Kiếp trước, ta ỷ thế cậy quyền cưỡng ép chiếm đoạt một thư sinh thanh tú. Hắn vốn có tài năng để đỗ trạng nguyên, thế nhưng ta lại c/ắt đ/ứt con đường làm quan của hắn, bắt hắn ở nhà quản lý gia sự, dạy dỗ con cái. Hai đứa trẻ được hắn dạy dỗ nên người, sổ sách trong phủ và các mối qu/an h/ệ đối nhân xử thế chưa bao giờ xảy ra sai sót. Ta là nữ nhi, quanh năm suốt tháng bôn ba ngoài thương trường, khi về nhà chưa bao giờ phải bận tâm điều gì. Ta cứ ngỡ rằng được cùng hắn bạc đầu giai lão, kiếp này đã trọn vẹn. Thế nhưng, trước lúc lâm chung, hắn chỉ để lại một câu:
“Nếu có thể làm lại từ đầu, ta nguyện không gặp lại người.”
Hóa ra, hắn đã oán h/ận ta cả một đời.
Sau khi trọng sinh, ta lại thấy Cố Nghiên Thư trước sạp tranh, ta ngăn gã tiểu tư đang định đuổi người đi. Lần này ta không bàn chuyện hôn nhân nữa, chỉ m/ua hết tranh của hắn và hứa sẽ tài trợ hắn lên kinh ứng thí.
Kiếp trước, ta giam cầm cả đời người.
Kiếp này, ta tiễn người lên mây xanh.
1.
Kiếp trước, ta đi dọc con phố dài thu tiền thuê nhà. Trong gió lạnh, Cố Nghiên Thư canh giữ sạp tranh cũ kỹ, chiếc áo dài giặt đến bạc màu càng làm tôn lên vẻ thanh tú của hắn. Ngay lần đầu nhìn thấy hắn, ta mới hiểu tại sao những kẻ ăn chơi trác táng trong thoại bản lại luôn thích cưỡng đoạt mỹ nhân. Ý nghĩ này thật sự chẳng vẻ vang gì, ta tự m/ắng mình trong lòng, nhưng ánh mắt lại cứ dán ch/ặt vào người hắn không thể rời đi. Tranh của hắn đã đủ đẹp, nhưng khuôn mặt kia còn thu hút hơn cả tranh. Hỏi thăm thêm mới biết, cha hắn mất sớm, mẹ nằm liệt giường, đến tiền bốc th/uốc cũng không gom đủ.
Chút tà niệm trong lòng ta lập tức có lý do chính đáng. Nhà họ Lục là nhà giàu nhất huyện Thanh Hà, ta lại là nữ nhi duy nhất trong nhà, thứ gì thiếu chứ bạc thì không bao giờ thiếu. Ta đặt túi tiền lên bàn tranh của hắn ngay tại chỗ, cười như một kẻ cư/ớp đường:
“Cố tiểu tiên sinh, người chẳng lẽ đành lòng nhìn người mẹ đã vất vả nuôi dưỡng mình khôn lớn mà không có tiền chữa b/ệnh sao?”
Sau đó, hôn lễ ấy được tổ chức chấn động cả thành. Cố Nghiên Thư mặc hỉ phục thêu chỉ vàng vào phủ họ Lục, từ đó trở thành con rể ở rể, cũng chẳng còn tư cách tham gia khoa cử. Sau khi mẹ hắn khỏi b/ệnh, bà đoạn tuyệt qu/an h/ệ với hắn, nói rằng bản thân không có một đứa con trai tham lam phú quý, quên đi chí hướng của cha. Cố Nghiên Thư dập đầu ba cái trước cửa, không hề biện minh lời nào. Ta vốn muốn hỏi bà, đã chê tiền nhà họ Lục bẩn, sao còn uống th/uốc do nhà họ Lục m/ua. Nhưng khi nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe vì thức đêm của Cố Nghiên Thư, lời đến bên miệng lại nuốt vào trong.
Ta tưởng hắn sẽ h/ận ta, sẽ đối phó qua loa với nhà họ Lục. Thế nhưng, suốt mấy chục năm, hắn chưa bao giờ để người khác tìm thấy một lỗi sai. Ta không muốn lấy mạng mình ra để sinh con, nên đón một cặp long phượng th/ai từ trong tộc về. Cố Nghiên Thư dạy hai đứa con nuôi biết đọc biết tính, cũng dạy chúng kính trọng người lớn, hiểu lễ nghĩa. Mọi việc lớn nhỏ trong ngoài nhà họ Lục rơi vào tay hắn đều được thu xếp ổn thỏa. Ta tranh giành việc làm ăn bên ngoài, hắn thay ta giữ nhà. Cha mẹ gặp ai cũng khen con rể tốt, làm nhà họ Tạ bên cạnh tức đến nghẹn lời. Bởi vì ngay sau khi ta vì Cố Nghiên Thư mà lỡ dở cả đời, ta liền đến nhà họ Tạ từ hôn, còn tự cho là chu đáo mà khuyên nhủ bạn thanh mai trúc mã Tạ Lâm Xuyên:
“Chắc huynh cũng không thích cuộc hôn nhân do trưởng bối định sẵn nhỉ? Chúng ta cãi nhau từ nhỏ đến lớn, chắc huynh đã sớm phát ngán ta rồi. Nay vừa hay mỗi người tự đi tìm người mình thích.”
Khi đó, sắc mặt Tạ Lâm Xuyên lúc đỏ lúc trắng, chỉ vào ta hồi lâu, cuối cùng phất tay áo bỏ đi. Kể từ đó, nhà họ Lục và họ Tạ không hiểu sao lại trở thành đối thủ. Sau này, cha mẹ lần lượt qu/a đ/ời. Ta đinh ninh rằng mình sẽ được hợp táng cùng Cố Nghiên Thư, nào ngờ câu nói không muốn gặp lại trước lúc lâm chung của hắn. Câu di ngôn ấy cuối cùng cũng có lời giải: Cuộc hôn nhân này đã c/ắt đ/ứt con đường trị quốc tế dân của hắn. Hắn bình lặng thủ hộ nhà họ Lục cả đời, không có nghĩa là trong lòng không oán h/ận.
Mở mắt ra lần nữa, Cố Nghiên Thư vẫn ngồi sau sạp tranh ấy. Ta vội vàng ngăn gã tiểu tư đang định lên tiếng hống hách, tiện tay tháo túi tiền xuống. Kiếp trước, gã tiểu tư vừa mở miệng đã ép hắn phải theo nhà họ Lục, lần này bị ta bịt miệng kéo ra sau. Ta bước đến trước sạp, đặt tiền xuống:
“Vị công tử này, tranh của người ta m/ua hết.”
Khi Cố Nghiên Thư ngước mắt lên, ta chợt nhớ đến những lời chua chát của Tạ Lâm Xuyên kiếp trước. Kẻ đó luôn chê Cố Nghiên Thư chỉ biết giam mình trong khuê phòng, cứ ba ngày lại chạy đến làm ta phiền lòng. Mỗi lần ta đều che chở cho trượng phu:
“Huynh bớt nguyền rủa hắn đi, hắn tốt lắm. Gh/en tị ta sống thuận tâm thì huynh cũng đi thành thân đi.”
Tạ Lâm Xuyên liền đỏ mắt hỏi ngược lại: “Muội tưởng ta không muốn thành thân sao?”
Khi đó ta chẳng hiểu gì, còn chê tính tình hắn kỳ quặc.
2.
Ta cầm bức tranh Cố Nghiên Thư đưa, thật sự không khen ra được điểm nào xuất sắc. Ta làm ăn chỉ cần biết chữ biết tính toán, ngâm thơ thưởng cảnh chưa bao giờ là sở trường. Kiếp trước hắn thường nói giảng thơ văn cho ta nghe chẳng khác nào đàn gảy tai trâu. Sống lại một lần, học vấn của ta vẫn chẳng tiến bộ, chỉ có thể lật đi lật lại bức tranh mà xem.
Cố Nghiên Thư đẩy túi tiền nặng trịch trở lại, thần tình đề phòng:
“Một bức sơn thủy tầm thường, không đáng giá nhiều bạc như vậy.”
Người huyện Thanh Hà ai cũng biết Lục Minh Châu không dễ chọc, hắn đề phòng ta cũng là lẽ thường. Thế nhưng mẹ hắn đang b/ệnh nặng, th/uốc thang thông thường không cầm cự được, ta không thể trơ mắt nhìn bà ra đi sớm hơn kiếp trước mấy chục năm. Ta đành đổi cách nói:
“Nếu nhà người còn tranh, ta m/ua hết luôn. Nhà họ Lục lễ tết cần gửi quà, ta không hiểu tranh, nhưng luôn có người hiểu.”
Dù sao Tạ Lâm Xuyên từ nhỏ cái gì cũng nhận. Lồng dế, thoại bản cũ, người gỗ đẽo hỏng, ta vứt cho hắn, hắn đều cất giữ như báu vật.
Cố Nghiên Thư lặng lẽ nhìn ta một lúc, đôi mắt ấy trầm mặc đến mức không nhìn thấu được. Phải một lúc lâu sau, hắn mới xoay người thu dọn bàn tranh:
“Nếu tiểu thư không chê chỗ ở hàn vi, thì theo ta về xem sao.”
Nhà hắn chỉ có hai gian nhà gạch gió lùa, tuyết tan trên mái hiên nhỏ giọt tí tách. Cố mẫu nằm trong buồng trong ho đến không thở nổi, nghe tin có khách đến, còn cố gượng dậy muốn xuống giường. Ta sợ bà đ/ứt hơi, không màng khách sáo, bước nhanh vào giải thích mục đích đến, lại sai người mang than củi và dược liệu đến. Cố mẫu có nét mặt giống con trai, nhưng tính tình lạnh hơn chút. Sau khi biết ta chỉ đến m/ua tranh, ánh mắt bà nhìn ta nhiều thêm vài phần cảm kích, hoàn toàn không giống sự h/ận th/ù của kiếp trước. Sau khi trong nhà ấm áp hơn, bà kể về Cố Nghiên Thư lúc nhỏ: leo cây hái táo ngã đ/au không chịu thừa nhận, đêm về lại trốn trong chăn khóc; viết chữ không đẹp bị thầy m/ắng, quay đầu lại vẽ rùa trên giấy nháp. Cố Nghiên Thư nghe xong vành tai đỏ ửng.