Dì họ nói với tôi, bà ấy là bạn cùng lớp cấp ba của mẹ tôi. Năm đó khi đến thăm bà ngoại tôi, bà ấy đích thân nói rằng mình lớn hơn mẹ tôi một tuổi và hứa sẽ chăm sóc mẹ tôi chu đáo.
Nếu mẹ tôi còn sống, năm nay đã 47 tuổi, còn Phương Kiến Nghiệp hẳn đã 48 tuổi.
Một logic đơn giản là: Việc Phương Nhược Nhã dám đăng hình chiếc bánh gắn số "44" lên mạng xã hội chứng tỏ trong mắt cô ta, Phương Kiến Nghiệp năm nay 44 tuổi là sự thật.
Hai sự thật mâu thuẫn nhau, ắt phải có một cái giả.
Vậy rốt cuộc đâu là giả?
Tôi trở về trường cũ, nơi Phương Kiến Nghiệp và mẹ tôi từng theo học.
Tôi tìm đến giáo viên chủ nhiệm cấp ba, sau vài lời hỏi thăm, tôi trình bày mục đích: "Gần đây bà ngoại tôi cũng qu/a đ/ời, bà nói rằng thực ra cả bố mẹ tôi đều từng học ở trường nhất trung. Thưa cô, nếu tiện, tôi có thể đến phòng lưu trữ xem hồ sơ của hai người họ không?"
Giáo viên chủ nhiệm vốn biết tôi là đứa trẻ mồ côi, lập tức gọi điện cho quản lý phòng lưu trữ tạo điều kiện cho tôi.
Trong những hồ sơ phủ bụi, nét chữ bút máy màu xanh đen hiện rõ: Phương Kiến Nghiệp, nam, dân tộc Hán, sinh năm 1973. Số CMND cũng khớp với năm 1973.
Phương Kiến Nghiệp sinh năm 1973 làm sao có thể biến thành người sinh năm 1977?
Tôi chụp lại trang hồ sơ này, nhắn tin hỏi cô Hoàng: "Một công chức sửa tuổi nhằm mục đích gì?"
Cô ấy trả lời ngay: "Nhiều lắm! Ví dụ như khi thi công chức thì sửa thành sinh viên mới tốt nghiệp để có nhiều vị trí ứng tuyển hơn. Hoặc là để tiện thăng chức - trong ngạch thăng chức có quy tắc ngầm, nếu tuổi bạn đã đến giới hạn, dù có giỏi cỡ nào cũng không được đề bạt làm cục trưởng."
Tôi cầm điện thoại trầm tư.
Đừng nghĩ thời đại internet phát triển như hiện nay thì thông tin hành chính đã được số hóa toàn bộ. Việc chuyển đổi hộ tịch và hồ sơ giấy sang điện tử mới chỉ thực hiện trong 10-20 năm gần đây.
Trước đó, công tác quản lý giấy tờ còn nhiều kẽ hở. Không hiếm trường hợp "do cảnh sát đăng ký hộ khẩu nghe nhầm tên" mà phải đổi tên suốt đời.
Tôi không quan tâm Phương Kiến Nghiệp sửa tuổi bằng cách nào, nhưng có một điều chắc chắn:
Theo Điều lệ kỷ luật Đảng, trong công tác tuyển dụng, đá/nh giá, thăng chức... nếu che giấu hoặc xuyên tạc sự thật sẽ bị khiển trách hoặc cảnh cáo; nặng hơn thì cách chức hoặc đình chỉ Đảng tịch; nghiêm trọng thì khai trừ Đảng.
Dù Phương Kiến Nghiệp sửa tuổi từ đầu hay để thăng chức, việc tự ý thay đổi hồ sơ đủ để kỷ luật.
Giữa thời điểm thăng tiến mà vụ này bị phanh phui, Phương Kiến Nghiệp, liệu mày có toại nguyện?
Lấy cớ "studio muốn làm chủ đề ảnh gia đình, mượn ảnh nhà cô làm mẫu", tôi đề nghị chụp ảnh miễn phí cho gia đình cô Hoàng.
Cô Hoàng vui vẻ nhận lời. Tôi cố tình chụp đến 6 giờ mới xong, khiến cô áy náy mời tôi ăn tối.
Đúng ý tôi.
Trong bữa ăn, tôi hỏi chồng cô Hoàng: "Chú Lưu, Phương Kiến Nghiệp có phải đồng nghiệp của chú không?"
Ông ta hơi nhíu mày: "Cháu nói lão Phương à? Đúng rồi, cháu quen hắn à?"
Giọng điệu và biểu cảm thay đổi. Ông ta không ưa Phương Kiến Nghiệp.
Tôi cười: "Dạ, Phương Kiến Nghiệp là bạn học cậu cháu. Hôm nay nghe cậu nói, hình như lão ta càng sống càng trẻ ra."
Chú Lưu lặp lại đầy ngẫm nghĩ: "Càng sống càng trẻ? Ý cháu là sao?"
Tôi đóng cửa phòng, tươi cười nói: "Ông ấy và cậu cháu cùng tuổi. Nhưng cậu cháu năm nay đã 48 tuổi, còn Phương Kiến Nghiệp chỉ mới ăn sinh nhật 44 tuổi. Chú thấy có phải càng sống càng trẻ không?"
Chú Lưu lập tức hiểu ra, thoáng nét vui rồi ho nhẹ: "Tiểu Châu à, nói vậy phải có chứng cứ đấy."
Tôi đưa ảnh chụp hồ sơ cá nhân và ảnh lớp của Phương Kiến Nghiệp. Ông phóng to số CMND và năm sinh, gật đầu hài lòng rồi nhìn tôi ân cần: "Tiểu Châu, nếu được cháu gửi hai ảnh này cho cô Hoàng nhé."
Tôi biết ông ta sẽ hành động. Tôi cười thu điện thoại: "Vâng ạ."
Sau việc này, tôi vẫn trằn trọc. Chỉ dựa vào một chuyện là chưa đủ, để người khác ra tay cũng không yên tâm.
Tôi cần thêm một bước bảo hiểm, khiến Phương Kiến Nghiệp vĩnh viễn không ngóc đầu lên được.
Trước tiên, tra c/ứu luật pháp.
Theo Điều 246 Bộ luật Hình sự: Tội phỉ báng là công khai lăng mạ hoặc bịa đặt nói x/ấu người khác, tình tiết nặng bị ph/ạt tù đến 3 năm, cải tạo hoặc tước quyền công dân.
Điều 101 Luật Dân sự: Công dân, pháp nhân có quyền danh dự. Nhân phẩm công dân được pháp luật bảo vệ, cấm lăng mạ, phỉ báng làm tổn hại danh dự.
