Ta lập tức phấn chấn hẳn lên.
"Quận vương, ta muốn mở một học đường chỉ thu nhận nữ tử."
Chàng nghi ngờ mình nghe nhầm.
"Cái gì?"
Ta kéo chàng về phía ghế, dứt khoát nói rõ một lần cho xong.
"Nữ nhi ở trong đó không chỉ đọc sách viết chữ, học đàn làm họa, mà còn học sổ sách, việc nhà, quản lý gia sản và cách đối nhân xử thế. Nếu các nàng học được những bản lĩnh này, dù không dựa vào một cuộc hôn nhân, cũng không đến nỗi không có chỗ dung thân."
Nhà họ Thẩm từ trước đến nay vẫn cho rằng nữ nhi chỉ cần biết quán xuyến việc nhà, thêu thùa may vá là đủ, còn về văn chương kinh nghĩa, bề trên chưa bao giờ chịu phí tâm tư.
Tiêu Thừa Nghiễn nghe xong lấy làm lạ. "Nàng đường đường là Vương phi, lại muốn tự mình đứng ra lo liệu một học đường?"
"Thân là Vương phi thì không thể làm việc này sao? Danh tiếng của Vương phủ chẳng lẽ chỉ dùng để quản lý hậu trạch?"
Ta sợ chàng hiểu lầm là muốn động đến tiền công, liền giải thích: "Chi phí đều lấy từ tài sản riêng của ta, tuyệt đối không dùng đến bạc trong phủ. Phía đông thành có một nhà kho bỏ trống, ta đã nhắm tới, chỉ cần tu sửa một chút là có thể sử dụng."
Người đứng lớp cũng không phải là vấn đề khó. "Người thầy đầu tiên, ta muốn mời nhị tỷ đảm nhiệm."
Nhị tỷ từ nhỏ đã là người giỏi đọc sách nhất trong các chị em, thơ văn, kinh nghĩa, tính toán và sách luận không gì là không tinh thông. Tổ phụ khi còn sống thậm chí từng nói, nếu tỷ ấy sinh ra là nam nhi, môn đăng hộ đối của nhà họ Thẩm đã phải dựa vào tỷ ấy mà chống đỡ.
Chỉ tiếc khi tỷ ấy từ hôn đã dấy lên vài lời đồn đại mơ hồ, gia đình liền ép tỷ ấy làm vợ kế cho một quan viên cao tuổi. Tỷ ấy thà xuống tóc vào núi còn hơn chịu khuất phục như đại tỷ, từ đó bảy tám năm nay đều ở lại trong đạo quán.
"Những năm này tỷ ấy thay đạo quán chép kinh sách, tiện thể dạy các tiểu đạo đồng biết chữ, nhưng chẳng ai coi tỷ ấy là thầy. Ta muốn đón tỷ ấy ra, để tỷ ấy dùng bản lĩnh thực sự mà đứng vững trước mặt người đời."
Tiêu Thừa Nghiễn dựa vào ghế ngắm nhìn ta hồi lâu, như thể hôm nay mới thực sự nhìn thấu con người ta. Ta không đoán được thái độ của chàng, chỉ có thể hỏi trước:
"Nếu chàng cho rằng việc này không thỏa đáng, ta sẽ tìm cách khác--"
"Không có gì không thỏa đáng cả." Chàng c/ắt ngang lời ta.
"Cứ việc làm đi. Việc đón nhị di tỷ cứ để ta sai người đi. Cuộc sống trong đạo quán gian khổ, sau khi ra ngoài có thể tạm ở ngoại viện Vương phủ, rồi cứ theo quy tắc thuê giáo tập mà trả bạc hàng tháng cho tỷ ấy."
Chàng nghĩ ngợi rồi nói thêm: "Hai môn học về sổ sách và kinh doanh, hãy giữ lại vài chỗ cho con gái của các quản sự trong phủ, học phí của họ do ta chi trả."
Ta không ngờ chàng không những tán thành mà còn chịu bỏ tiền, nhất thời sững sờ. Tiêu Thừa Nghiễn nhướng mày hỏi ta: "Sao, nàng chịu bỏ tiền vì người ngoài, bản vương lại không thể làm một việc thiện sao?"
"...Ân tình này ta ghi nhớ."
"Nàng và ta trên danh nghĩa cũng là phu thê, không cần khách sáo như vậy." Chàng đứng dậy, đi đến cửa lại nhớ ra vấn đề con cái.
"Việc chọn lựa thị thiếp cứ để nàng làm chủ, ta chỉ yêu cầu họ phải xuất phát từ tự nguyện, không được cưỡng ép bất cứ ai."
Việc này không xung đột với dự định của ta. "Vâng." Ta đáp lời, tiễn chàng ra khỏi cửa viện.
13.
Ngày học đường chính thức khai giảng,
Trong đường chỉ có chưa đầy mười đứa trẻ ngồi học.
Mẫu thân đặc biệt đến thăm ta,
Nhìn thấy khoảng trống lớn giữa những chiếc bàn học,
Không khỏi thở dài. "Tri Vi, hà tất phải làm bản thân mệt mỏi như vậy?"
"Người thường vốn dĩ không lấy đâu ra nhiều học phí, dù có chút tiền dư dả cũng ưu tiên cho con trai trong nhà. Người chịu để con gái đi học thật quá ít, con tốn bao nhiêu công sức chưa chắc đã nhận được một lời khen, lại còn dễ gây sứt mẻ tình cảm phu thê."
Ta nhìn những đứa trẻ còn ngây thơ ấy, không tranh luận với mẫu thân.
Cảnh tượng trước mắt khiến ta nhớ lại những đêm dài sau khi Bùi Tu Viễn từ hôn. Danh tiếng h/ủy ho/ại, hôn ước đoạn tuyệt, ta ngồi thẫn thờ trong viện hồi lâu, nhưng chẳng thể tìm được mình nên đi về đâu.
Đến cuối cùng, ta chỉ còn biết lấy hết can đảm đi chặn đường Tiêu Thừa Nghiễn. May thay chàng hành sự còn tính là quang minh lỗi lạc, không vì ta rơi vào đường cùng mà kh/inh rẻ ta.
"Những năm này ta thường nghĩ, nếu ngày đó có một cánh cửa khác mở ra với ta, liệu ta còn coi hôn nhân là chốn dừng chân duy nhất hay không."
Câu hỏi này đến nay vẫn chưa có đáp án.
Con đường bày ra trước mắt lúc đó, quả thực chỉ còn một lối thoát duy nhất là xuất giá.
Ta chỉ nguyện rằng những đứa trẻ trước mắt này, khi tương lai rơi vào nghịch cảnh tương tự, trong tay vẫn còn có những lựa chọn khác.
