“Con muốn đi học? Con có biết tốn bao nhiêu tiền không? Một học kỳ hết cả trăm hai trăm đồng! Há miệng ra chỉ đòi bằng được, có muốn lấy mạng cha mẹ không?
“Đẻ cái dùi còn hơn đẻ mày, nuôi mày mười mấy năm trời mà chẳng biết thương cảm nỗi khổ của người lớn.”
Dù sống lại kiếp này, nỗi sợ mẹ vẫn là bản năng khắc cốt. Bà vừa giơ tay lên, tôi đã sợ hãi nhắm tịt mắt lại.
Thầy Lưu vội vàng cười xòa hòa giải.
“Con Liễu Đào nhà chị rất ngoan đấy, vừa biết làm việc lại trông em giỏi, hơn hẳn đứa nhà tôi suốt ngày chỉ biết chơi.
“Toàn là do chị dạy dỗ tốt, mấy đứa con nhà chị đều rất hiểu chuyện.”
Nghe vậy, mặt mẹ tôi mới dịu xuống. Bà thích được nịnh, nhất là lời khen từ một giáo viên, nhưng miệng vải lảm nhảm:
“Toàn lũ đòi n/ợ, chẳng đứa nào để tôi yên tâm.”
Thầy Lưu cười, đứng dậy cáo từ.
“Chúng tôi còn phải đi vận động nhà khác, không ngồi lâu được. Gia đình cứ bàn bạc thêm, trước khi khai giảng báo lại là được.”
Trong làng không mấy ai học cấp hai, họ đã quen với việc từ chối.
Nhưng nếu không tranh thủ lúc đông người để quyết định việc này, tôi sẽ không còn cơ hội.
Không kịp suy nghĩ, tôi “soạt” một tiếng quỳ phịch xuống trước mặt thầy giáo. Bao nỗi cay đắng dâng trào, không cần diễn tập, nước mắt tôi chảy ròng ròng.
“Thầy ơi, thầy nói giúp con với mẹ, con thực sự muốn đi học. Tiền học con có thể tự ki/ếm được.”
Khóc xong, tôi bò đến bên chân mẹ nài nỉ.
“Mẹ ơi, con có thể vào xưởng pháo, khiêng than, con nhất định không để gia đình thêm gánh nặng.”
Mặc cho bà đá/ nh vào lưng đ/au điếng, tôi vẫn không buông tay.
Mẹ tôi chưa từng thấy tôi trơ trẽn thế này. Từ nhỏ, chúng tôi đã được dạy phải nghe lời răm rắp.
Tức gi/ận tột độ, bà chỉ còn biết nghiến răng ken két, miệng tuôn ra những lời cay đ/ộc, dùng vũ lực và s/ỉ nh/ục bắt tôi khuất phục.
Đó là cách làm quen thuộc của bà.
Nhưng hôm nay đông người thế này, tôi tin bà không dám đá/ nh ch** tôi.
Thầy Lưu là người đầu tiên không đành lòng, giằng tay mẹ tôi lại.
“Chị làm gì thế này? Cháu nó chỉ muốn đi học thôi mà.”
“Đúng vậy, Xuân Hoa này, con Liễu Đào nhà chị học giỏi, sau này thành tài cũng ki/ếm tiền phụng dưỡng chị mà.”
Mấy người xung quanh bắt đầu phụ họa theo.
“Mấy người nói như đùa, sao không cho con gái mình đi học?
“Nó bảo tự ki/ếm tiền, đứa mười tuổi đầu ki/ếm được bao nhiêu? Cuối cùng vẫn thành gánh cho tao. Hôm nay tao đá/ nh ch** nó cho xong!”
“Đồng chí Liễu Xuân Hoa, tôi đề nghị chị ngừng tay ngay. Chuyện học phí nhà trường sẽ giúp đỡ. Hơn nữa cháu học hành thành tài, chị cũng nở mày nở mặt.”
Nghe đến đây, mẹ tôi mới buông lỏng tay.
“Các vị đã hứa với nó thì phải chịu trách nhiệm, tôi không quản nổi nữa.”
Vốn đang lâm thế khó, giờ có lời hứa của trường, vừa được lợi lại vừa có danh, nhất cử lưỡng tiện.
Mẹ tôi vốn giỏi tính toán.
3
Tôi dám làm vậy vì nhớ lại kiếp trước, phần lớn giáo viên trường này đều tốt bụng và dễ mềm lòng.
Họ thực sự coi giáo dục là sự nghiệp cả đời.
Chỉ cần thực sự muốn học, họ sẽ giúp đỡ. Nhưng như thế vẫn chưa đủ, tôi theo kế hoạch đã định tìm đến xưởng pháo.
Thời buổi này chưa có khái niệm “lao động trẻ em”, chủ xưởng pháo cũng chẳng quan tâm bạn tám tuổi hay tám mươi, miễn hoàn thành công việc đều được trả tiền.
Điểm bất lợi duy nhất là trẻ nhỏ không được nhận lương trực tiếp, tiền sẽ giao hết cho phụ huynh.
Mẹ tôi đã tính toán kỹ, trước ngày khai giảng đã tới xưởng nhận tiền công của tôi. Nếu là năm ngoái, số tiền này đủ đóng học.
Tôi dè dặt hỏi bà có thể cho tôi cầm tiền đóng học trước, phần dư sẽ trả lại không.
Không ngoài dự đoán, tôi nhận về tràng ch/ửi rủa.
“Ai bảo mày đi học thì xin tiền người đó! Ngày ngày chỉ biết đòi tiền, con lợn còn biết nghe lời hơn mày.
“Liễu Thanh nhà bên cạnh một hè ki/ếm bốn năm trăm, tự lo hết mọi thứ. Đồ lười! Như mày thì học hành cái nỗi gì.”
Liễu Thanh là bạn cùng lớp chị hai tôi, đã nghỉ học từ lâu để ki/ếm tiền đóng học cho em trai, thậm chí là tiền sính lễ.
Trong xưởng pháo, phần lớn thợ dệt pháo là những cô gái trẻ như thế, hoặc phụ nữ đã có gia đình.
Còn lại là những đứa trẻ như tôi, cùng vài cụ già.
Ngoài công đoạn trộn đất sét và bó ống cần đàn ông trưởng thành, xưởng này chủ yếu là phụ nữ mưu sinh.
Không có con trai, vì ai cũng biết làm nghề này không có tương lai.
Liễu Thanh ki/ếm đâu chỉ bốn năm trăm, những tám trăm đồng là tiền công thức trắng thức đêm suốt hai tháng rưỡi.
Cả mùa hè trò chuyện, cuối cùng cô ấy quyết định ra ngoài xem thử.
Nhưng chuyện này không thể để mẹ tôi biết, bà biết nghĩa là cả làng sẽ biết.
Bố mẹ Liễu Thanh nhất định không để cô đi đâu.
Tôi nhớ kiếp trước, cô gái này làm xưởng pháo vài năm rồi bị bố b/án với giá sính lễ cao ngất.
Em trai cô học hành cũng chẳng nên cơm cháo gì, sau này cưới vợ, sửa nhà đều trông cậy vào cô.
Cô mất sớm vì kiệt sức.
Tôi không biết nhiều, nhưng không muốn thấy cô bị bòn rút cả đời lần nữa.
Giúp cô có cuộc sống tốt hơn, cũng không uổng kiếp trở về này.
Mẹ tôi ch/ửi chán, cân nhắc rồi đưa tôi năm mươi đồng, nhắc đi nhắc lại đây là toàn bộ chi phí học kỳ này.
Không đủ tiền đừng có khóc lóc, tự đi xin thầy cô.
Số tiền bà cho nhiều hơn tôi tưởng, vốn dĩ tôi cũng không mong bà đưa đủ.
Ngày nhập học, thầy Lưu nhìn tôi ái ngại, học phí hai trăm ba mươi đồng nhưng trường chỉ miễn được một nửa.
Thầy an ủi tôi có thể nhập học trước rồi tính tiếp.
Tôi lục trong túi vải ra xấp tiền lẻ, đếm đủ một trăm mười lăm đồng, nói với thầy tôi đã ki/ếm đủ từ xưởng pháo.
Nhưng mong thầy đừng nói với mẹ tôi, cứ coi như tôi còn n/ợ, để bà không tới trường gây chuyện.
Thầy nhìn xấp tiền lẻ nhầu nát, lặng đi hồi lâu rồi lấy từ ngăn kéo hai quyển vở đưa tôi, dặn tôi học tốt, có gì khó khăn cứ tìm thầy.
