Tổ mẫu cậy vào quyền thế nhà mẹ đẻ mà ép nhà họ Cố hủy hôn. Sau đó, bà lại phái người đến quấy nhiễu nhà họ Kiều, rồi mới gả cho tổ phụ. Người ngoài đều nói tổ phụ tổ mẫu là đôi uyên ương đẹp đôi. Tổ phụ chưa từng nạp thiếp, dành trọn tôn vinh cho tổ mẫu; tổ mẫu cũng thường lấy điều đó làm tự hào. Thế nhưng, thể diện và chân tâm, xưa nay chưa bao giờ là một.
Có lần ngoại công s/ay rư/ợu, nhắc đến tổ phụ thì lạnh lùng cười nhạt: "Cố Hoài Chương mỗi tháng chạy đến chùa Thanh Tuyền, chẳng lẽ thật sự là đi nghe sư sãi giảng kinh?"
Tổ phụ cứ mùng một, mười lăm hàng tháng đều đến tiểu viện cạnh chùa, nơi đó có Kiều Tri Ý cư ngụ. Bà ấy góa bụa từ sớm, không con không cái, sống đ/ộc thân ngoài thành. Bề ngoài, hai người chưa từng vượt quá lễ nghi. Nhưng nếu chỉ là cố nhân, tổ phụ hà tất phải giấu diếm tổ mẫu suốt mấy chục năm?
Sáng sớm hôm sau, ta vội vã đến tiểu viện cạnh chùa Thanh Tuyền. Kiều Tri Ý thấy ta, thần sắc hơi khựng lại: "Ngươi là cô nương nhà họ Cố?"
Ta hành lễ với bà: "Vãn bối Cố Chiêu Ninh, bái kiến Kiều phu nhân."
Bà sai người dâng trà, ta liền thẳng thắn kể lại chuyện xảy ra ở chính đường ngày hôm qua. Nghe xong, sắc mặt bà lạnh xuống: "Nhiều năm như vậy, bà ta vẫn chẳng hề thay đổi chút nào."
Ta hỏi: "Chuyện hủy hôn năm xưa, cũng là bà ta ép người?"
Kiều Tri Ý im lặng rất lâu: "Bà ta ép ta, nào chỉ có mình ta. Bà ta phái người đến nơi phụ thân ta nhậm chức gây chuyện, m/ắng nhiếc nữ tử nhà họ Kiều leo cao, không biết liêm sỉ. Phụ thân ta vì thế mà đổ b/ệnh một trận lớn, người nhà sợ lại sinh chuyện, nên mới vội vàng gả ta đi nơi khác."
Ta đặt chén trà xuống nhìn bà: "Ta mời phu nhân đến Hầu phủ, không phải muốn người tranh giành một người đàn ông. Ta chỉ muốn để tổ mẫu hiểu rằng, khi lưỡi d/ao rơi xuống chính mình, cũng sẽ đ/au đớn."
Bà nhắm mắt lại một lát: "Hoài Chương có biết con đến tìm ta không?"
"Ta đã sai người gửi thư cho tổ phụ. Nếu người chịu đến, xin hãy để ông ấy đích thân đến đón."
Kiều Tri Ý lúc này mới nhìn thẳng vào ta: "Ngươi muốn ta thay ngươi làm gì?"
"Chỉ làm một việc. Xin tổ mẫu hãy trả lại lời xin lỗi đã n/ợ người mấy chục năm nay, ngay trước mặt người."
Trong phòng im lặng hồi lâu, bà mới đặt chén trà trong tay trở lại bàn: "Ta sẽ không bước chân vào nhà họ Cố làm thiếp, càng không trở thành người đàn bà mà Hoài Chương nuôi bên ngoài."
Ta gật đầu: "Người chỉ là khách quý của Hầu phủ."
Bà nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những đóa hàn mai đang nở rộ: "Vậy thì ta sẽ đến xem sao."
3.
Ngày hôm sau, cha ta lại trực tiếp dẫn mẹ con Liễu Như Nương xông vào Thính Vũ viện. Liễu Như Nương vừa vào cửa đã quỳ xuống, nước mắt cũng theo đó mà trào ra: "Phu nhân, thiếp thân đặc biệt đến vấn an người. Từ nay về sau sớm tối hầu hạ, thiếp thân tuyệt đối không dám có chút sơ suất."
Khuôn mặt mẹ ta trắng bệch đi từng chút một. Cha ta lại làm như không thấy, thậm chí còn mỉm cười khuyên nhủ: "Như Nương là thật tâm kính trọng nàng, nàng cũng đừng nên giữ mãi khuôn mặt lạnh lùng ấy."
Cố Vân Tranh theo sau ông, chắp tay hành lễ: "Bái kiến mẫu thân, bái kiến trưởng tỷ."
Mẹ ta đột ngột siết ch/ặt chiếc khăn trong tay. Ta nhìn hắn hỏi: "Người mà ngươi gọi là mẫu thân là ai?"
Cố Vân Tranh cứng đờ người. Liễu Như Nương vội tiếp lời: "Đại tiểu thư, A Tranh là kính trọng phu nhân, tuyệt đối không có tâm tư nào khác."
"Kính trọng? Một đứa con của ngoại thất chưa được ghi vào gia phả, danh phận cũng chưa định, vừa vào cửa đã gọi chính thê là mẫu thân. Đây là kính trọng bà ấy, hay là ép bà ấy phải gật đầu thừa nhận ngươi?"
Cố Vân Tranh đỏ bừng mặt. Giọng cha ta trầm xuống: "Chiêu Ninh, hà tất phải nói lời cay nghiệt như vậy?"
Ta hỏi ngược lại: "Cha hà tất phải làm chuyện b/ắt n/ạt người khác?"
Ông bị hỏi đến mức không còn lời nào để đáp. Liễu Như Nương vội cúi đầu lau nước mắt: "Hầu gia, là thiếp thân đến không đúng lúc. Thiếp thân xin đưa A Tranh rời đi ngay, không để ở trước mặt phu nhân gây chướng mắt nữa."
Ả vừa đứng dậy đã loạng choạng, cha ta lập tức đỡ lấy ả, quay sang trách móc mẹ ta: "Tĩnh Thư, mẹ con hai người không ép ả đến bước đường cùng này thì không cam tâm sao?"
Giọng mẹ ta r/un r/ẩy: "Là ta đang ép ả?"
Ta đ/è tay mẹ lại: "Cha đã không nỡ, chi bằng hãy đưa Liễu di nương về đi. Thính Vũ viện không lớn, không chứa nổi nhiều người thay phiên nhau diễn kịch như vậy."
Cố Vân Tranh cuối cùng cũng không giữ được bình tĩnh: "Trưởng tỷ, ta biết tỷ coi thường ta. Nhưng ta cũng là con ruột của cha, trên người cũng chảy dòng m/áu nhà họ Cố. Tỷ sớm muộn gì cũng phải gả đi, tại sao cứ nhất quyết ngăn cản ta quy tông?"
Ta nhìn hắn một lúc, ngược lại bật cười: "Cố công tử, những lời này là ai dạy ngươi nói?"
Hắn nhất thời nghẹn lời. Ta tiếp tục hỏi: "Người còn chưa vào Hầu phủ, đã sớm tơ tưởng đến gia sản của Hầu phủ rồi sao?"
Hắn vội vàng phủ nhận: "Ta không có ý đó!"
"Vậy ngươi có ý gì? Có phải đã đinh ninh rằng mẹ ta không có con trai, nên đáng bị mẹ con các ngươi giẫm đạp lên?"
Liễu Như Nương đến cả khóc cũng quên mất. Cha ta quát lớn: "Đủ rồi! Vân Tranh còn trẻ, con là chị, không thể rộng lượng hơn một chút sao?"
Ta nghe mà bật cười thành tiếng: "Hắn chỉ kém ta hai tuổi, hóa ra vẫn còn là đứa trẻ không hiểu chuyện."
Sắc mặt cha ta xanh mét. Đúng lúc này, tổ mẫu được người đỡ vào viện, vừa thấy cảnh tượng này liền lạnh lùng lên tiếng: "Sáng sớm ra làm ầm ĩ chuyện gì?"
Liễu Như Nương lao lên hai bước, khuỵu gối phục dưới chân tổ mẫu: "Là thiếp thân đường đột, c/ầu x/in lão phu nhân đừng vì việc này mà nổi gi/ận."
Tổ mẫu đích thân đỡ ả dậy: "Ngươi có lỗi gì?" Bà quay sang mẹ ta, lời lẽ càng lúc càng cay nghiệt: "Sai là sai ở kẻ nào đó không dung nổi việc Hầu phủ có thêm một đứa con trai. Đàn ông bên ngoài có người đàn bà khác, tính là chuyện trời sập gì to t/át sao? Thừa Nghiệp không hưu ngươi về nhà mẹ đẻ đã là giữ đủ thể diện cho ngươi rồi. Ngươi không sinh nổi con trai, chẳng lẽ muốn cả nhà cùng ngươi đoạn hậu? Như Nương không danh không phận nuôi dạy con trai nhà họ Cố, đó là công lao của ả."
Ta vỗ vỗ tay mẹ, bình thản đáp lời: "Tổ mẫu nói rất đúng."
Tổ mẫu sững sờ một chút. Ta mỉm cười tiếp lời: "Chồng đã thay lòng, vợ đương nhiên nên tìm lỗi của chính mình trước. Khiến phu quân ly tâm, chỉ có thể trách mình vô dụng. Đã là người ngoài tâm đầu ý hợp hơn, chính thê đương nhiên nên tác thành, không nên so đo."
Tổ mẫu nghi hoặc nhìn chằm chằm ta: "Ngươi nghĩ thông suốt được là tốt nhất."
"Con chỉ cảm thấy, đạo lý tốt như vậy, tổ mẫu khi gặp chuyện tương tự chắc chắn cũng sẽ làm được."
Lông mày bà gi/ật gi/ật: "Lời này của ngươi là có ý gì?"
Ta còn chưa kịp trả lời, người gác cổng đã vội vã chạy vào: "Lão phu nhân, lão thái gia đã về phủ rồi."
Tổ mẫu sốt ruột xua tay: "Ông ấy về phủ của ông ấy, có gì đáng phải hoảng hốt?"
Người gác cổng thần sắc kỳ quái, ngập ngừng một lúc mới nói: "Lão thái gia... không phải về một mình."
Tràng hạt của tổ mẫu dừng hẳn. Trong ráng chiều, tổ phụ đang đỡ một người đàn bà vận y phục mộc mạc bước qua cổng viện.
