Khi mới tốt nghiệp đại học, mẹ tôi b/ệnh nặng, tôi nghỉ việc chăm sóc bà hai tháng. Sau khi xuất viện, đang nấu cơm cho bà, mẹ đột nhiên nói: "Sau này có con đừng trông chờ mẹ trông cháu nhé."
Tôi sững người.
Mẹ ngượng ngùng giải thích: "Người ta bảo bà ngoại ngốc nghếch chăm cháu ngoại, dù có tốt đến mấy cũng vẫn là con nhà người ta."
Tôi xào rau, không đáp lời.
Sau khi kết hôn sinh con, bà thực sự chỉ đến thăm một lần khi tôi ở cữ rồi về ngay trong ngày. Bà bảo nhà có việc không đi xa được. Tôi biết rõ nhà chẳng có việc gì - chỉ có em họ tôi ở đó. Lúc ấy, để chữa b/ệnh cho mẹ, tôi gần như tiêu hết tiền tích cóp thời đại học.
1.
Em họ là con gái dì tôi, nhỏ hơn tôi hai tuổi. Năm 12 tuổi, vì chú nó đá/nh người bị thương, em phải tạm trú ở nhà tôi. Căn hộ hai phòng ngủ của gia đình giờ thành chỗ ở mười mấy năm của nó.
Mẹ tôi ngăn phòng khách thành buồng chật hẹp cạnh ban công. Tôi nghĩ đương nhiên em họ phải ra đó ở. Nhưng mẹ nhìn tôi đầy thất vọng: "Lưu Niệm Niệm, sao con ích kỷ thế? Em con đã khổ rồi, con sắp lên cấp ba rồi, còn ở nhà được mấy ngày nữa?"
Tôi cầu c/ứu ánh mắt bố, ông chỉ liếc nhìn tôi đầy áy náy rồi giả vờ xem tivi. Cuối cùng tôi mất phòng, mang tiếng ích kỷ.
Phòng ngăn không có riêng tư vì phơi quần áo chung ban công. Tôi xin mẹ tấm màn che giường. Bà quát: "Tiền đâu dễ ki/ếm thế? Con không thể nghĩ cho mẹ à?" Tôi im bặt. Thế nhưng ít lâu sau, em họ tôi được lắp rèm mới.
Năm lớp 12, học kém toán, tôi muốn đi học thêm. Nghe báo giá 2,000 kỳ/ học kỳ, mẹ gi/ận dữ: "Con tưởng 2,000 rẻ à? Nhà mình giàu lắm sao?"
Sau này tôi mới biết, mẹ đã chi khoản lớn cho em họ - con dì tôi - vào trường chuyên do thi trượt. Bố mất việc, gia đình khó khăn. Mẹ c/ắt giảm tiền sinh hoạt của tôi từ 600 xuống 450/tháng.
Tôi bắt đầu nhịn ăn tối, chia cơm trưa với bạn nghèo để dành tiền. Cô giáo dạy toán họ Tống phát hiện, âm thầm kèm miễn phí, thường xuyên chia sẻ đồ ăn. Cô nói uống sữa không hết, nhờ tôi giúp. Tôi hiểu cô đang bảo vệ lòng tự trọng mong manh của mình - ở nhà, sữa luôn dành cho em họ "đang tuổi lớn".
Nhờ cô Tống, năm cuối cấp của tôi trôi qua êm đẹp. Tôi thầm hứa sẽ báo đáp cô. Với mẹ, tôi chỉ tiếp xúc khi xin tiền m/ua tài liệu hoặc về nhà phòng nghỉ bị em họ chiếm dụng. Từng định cãi lại nhưng nhận ra mình chẳng có nơi nào để đi - ông bà nội đã mất, người thương tôi nhất không còn nữa.
