Ta ngồi dưới gốc hòe già đọc sách, nàng ấy cứ ở bên cạnh đùa nghịch với mèo. Xem lâu rồi, nàng ấy sẽ ghé lại gần liếc nhìn trang sách.
"Chữ nghĩa dày đặc thế này, có gì mà hay?"
Ta chỉ cười, không giải thích.
Chiêu phi thỉnh thoảng từ trong điện đi ra, sẽ đặt một chén trà bên tay ta.
"Mắt cách xa sách một chút, nghỉ ngơi một lát đi."
Nàng không bao giờ khảo xem ta đọc đến đâu, cũng không hỏi ta có nhớ gì không. Thế nhưng mỗi lần ta đến, trên bàn luôn có trà.
Ngũ tỷ tỷ chê ta quá lặng lẽ, thường bế mèo đặt lên trang sách, ép ta phải chơi cùng nàng một lát trước đã. Nếu ta vẫn không chịu ngẩng đầu, nàng sẽ rút mất thẻ đá/ nh dấu sách, giấu vào túi áo của mình. Chiêu phi nhìn thấy cũng không trách m/ắng, chỉ sai người bưng thêm một đĩa hạt dưa ra.
Hàm Phúc cung không ai hỏi về thành tích học tập của ta, nhưng lại là nơi khiến ta lần đầu tiên muốn thường xuyên lui tới.
Có khi là trà Long Tỉnh, có khi là Phổ Nhĩ, cũng có khi là trà Bạch Hào Ngân Châm mới tiến cống từ Giang Nam.
Ta đọc "Sử Ký - Hạng Vũ Bản Kỷ", đọc đến đoạn "Bỉ khả thủ nhi đại dã" (người đó có thể thay thế được), trong lòng bỗng đ/ập mạnh dữ dội.
Đúng lúc Chiêu phi đi ngang qua hành lang, liếc thấy chỗ ta đang lật tới.
"Câu này, con đọc hiểu chưa?"
Ta không dám trả lời.
Nàng cũng không truy vấn, chỉ bưng chén trà không lên.
Khi đó ta không biết nàng có nhìn thấu những ý niệm trong lòng ta hay không. Nàng không khuyên ta phải an phận, cũng không dùng quyền lực hoàng gia để dọa ta, chỉ bảo ta cứ tiếp tục đọc xuống.
Sự im lặng này còn nặng nề hơn bất kỳ lời răn dạy nào, vì nàng đã để lại sự lựa chọn cho chính ta.
Nhiều năm sau, khi ta ngồi trên ngai vàng, vẫn nhớ mãi ánh hoàng hôn nơi hành lang ngày hôm đó.
"Đọc sử có thể giúp con hiểu được cái được và cái mất. Con cứ thong thả mà đọc."
Ánh hoàng hôn buông xuống cột hành lang phía sau nàng, khiến bộ cung trang cũng trở nên ấm áp. Khoảnh khắc ấy ta cảm thấy, Hàm Phúc cung không giống với bất kỳ nơi nào khác trong cung.
5
Sau này khi Lưu thái phi b/ệnh nặng, ta đến Ngự thư phòng xin gặp phụ hoàng. Tôn Đức Toàn ngăn ta lại, nói phụ hoàng đang ở trong cung Dung phi, không cho ai làm phiền. Ta không còn cách nào khác, đành phải quỳ ngoài Ngự thư phòng.
Hai canh giờ trôi qua, tuyết mỏng phủ đầy vai, phiến đ/á dưới gối lạnh như băng. Thái giám canh cửa đi qua đi lại bên cạnh ta, không một ai chịu giúp ta bẩm báo lại một lần nữa. Ta không dám rời đi, th/uốc của Thái phi đã dùng hết, nếu kéo dài thêm một đêm nữa sợ rằng sẽ không qua khỏi. Nước tuyết theo cổ áo chảy vào trong, đôi chân dần mất đi cảm giác, ta vẫn chỉ có thể quỳ.
Trước khi chiếc ô ấy xuất hiện, ta gần như đã tưởng rằng mình sẽ quỳ ngoài cửa đến tận tối mịt.
Đột nhiên có người che tuyết cho ta.
Ta ngẩng đầu, Chiêu phi cầm ô đứng bên cạnh, nhưng không nói chuyện với ta trước. Nàng nhìn về phía cửa Ngự thư phòng, trực tiếp ra lệnh cho Tôn Đức Toàn.
"Vào thông báo đi, cứ nói bản cung có được một hộp trà ngon, mời Hoàng thượng ra thưởng thức một chút."
Tôn Đức Toàn không dám ngăn nàng, đành phải vào truyền lời.
Lúc này Chiêu phi mới cúi đầu nhìn ta.
"Đứng lên đi. Nam nhi dưới gối có vàng, không đến đường cùng thì đừng tùy tiện quỳ gối trước người khác."
Chiếc khăn tay nàng đưa tới, giống hệt chiếc khăn năm xưa sau hòn non bộ.
Ngày đó phụ hoàng cuối cùng đã gặp ta, cũng ban xuống dược liệu cho Ninh Thọ cung. Chiêu phi không hề bịa đặt công lao cho ta, chỉ để phụ hoàng biết Thái phi b/ệnh nặng và đang rất cần thái y. Phụ hoàng có lẽ không để tâm đến ta, nhưng lại không muốn tỏ ra bạc tình trước mặt sủng phi. Nàng mượn chính sự quan tâm đó, không nói thêm một lời, cũng đã làm xong việc.
Sau này ta mới hiểu, sự giúp đỡ thực sự chưa chắc đã cần phải treo lòng biết ơn bên miệng.
Thái phi dần dần hồi phục, cuộc sống của ta cũng theo đó mà dễ thở hơn một chút.
6
Khi ta đến Hàm Phúc cung tạ ơn, Chiêu phi chỉ giơ tay bảo ta ngồi xuống. Ngũ tỷ tỷ vừa cắn hạt dưa vừa vạch trần nàng.
"Đệ tạ tỷ ấy làm gì? Tỷ ấy chỉ là miệng cứng thôi. Miệng thì chê phiền phức, sau lưng không biết đã quản bao nhiêu chuyện bao đồng."
Chiêu phi liếc nàng một cái.
"Con lại rất hiểu bản cung nhỉ."
Ngũ tỷ tỷ rụt cổ, đẩy đĩa hạt dưa về phía ta.
Ngày đó ta ngồi đến tận hoàng hôn. Ngũ tỷ tỷ coi ta như người nhà, giành sách của ta, đẩy hạt dưa cho ta, chưa bao giờ khách sáo một cách e dè. Chiêu phi cũng không hỏi tại sao ta lại đến, chỉ tiện tay đổi cho ta một chiếc chén sạch khi châm trà.
Đối với họ, đây chỉ là một buổi chiều bình thường; nhưng đối với ta, lại là sự bình yên hiếm có trong chốn cung đình.
Ta dần dần không còn hành đại lễ mỗi khi bước chân vào cửa, cũng dám ngủ một giấc thật sự dưới gốc hòe.
Khi rời đi, Chiêu phi đang vuốt lông cho chú mèo tam thể, đột nhiên gọi ta lại.
"Bát hoàng tử."
Ta quay đầu.
"Sau này nếu thực sự gặp chuyện khó khăn, không cần phải đến quỳ ngoài Ngự thư phòng nữa, cứ đến Hàm Phúc cung tìm ta."
Nàng nói rất tùy ý, như thể chỉ là thêm một đôi đũa mà thôi. Ta hiểu đây không phải là lời nói hoa mỹ để m/ua chuộc một vị hoàng tử thất sủng. Nếu nàng muốn mưu đồ điều gì, đã sớm tranh sủng cho ta trước mặt phụ hoàng rồi, chứ không phải chỉ cho ta một chỗ để cầu c/ứu. Từ đầu đến cuối, thứ nàng muốn chỉ là khi ta rơi vào đường cùng, đừng quỳ một mình trong tuyết nữa.
Sự chừng mực này khiến ta càng không dám quên, cũng càng sẵn lòng để dành ân tình này đến lúc thực sự có thể đền đáp.
Ta đứng nơi cửa cung, trang trọng hành lễ với nàng.
"Nhi thần đã ghi nhớ."
7
Sau đó nữa, phụ hoàng già yếu b/ệnh nặng, phong thanh triều đình ngày một căng thẳng. Ngày ta được lập làm Thái tử, Chiêu phi sai người gửi đến một chiếc hộp gỗ. Bên trong là bộ "Sử Ký" hoàn toàn mới, dưới đáy hộp đ/è một mẩu giấy nhỏ.
"Đọc hết chưa?"
Ta cầm mẩu giấy đó cười rất lâu.
Đêm phụ hoàng băng hà, ta ngồi trên ngai vàng, nhìn quần thần quỳ dưới điện. Khoảnh khắc ấy, thứ hiện lên trong đầu ta lại là chính mình của nhiều năm về trước đang trốn sau hòn non bộ gặm bánh khô. Người trong điện đều đang đợi tân đế lên tiếng, không ai biết thứ hiện ra trong tâm trí ta trước nhất lại là một gói điểm tâm. Nếu không có sách và trà từ Hàm Phúc cung, có lẽ ta vẫn sẽ lớn lên, nhưng chưa chắc đã hiểu được cách nhìn nhận kẻ yếu. Phụ hoàng dạy ta cân nhắc lợi hại, Trung cung dạy ta nhẫn nhịn, nhưng mẹ con Chiêu phi lại cho ta biết quyền lực cũng có thể dùng để che ô.
Vì thế việc đầu tiên sau khi ngồi vững ngai vàng, không phải là phong thưởng cho mẫu gia, mà là đưa họ đến nơi họ muốn đến.
Chỉ dụ đầu tiên ban ra sau khi đăng cơ, là ban cho Chiêu phi đất phong ở Giang Nam, để An Quốc công chúa đi cùng. Ta còn ban thêm cho họ thực ấp và trạch viện. Tôn Đức Toàn -- không, giờ là Lý tổng quản rồi -- đứng bên cạnh nhắc nhở: "Hoàng thượng, việc này... có phải là quá hậu hĩnh rồi không?"