Nước được múc lúc tinh mơ bên khe suối, lẫn cát bùn nhưng ngọt hơn cả mật ong. Lý Cảnh đỡ lấy bầu nước, khẽ chạm môi vào chỗ ta vừa uống, gốc tai ửng hồng.
Đêm xuống, hai đứa co ro dưới mái lều cỏ hoang tàn. Lý Cảnh cởi áo ngoài đắp lên người ta, còn bản thân thì run cầm cập. Ta giả vờ ngủ say, lén kéo một nửa áo che cho hắn. Hơi ấm từ làn vải mỏng manh truyền sang khiến ta nhớ những ngày tháng nương tựa nơi miếu hoang.
Hắn bỗng thì thào: "A Kiều, đến Giang Nam rồi ta mở tiệm nhỏ nhé? Nàng thêu hoa, ta b/án chữ, thế nào cũng sống qua ngày."
Ta nhắm nghiền mắt, giả vờ không nghe thấy, nhưng trong lòng dâng lên vị đắng chát. Gã thư sinh ngốc này nào biết thân phận mình quý giá đến nhường nào.
Giữa đường gặp cư/ớp, Lý Cảnh đứng che chắn phía sau lưng ta. Dù võ công không có, hắn vẫn hiên ngang như cây tùng xanh thẳng tắp. Bọn cư/ớp cư/ớp hết lương khô, nhưng lại kh/inh bỉ quẳng cuốn "Mạnh Tử" xuống đất.
"Đồ nhà nghèo dở hơi!" Tên cư/ớp nhổ nước bọt rồi phủi áo bỏ đi.
Lý Cảnh nhặt cuốn sách dính đầy bùn đất, cẩn trọng lau chùi: "A Kiều, xin lỗi đã để nàng chịu khổ."
Ta lắc đầu, móc từ ngựk ra nửa cái bánh: "Giấu được cái này, hắn ăn đi."
Hắn bẻ đôi bánh, đưa ta phần lớn hơn: "Cùng ăn."
Thế rồi chúng tôi cứ thế lần về phương Nam.
Lý Cảnh dạy ta nhận biết hoa dại ven đường, ta chỉ hắn phân biệt rau rừng ăn được. Có lúc hắn đột nhiên dừng bước, đăm đăm nhìn dãy núi xa xăm.
"Sao thế?" Ta hỏi.
Hắn lắc đầu: "Cảm giác quen lắm, như đã từng thấy đâu đó."
Tim ta đ/ập thình thịch, sợ hắn chợt nhớ ra điều gì. May thay hắn lại cười bảo: "Chắc là trong mơ thấy rồi."
Cuối cùng, vào một buổi sớm mưa lâm thâm, chúng tôi nhìn thấy bia giới hạn Giang Nam. Ba chữ "Giang Nam Đạo" khắc trên phiến đ/á xanh lấp lánh dưới mưa. Lý Cảnh đưa tay sờ lên văn bia, đầu ngón tay run nhẹ.
Hắn quay lại nhìn ta, ánh mắt lấp lánh: "A Kiều, chúng ta đến rồi."
3
Mưa Giang Nam giăng mắc trên mái hiên, hai đứa thuê căn lều tranh dột nước ngoại ô. Lý Cảnh trèo lên sửa mái bằng lau sậy, ngã nhào xuống đất mà vẫn giơ cao cuốn sách trong ngựk.
Ta tức gi/ận véo tai hắn: "Sách quý hơn mạng à?"
Hắn xoa đôi tai đỏ ửng cười: "Trong này ghi chữ A Kiều dạy ta mà."
Tuy nhà xiêu vẹo, nhưng lại có khoảnh sân con. Ta trồng kiều mạch góc tường, Lý Cảnh dựng giá sách bằng tre. Sáng sớm tinh mơ hắn đã dậy đọc sách, còn ta ra sông giặt vải. Chiều về, bóng hắn luôn ngồi chờ trên bậc cửa.
"A Kiều, xem này." Hắn đưa ta xấp giấy như dâng báu vật, "Hôm nay chép sách ki/ếm được hai mươi văn."
Ta cầm đồng tiền đồng, phát hiện ngón tay hắn đầy mực, đ/ốt tay phồng rộp. Đêm đến, ta lén lấy kim chích vỡ mụn nước, bôi th/uốc lá lên. Hắn đ/au đến rít khí nhưng vẫn cười bảo không sao.
Ta nhận việc thêu ở xưởng, mờ sáng đã cặm cụi bên khung cửa. Lý Cảnh đi chép sách ở tư thục, về nhà áo quần nồng mùi mực. Mấy hôm sau, hắn bí mật lôi từ tay áo ra gói kẹo thông: "Bà chủ cho, bảo là tiền m/ua mực."
Ta nhìn sắc phấn hồng dính trên tóc hắn, trong lòng bỗng thấy nghèn nghẹn. Tối đó thêu hỏng hai chiếc khăn, đường kim lo/ạn xạ như bèo dạt mưa sa.
Lý Cảnh xuất thân không tầm thường, mất hết ký ức, chỉ nhớ rành rọt kinh sách. Trong lòng ta nảy ý nghĩ: Đưa hắn đi học, biết đâu hắn thay đổi được thế cuộc.
Trời vừa hừng sáng, ta xách giỏ ra khỏi nhà. Buổi mai Giang Nam sương m/ù giăng kín, đường đ/á phủ đầy sương đêm. Ta đến xưởng thêu trong thành nộp hàng, thuận tiện dò la chuyện học đường.
Bà chủ xưởng thêu là người phụ nữ trung niên hiền hậu, tươi cười đón tiếp: "A Kiều đến đúng lúc quá, hôm qua có vị phu nhân xem trúng khăn tay nàng thêu, đặt mười chiếc đấy."
Mắt ta sáng rỡ: "Thật ư?"
"Đúng thế, vị phu nhân ấy còn nói nếu thêu đẹp, mỗi tháng đều đặt nữa." Bà chủ hạ giọng, "Nghe nói chồng bà ta là đại gia buôn lụa lớn nhất thành, nếu kết được mối này, khăn tay nàng thêu không lo không b/án."
Mười chiếc khăn, mỗi chiếc hai mươi văn, tổng cộng hai trăm văn. Nếu tháng nào cũng nhận được việc thế này, sớm muộn gì cũng đưa được Lý Cảnh đến trường.
"Nhưng vị phu nhân yêu cầu cao, hoa văn phải mới lạ, đường kim phải sát khít." Bà chủ lấy từ quầy ra tấm lụa thượng hạng, "Đây là vải bà ấy đưa, bảo phải dùng loại này để thêu."
Ta tiếp nhận tấm lụa, đầu ngón tay lướt trên mặt vải mịn như tuyết. Loại vải tốt thế này, ta chưa từng đụng tay bao giờ.
"Để ta thử."
Rời xưởng thêu, ta thẳng đường đến học đường phía tây thành. Xa xa đã nghe tiếng đọc sách vang vọng, ta nép vào chân tường, kiễng chân nhìn vào trong.
Trong học đường, mấy chục thiếu niên ngồi ngay ngắn, phu tử tay cầm sách giảng giải "Luận Ngữ". Bọn họ mặc áo vải chỉnh tề, cử chỉ đậm chất thư hương.
Chữ Lý Cảnh viết vuông vắn xinh đẹp, nhất định trước kia từng đi học. Nhìn những thiếu niên kia, ta như thấy hình bóng thuở đến trường của hắn.
4
"Cô nương này, có việc gì thế?"
Ta gi/ật mình quay lại, thấy vị lão giả tóc râu pha sương. Ta vội thi lễ: "Xin chào phu tử. Tiểu nữ... tiểu nữ muốn hỏi thăm, học đường còn nhận học trò không?"
Phu tử vuốt râu nhìn ta: "Cô nương hỏi thay cho huynh đệ trong nhà?"
Ta siết ch/ặt vạt áo: "Là anh họ tiểu nữ, hắn rất muốn đi học, lại thông minh lắm."
"Lễ vật nhập môn một năm hai lạng bạc, văn phòng tứ bảo tính riêng." Phu tử nói: "Nhà nào khó khăn có thể giảm bớt một nửa."
Lòng ta chùng xuống, dù giảm nửa vẫn phải một lạng bạc. Ta nghe chính mình nói: "Vâng, tiểu nữ sẽ tìm cách."
Trở về nhà, ta nhận ngay công việc thêu khó nhất xưởng. Vị phu nhân kia đặt mười chiếc khăn tay thêu "Bách điệp xuyên hoa", mỗi chiếc trả hai mươi văn. Ta tính rồi, thêu xong đợt này cộng với tiền dành dụm trước, vừa đủ đưa Lý Cảnh đến học đường.
