Nghe lời con gái, tôi gượng cười một tiếng, không nói gì thêm.
Con gái nói "sau này".
Nhưng tôi không biết "sau này" ấy là khi nào.
Tôi nghĩ, con bé cũng không biết.
Nhưng đó là lời an ủi lớn nhất mà con gái có thể dành cho tôi.
Trước đây, chồng tôi cũng từng cho tôi thứ "an ủi" như vậy.
Vào lúc tôi mới chín tuổi.
16
Đó là mùa đông năm 1965.
Tôi vẫn nhớ hôm ấy trời rất lạnh.
Buổi sáng, bố mẹ nấu bát mì nóng hổi đặt trước mặt tôi.
Nhưng trước mặt hai người họ chẳng có gì cả.
Tôi nhìn bát mì, không dám ăn.
Bố mẹ dỗ dành:
"Tiểu Mẫn à, ăn nhanh đi, phần này toàn là của con đấy."
"Ăn xong rồi con cùng bố mẹ đến nhà một anh chàng, anh ấy có thể chơi với con."
Nghe lời bố mẹ, tôi ăn chậm lại.
Dù mới chín tuổi.
Nhưng tôi dường như mơ hồ đoán được ý bố mẹ.
Bởi vì bạn thân của tôi, Thục Phân, cũng đã được bố mẹ cô ấy đưa đến nhà một anh trai.
Người lớn bảo, Thục Phân sẽ làm vợ của anh ta.
Tôi không hiểu.
Thục Phân mới bảy tuổi, sao đã làm vợ người khác được?
Họ nói.
Đó gọi là con dâu nuôi.
Sau này Thục Phân sẽ thành người nhà người ta, gia đình anh kia sẽ lo cơm áo cho cô.
Người lớn đều bảo, nhà có con gái thật tốt.
Con gái nhỏ tuổi đã được hưởng phúc, bố mẹ lại có thêm tiền.
Nhưng Thục Phân sống không hề tốt chút nào.
Tôi từng lén đến thăm cô ấy.
Ở nhà anh kia, cô không đủ ăn, không đủ mặc, một mình làm hết việc nhà.
Mới bảy tuổi, tay cô đã đầy chai sạn.
Cô bảo tôi, đừng giống như cô.
Lúc ấy tôi gật đầu lia lịa.
Nhưng tôi quên mất.
Ở ngôi làng nghèo khó này, nhiều chuyện đâu do chúng tôi quyết định.
17
Hôm đó ăn xong, bố mẹ đưa tôi đến nhà Cố Thanh Kiều.
Tôi đứng ngoài cửa, nhìn thấy bố mẹ Cố Thanh Kiều đưa cho bố mẹ tôi một xấp tiền lẻ.
"Hai người đếm thử, tổng năm đồng, đủ không?"
Bố mẹ tôi nhận tiền, ánh mắt không giấu nổi niềm vui.
"Nhà anh chị và ông Cố đều là người thật thà, tôi tin tưởng."
"Sau này đứa bé này sẽ theo hai người."
"Nó ngoan ngoãn lại chăm chỉ, sau này có việc gì cứ bảo nó làm."
Tôi nhìn họ, bỗng thấy tò mò.
Liệu lúc bố mẹ Thục Phân đưa cô ấy đến nhà anh kia, có phải cũng nói như vậy?
Những bậc cha mẹ đem con gái đến nhà người khác, có phải đều nói như thế?
Họ nuôi dạy con gái ngoan ngoãn vâng lời.
Rồi đem con gái đến nhà người khác làm việc để đổi lấy chút tiền công.
Nghĩ vậy, tôi chợt nhận ra mình là một món hàng.
Còn bố mẹ tôi là thương nhân.
Suy nghĩ đó khiến nỗi buồn trong tôi tan biến.
Bởi món hàng không nên có cảm xúc.
Đến khi bố mẹ Cố Thanh Kiều bảo tôi chào tạm biệt bố mẹ, tôi cũng chỉ thản nhiên nói:
"Tạm biệt bố mẹ."
Thái độ lạnh nhạt của tôi khiến họ không hài lòng.
Trong mắt họ, lẽ ra tôi phải khóc lóc van xin đừng rời xa họ.
Vậy mà tôi lại vô cảm, không chút lưu luyến.
"Con bé này đúng là đồ vô ơn, vừa đến nhà người ta đã quên cả bố mẹ."
"May mà gửi nó cho nhà họ Cố, không thì với tính cách này, lớn lên còn ra sao?"
"..."
Tôi nghe bố mẹ bàn tán hết lời này đến lời khác, trong lòng thấy kỳ lạ.
Rõ ràng họ là người bỏ rơi tôi trước, sao giờ lại trách tôi vô cảm?
Cuối cùng, họ đi đến kết luận chung.
"Nhà họ Cố là gia đình tử tế, chúng ta gửi con bé đến đó đã là đối xử tốt với nó rồi."
Nói xong, họ bỏ đi không ngoảnh lại.
Tôi đứng nguyên tại chỗ, nhìn theo bóng lưng họ.
Không biết nên có cảm xúc gì.
Mãi sau này, tôi mới phát hiện có người đứng bên cạnh.
Là Cố Thanh Kiều.
18
Anh hỏi tôi:
"Em đang nhìn gì thế?"
"Có phải em không nỡ rời xa bố mẹ?"
Tôi lắc đầu.
Anh tỏ vẻ ngạc nhiên.
"Vậy em đang nghĩ gì?"
Tôi nhìn những ngọn núi trước mặt, băn khoăn.
"Em đang ngắm núi."
"Em tự hỏi, sao những ngọn núi này lại cao lớn đến thế."
"Làm thế nào mới vượt qua được chúng?"
Anh càng thấy lạ.
"Sao em lại muốn vượt núi?"
"Phía sau núi chẳng phải vẫn là núi sao?"
Tôi bảo không phải.
"Em nghe bác hàng xóm nói, vượt qua những ngọn núi này sẽ đến được phương Nam."
"Bác ấy bảo phương Nam bốn mùa như xuân, ấm áp và tươi đẹp."
"Nếu có thể, em muốn thoát khỏi dãy núi này, đi ra ngoài ngắm nhìn."
"Đến phương Nam!"
Cố Thanh Kiều nghe xong liền cười.
"Vậy em đợi anh nhé, khi anh lớn lên ki/ếm được tiền, sẽ dẫn em đến phương Nam."
"Anh nghĩ mùa đông phương Nam chắc ấm áp lắm, lúc đó chúng ta cùng nhau đón đông ở đó nhé?"
Tôi sững người, rồi nhìn anh gật đầu thật mạnh.
"Được!"
Đó là mùa đông năm 1965.
Rất lạnh.
Nhưng hôm ấy, tôi lại cảm nhận được hơi ấm từ một chàng trai lạ mặt.
Lần đầu tiên có người hứa hẹn với tôi.
Để lại trong lòng tôi một mơ ước đẹp đẽ.
Từ đó, dù mùa đông có lạnh giá đến đâu.
Trái tim tôi vẫn được sưởi ấm bởi một giấc mơ.
Đó là.
Đến phương Nam.
19
Nhưng sau này, tôi chờ đợi rất lâu.
Anh nói.
Khi thi đậu đại học phương Nam, anh sẽ dẫn tôi cùng đi.
Thế là tôi mong ngóng từng ngày, hy vọng anh thi đỗ.
Nhưng cuối cùng, vì bố mẹ phản đối, anh vẫn ở lại phương Bắc.
Anh lại nói.
Khi tốt nghiệp, nhất định sẽ vào Nam làm việc.
Lúc đó, anh sẽ thuê một căn nhà nhỏ cùng tôi, ngắm nhìn phương Nam thỏa thích.
Nhưng sau khi tốt nghiệp, anh nhận được cơ hội làm việc tại một trường học địa phương.
Anh không do dự, ở lại quê nhà công tác.
Anh bảo công việc ở đây ổn định nhàn hạ.
Sau này chắc chắn sẽ có dịp vào Nam.
Nhưng chưa đầy một năm sau khi đi làm, bố mẹ anh đã yêu cầu chúng tôi sớm sinh con.
