việc một.
Sau khi về phủ, phụ thân trở nên cẩn trọng trong mọi việc. Mẫu thân không ăn được, người tự mình xuống bếp; mẫu thân không cho người vào cửa, người liền chuyển giường nhỏ ra ngoài hành lang.
Tô Đường dường như chưa từng xuất hiện, không còn ai dám nhắc tới trước mặt mẫu thân.
Cho đến một ngày, ta mang th/uốc bổ cho mẫu thân, nghe thấy nàng hỏi ở ngoài viện: "Cố Thừa An, ta chỉ muốn biết tại sao. Chúng ta đã sống với nhau hai mươi năm, rốt cuộc tại sao chàng lại đối xử với ta như vậy?"
Phụ thân im lặng hồi lâu, cay đắng nói: "Ban đầu Tô Đường quấn lấy ta, ta chỉ cảm thấy hoang đường. Nhưng nàng ấy cứ đuổi theo hết lần này đến lần khác, sự nhiệt tình của người trẻ tuổi đó khiến ta nhớ lại ngày xưa. Ở bên cạnh nàng ấy, ta dường như lại có thể làm chính mình của tuổi hai mươi. Hành nương, ta không phải muốn thay thế nàng, chỉ là muốn ra ngoài thở một hơi. Ta cứ nghĩ rằng chỉ cần không đưa nàng ấy về nhà, thì nơi này sẽ mãi mãi là nhà của chúng ta."
Mẫu thân lặng lẽ nhìn người: "Vậy thì, cô nương khiến chàng có thể thở được này hiện giờ đang ở đâu? Vẫn ở tòa viện phía tây thành đó sao?"
Ánh mắt phụ thân hoảng lo/ạn: "Cha mẹ nàng ấy đều mất, đã không còn nơi để đi. Ta hứa sẽ không bao giờ đi gặp nàng ấy nữa, nàng cho phép nàng ấy tạm trú ở đó, có được không?"
Mẫu thân nghe xong, bỗng cười nhạt một tiếng: "Đưa nàng ta vào phủ đi. Nàng ta là con nhà quan lại, nếu chàng ngay cả danh phận quý thiếp cũng không cho, ngự sử sớm muộn gì cũng lấy chuyện này để đàn hặc chàng, ta không muốn con cái có một người cha mang tiếng x/ấu."
Phụ thân sững sờ, sau đó đột ngột nắm lấy tay áo nàng: "Không, ta không thể đón nàng ấy vào. Ta đã từng hứa kiếp này không nạp thiếp, không thể nuốt lời thêm một lần nữa."
Mẫu thân rút tay áo lại, lạnh lùng nói: "Nàng ta ở trong phủ hay ngoài phủ, cũng không thay đổi được việc chàng đã bội ước. Chúng ta hà cớ gì phải tiếp tục tự lừa dối mình? Nay ta chỉ cầu chàng đừng để chuyện này làm tổn thương con cái thêm nữa."
Phụ thân đứng tại chỗ, cuối cùng cũng hiểu ra hành động này của mẫu thân chỉ là đang thu dọn tàn cuộc thay cho con cái, không hề có chuyện tác thành.
Ngày hôm sau, người đích thân đi tây thành đón người. Mẫu thân thì sai người thu dọn tây viện, liệt kê phần chi tiêu và quy củ của quý thiếp rõ ràng rành mạch.
Ta đứng sau bình phong, nhìn thấy nàng từ đầu đến cuối không rơi một giọt nước mắt.
14
Ngày Tô Đường tới, ta giấu mẫu thân trốn sau bình phong, muốn tận mắt nhìn xem người con gái trạc tuổi mình này.
Tô Đường vừa bất an vừa vui mừng, cung kính quỳ xuống: "Phu nhân, đa tạ người đã cho phép con vào cửa. Sau này thiếp sẽ hầu hạ người và Cố lang thật tốt, tuyệt đối không gây chuyện trong nhà."
Ta siết ch/ặt lòng bàn tay. Ta chán gh/ét việc nàng phá hỏng cuộc sống của mẫu thân, lại không nhịn được mà thương hại nàng; rõ ràng cùng mười tám tuổi, nàng lại cam tâm đặt mình vào vị trí thiếp thất.
Thay vì mẫu thân, ta đã hỏi ra câu mà mình muốn biết nhất: "Ngày đó là cô cố ý mở cửa, lại còn để người đưa tin tức ra ngoài? Nếu ta mãi không biết, cô cũng không cần phải quỳ ở đây."
Lúc này ta mới hiểu, cánh cửa sau không đóng ch/ặt đó không phải là ngẫu nhiên. Thứ Tô Đường muốn chưa bao giờ chỉ là sự tự do ngoài phủ.
Nàng lắc đầu giải thích: "So với tự do, con muốn được ở bên Cố lang mỗi ngày hơn. Phu nhân tâm thiện, con cũng sẽ an phận. Chúng ta đều đối xử tốt với chàng, để mỗi lần chàng về nhà đều được an lạc, không phải tốt sao?"
Sau khi nàng mất cha mẹ, phụ thân là người duy nhất từng chống lưng cho nàng. Có lẽ chỉ khi nắm ch/ặt lấy người này, nàng mới cảm thấy cuộc sống của mình còn có thể tiếp tục.
Mẫu thân nhìn nàng hồi lâu với vẻ mặt phức tạp, mới nói: "Đã có lòng này, thì sau này lão gia nhờ con chăm sóc nhiều hơn. Nhớ kỹ sự an phận mà con vừa nói hôm nay, về tây viện đi."
Tô Đường hành lễ lui xuống. Bước chân nàng nhẹ nhàng, như thể cuối cùng đã cầu được cái nhà mà mình mong muốn.
Bức rèm rơi xuống, đôi vai luôn gồng lên của mẫu thân mới chùng xuống. Nàng quay sang Đào m/a m/a: "A Đào, nó mới mười tám tuổi, bằng tuổi A Ninh. Ta phải nói với hai đứa trẻ thế nào đây, khi mà người cha mà chúng kính trọng lại trở thành như thế này?"
Ngày hôm sau, mẫu thân giao lại sổ sách quản lý gia đình và đối bài, chỉ giữ lại sổ sách của thiện đường. Phụ thân cứ ngỡ đây là sự chấp nhận, Tô Đường cũng cho rằng mình cuối cùng đã có thể làm nữ chủ nhân của cái nhà này.
Điều ta nhìn thấy lại là mẫu thân kiểm tra xong cuốn sổ cũ cuối cùng, đặt chìa khóa đã dùng suốt hai mươi năm lên bàn, ngồi đến tận bình minh mà không hề chợp mắt.
