Khi lần đầu thấy Giải Hoài Nguyên, ta thừa nhận, ta đã sững sờ.
Ta từng thấy non cao hùng vĩ, nước trong veo.
Nhưng gương mặt Giải Hoài Nguyên khiến non nước đều phai mờ.
Dáng vẻ quý phái ôn nhu, thần thái lại lạnh lùng khó xâm phạm.
Hắn chắp tay hướng ta: "Lý tiểu thư, đường xa vất vả, tiếp đãi không chu đáo, mong lượng thứ."
Lúc ấy, ta chưa biết rằng hắn đã nghe đồn ta là nông phụ, vô học, sau vẻ lễ độ kia, trong lòng lại kh/inh thường ta sâu sắc.
Khi ấy, ta vẫn khá thích Giải Hoài Nguyên.
Mẫu thân chẳng bắt ta phải giữ lời hứa hôn ước thời thơ ấu. Nhưng ta mang niềm vui thích, lại ngỡ rằng Giải Hoài Nguyên cũng không chống đối ta.
Thế mới cùng lão thái thái bàn bạc, thành tựu mối lương duyên này.
Nhưng đến ngày thành thân.
Giải Hoài Nguyên bảo hắn phát b/ệnh á/c tính, không thể bái đường.
Đại tẩu tìm một con gà trống thay hắn làm lễ thành thân với ta.
Con gà trống ấy đội hoa đỏ, khoác gấm bào, hết sức lố bịch.
Mọi người đều cười ồ, riêng ta không cười nổi, khi cúi đầu hành lễ, nước mắt rơi từ dưới khăn che mặt.
Hôm lễ tất, một mình ta men theo lối nhỏ đi, đến góc lầu tây bắc, ngẩng đầu lại thấy Giải Hoài Nguyên vốn b/ệnh nặng đang nghiêng mình tựa cửa sổ, đọc sách.
Hắn khoác áo mỏng, lộ thoáng xươ/ng quai xanh.
Gương mặt cực kỳ diễm lệ, tuấn tú kinh người ẩn khuất trong ánh nến.
Có người đứng bên, sốt ruột khuyên bảo điều gì.
Hắn cười khẽ, lời nói theo gió đêm truyền đến tai ta: "Nàng chẳng biết chữ, lại từ thôn dã đến, thô lỗ vô cùng, chỗ nào xứng với ta, có thời gian ấy, chi bằng đọc thêm sách, chuẩn bị cho khoa cử."
Ta đứng bất động trong bóng tối ngắm hắn.
Ta cảm thấy nỗi đ/au trong tim, như ngọn nến tan chảy kia, từng chút một biến mất.
Mẫu thân từng nói, nhân nghĩa đạo đức phải khắc trong xươ/ng tủy, chứ không treo nơi đầu môi.
—— Giải Hoài Nguyên, rốt cuộc chỉ là da ngoài mỹ lệ xươ/ng trong ng/u si, vàng ngọc giấu rơm rác.
3
Năm trăm văn tiền phải chi tiêu dè sẻn.
Triều đình thương hại Giải lão phu nhân già yếu, tạm thời chưa thu phủ đệ.
Nhưng chuyện tương lai, ai nói được.
Người đời luôn phải tự mở lối thoát.
Ta tìm việc tạm ở quán trà, dành dụm chút tiền, thuê góc phòng ngoại ô, vì chung sân với người lạ nên rất rẻ, mỗi tháng chỉ bốn trăm văn.
Tuy nhỏ hẹp, nhưng ấm áp, cũng bớt ánh mắt và thị phi của kẻ khác.
Hai vị tiểu công tử ở lại, một tên Giải Thư Ngôn, một bé tuổi nhỏ, bát tự yếu, chưa đặt đại danh, trong nhà họ Giải cùng bậc xếp thứ năm, mẫu thân gọi A Bảo, hoặc Tiểu Ngũ.
Thư Ngôn thấm nhuần quy củ trăm năm nhà Giải, sống động như bản sao Giải Hoài Nguyên chưa học được cách kh/inh người.
Cậu ngồi chỉ dựa góc ghế, khóc cũng trùm chăn mà khóc.
A Bảo sáng sớm bẻ bánh, phồng má nói, anh trai đêm hay rên rỉ.
Khiến Thư Ngôn đỏ mặt tía tai, lại không dám giải thích, cậu liếc tr/ộm ta, giẫm mạnh chân trái đứa em, mong nó im miệng.
Ta biết, cậu cảm thấy nay nương nhờ người khác, không muốn ta thấy phiền.
Nhưng tuổi còn nhỏ, nhà gặp biến cố lớn, sao không đ/au lòng cho được.
Ta bẻ vụn bánh, đặt cạnh cháo kê, để lát nữa mang cho Giải phu nhân còn trên giường b/ệnh, vừa nói: "Không sao, đừng lo, mọi chuyện rồi sẽ tốt."
Thư Ngôn im lặng giây lát, khẽ nói: "Dạo này trời âm u, sắp có tuyết lớn. Mấy năm nay mưa tuyết nhiều, một khi đã rơi thì không dứt. Bên quán trà buôn b/án cũng không khá, trời lạnh, tiền than củi phải tăng, dược liệu trước kia của bà nội trong phủ sắp hết, cũng phải m/ua, phụ thân và mấy bác nơi biên cương xa xôi cô quạnh, cũng phải chuẩn bị hành trang lộ phí..."
Cậu siết ch/ặt đũa, cắn môi, nén nước mắt, cứng giọng hỏi: "Chị nên đi thôi, chị chưa thành hôn, không hơn em bao nhiêu, đống lộn xộn nhà em không thể làm phiền chị."
Cậu lại đ/á một cái vào A Bảo đang cắm cúi ăn, A Bảo liền bỏ đũa, ngoan ngoãn gật đầu theo.
Ta bảo hai đứa trẻ này mấy hôm lén ngồi xổm dưới gốc lê lớn trong sân làm gì, hóa ra đang bàn bạc kín.
Ta bỏ đũa, nghiêm túc giải thích: "Mẫu thân ta nói, làm người phải giữ lương tâm, không chỉ tính toán lợi ích. Tính toán nhiều, như đặt quả cân lên cân thiên bình, trái đặt một quả, phải đặt một quả, sớm muộn cũng khiến mình hoa mắt."
"Thư Ngôn, A Bảo. Ta không biết tương lai có đi hay không, ta chỉ biết, lòng ta giờ không muốn đi."
"Nhưng lục bá hắn..." Thư Ngôn không dám nói ra.
Ta thay cậu nói tiếp: "Giải Hoài Nguyên không thích ta, ta biết."
"Vậy sao chị còn giúp bọn em?"
Ta lắc đầu giải thích: "Mẫu thân ta là con thứ, nhỏ bị người b/ắt n/ạt, có năm đầu đông bị đẩy xuống ao, lúc ấy Giải phu nhân cùng dự yến tiệc không chút do dự, cởi áo choàng, c/ứu bà lên. Mẫu thân nói, tay Giải phu nhân, không chỉ nắm lấy bà lúc đó, mà suốt mùa đông dài ấy, luôn che chở bà. Giải phu nhân với mẫu thân ta, là vị ngọt duy nhất trong cuộc đời đắng cay của bà."
Ta rút từ tay áo ra hai viên kẹo mạch nha, đưa cho Thư Ngôn và A Bảo.
"Giờ đây, ta sẽ nắm ch/ặt các em. Chúng ta cùng nhau vượt qua mùa đông dài này."
Ta nhìn hai đứa trẻ, đôi mắt chúng giống Giải phu nhân, đen và sáng.
Chợt nhớ lại, khi mẫu thân ta lâm chung, bà nắm ch/ặt tay áo ta.
Lúc tỉnh táo cuối cùng, người cuối cùng bà nhớ tới.
Không phải phụ thân ta.
Môi bà run run, lời cuối cùng thốt ra là: "Con giúp mẹ xem bà ấy có khỏe không nhé."
Ta muốn an bài mọi thứ, rồi trở về Dự Châu, nói với mẫu thân rằng Giải phu nhân vẫn khỏe, con cháu bà cũng khỏe, đừng lo lắng.
Nếu giờ về ngay, ta hổ thẹn, không dám quỳ lạy mẫu thân nữa.
Thư Ngôn chăm chú nhìn ta: "Có thể gởi gắm đứa trẻ mồ côi sáu thước, có thể ủy thác mệnh lệnh trăm dặm, trước đại tiết thì không thể cư/ớp được. Quân tử vậy."
Ta không hiểu.
Thư Ngôn nói: "A tỷ, chị chưa biết đã làm được rồi, chị là quân tử. Tấm lòng chị sạch hơn tất cả tấm lòng kẻ quyền quý kinh thành cộng lại."
4
Thư Ngôn nói tuyết rơi, quả nhiên tuyết rơi.
