Nhiều ngôi làng cổ đều có một cây hòe lớn ở đầu thôn. Làng tôi cũng không ngoại lệ, chỉ có điều mỗi lần đi ngang qua gốc cây, tôi luôn thấy một bà lão treo mình trên đó.
Đôi chân quấn vải biến dạng của bà xỏ trong đôi hài thêu đỏ, hai bàn tay tái nhợt buông thẳng dọc thân hình. Thân thể g/ầy guộc của bà đong đưa trong chiếc áo vải xám bạc theo làn gió, tựa hồ một chiếc chuông gió.
Sợi dây thừng thô từ cành hòe buộc ch/ặt lấy cổ bà thành góc chín mươi độ, khiến cái đầu bạc phơ lả lướt đặt vừa vặn lên vai. Chiếc lưỡi thè ra ngoài buông thõng tự nhiên.
Đôi khi, tôi còn thấy thoáng nụ cười m/a quái ẩn hiện trên khuôn mặt nhăn nheo của bà.
Theo lời 'thổ đạo sĩ' Nhị Cựu, vì tôi sinh ra đã có mắt âm dương nên mới luôn nhìn thấy cảnh tượng này.
Nhớ lại lần đầu chứng kiến, đã hơn hai mươi năm trước.
Đó là một buổi chiều, tan học về nhà từ xa đã thấy đám đông tụ tập ở đầu làng.
Đàn ông trong thôn ngồi xổm dưới gốc hòe hút th/uốc lào, còn các mệ phụ thì túm tụm chỉ trỏ lên cây, thậm chí còn cười đùa rộn rã.
Khi tôi chạy tới nơi, cảnh tượng vừa kể hiện ra trước mắt.
Những người phụ nữ bên cạnh vô tư bàn tán về cuộc đời bà lão:
- Tưởng bà già đ/ộc địa này bị con dâu đ/á/nh ch*t, ai ngờ lại tự tr/eo c/ổ trên cây hòe.
- Sống dai thật đấy! Hồi Hồng Mao cuối nhà Thanh không gi*t được, mấy trận chiến lớn nhỏ sau này không gi*t được, con dâu quý hóa đ/á/nh mấy chục năm cũng chẳng ch*t…
- Giờ thì tốt rồi, ch*t hẳn đi cho xong.
Mọi người dường như chỉ quan tâm đến một kết quả: bà lão đ/ộc á/c cuối cùng đã ch*t.
Còn chuyện làm sao bà cụ chân bó bé tẹo leo lên được cây hòe, đôi hài thêu đỏ từ đâu ra, tại sao phải mặc nó lúc t/ự t*, hay làm cách nào tự tr/eo c/ổ được - những câu hỏi ấy chẳng ai bận tâm.
Bà lão họ Độc này cũng là nhân vật huyền thoại, sinh ra từ thời nhà Thanh, nghe đồn là cung nữ trốn khỏi Tử Cấm Thành.
Ngoài bốn mươi mới sinh đứa con trai cả, b/án con trâu duy nhất trong nhà để cưới vợ cho con.
Thế là bà cung phụng nàng dâu như Phật sống, nào ngờ cô ta lên mặt hạch sách, từ ch/ửi m/ắng ban đầu dần thành đ/á/nh đ/ập.
Mỗi lần đi ngang nhà bà, tôi thường nghe tiếng roj quật cùng ti/ếng r/ên rỉ thảm thiết.
Chỉ có điều ti/ếng r/ên của bà nghe rợn người, như tiếng quạ đen kêu trên nấm mồ cũ.
Đang say sưa nhìn cảnh tượng, Nhị Cựu kéo tôi lại:
- Còn xem nữa? Muốn sống không? Làng ta sắp có đại họa rồi!
Tôi không tin cái ch*t của bà lão trăm tuổi có thể mang tai ương gì lớn, theo tập tục quê tôi đây phải gọi là 'hỉ tang' mới đúng.
Nhưng Nhị Cựu lại tin chắc vào dự đoán của mình.
Ông nói họ 'Độc' của bà lão là họ 'âm hiểm' nhất từ xưa đến nay.
Bắt ng/uồn từ cuộc chính biến thời Đường của Thái Bình Công chúa hơn nghìn năm trước.
Sau khi thất bại, công chúa đổi họ cho đứa con chưa chào đời thành 'Độc' để ghi nhớ sự đ/ộc á/c của hoàng đế.
Nhị Cựu còn bói lá số bà lão, nói bà sinh vào giờ âm, ngày âm, tháng âm - mệnh đại hung.
Nhưng tôi chẳng tin, đúng là đại hung sao mấy chục năm trời bị con dâu đ/á/nh đ/ập?
Nhị Cựu quả quyết: Đúng bảy ngày sau, đêm h/ồn về, ắt có đại sự.
Nhưng cuối cùng, dự đoán của Nhị Cựu vẫn sai - tai họa ập đến trước cả đêm hồi h/ồn.
1
Theo tục lệ nông thôn, người ch*t phải được đưa vào chính đường ngay, chân quay vào trong, đầu hướng ra ngoài, mặt phủ giấy vàng.
Nhưng cô dâu cả chẳng coi cái ch*t của bà họ Độc ra gì, để x/á/c bà treo lủng lẳng trên cây suốt ngày đêm.
Sau khoảng thời gian ấy, mặt bà càng trắng bệch, kỳ lạ là trong đôi mắt trợn ngược vẫn ánh lên tia sáng đỏ quạch.
Mãi đến chiều hôm sau, cậu con trai út - người làm rể làng bên - mới về hạ x/á/c xuống.
Nhưng khi đưa về nhà cũ lại gặp chuyện.
Con dâu cả dắt hai đứa cháu gái chặn cổng, nhất quyết không cho bà họ Độc 'về nhà'.
Đặc biệt hai đứa cháu gái, miệng lưỡi chẳng kém mẹ chút nào.
Cháu lớn hét lên:
- Bà đã chọn ch*t ngoài đường thì về làm gì? Cháu thấy treo trên cây hay lắm!
Cháu út cũng nói:
- Treo trên cây vẫn ổn, cậu hạ xuống làm chi? Ai hạ thì người ấy ch/ôn!
Cậu út định giải thích, con dâu cả đã chặn họng:
- Làm rể như nước đổ đi, chuyện nhà đâu cần đến cậu!
Cả nhà cứ thế giằng co.
X/á/c bà họ Độc từ chỗ treo trên cây, giờ nằm chỏng chơ trước cổng.
Mắt tinh tôi phát hiện: lưỡi bà từ chỗ thõng xuống vai giờ đã dài hơn, đặt vắt trên cằm.
Sau cùng, Nhị Cựu đứng xem không chịu nổi, dùng thuật ngữ nghề nghiệp cảnh báo: Không được 'hồi trạch' sẽ thành cô h/ồn dã q/uỷ, một khi thành m/a đói thì làng ta sau này không yên ổn.
Cuối cùng ông đứng ra dọa dẫm đủ kiểu, con dâu cả mới chịu cho đặt x/á/c trong sân.
Khi cậu út kê ván đặt x/á/c xong, cậu cả đi làm xa và cậu hai dạy học trong thành phố cũng về.
Cậu hai về đến nơi bước thẳng đến trước th* th/ể, vén tờ giấy vàng trên mặt mẹ già lên xem, hốt hoảng lùi mấy bước.
Lúc ấy tôi đang bám trên tường nhà họ, nhìn thấy rõ mồn một.
Dưới tờ giấy vàng, mặt bà họ Độc trợn trừng đôi mắt, mái tóc bạc rối bời dính trên mặt, miệng há hốc, lưỡi thè dài sang một bên.
Cả khuôn mặt như tượng thạch cao, nhưng hai nhãn cầu lại đỏ như m/áu, càng thêm kỳ quái rùng rợn.
Cậu hai định thần, hỏi ngay:
- Hạt ngọc nén thiệt của mẹ đâu rồi?
