Mẹ tôi dẫn bà cụ đi khắp thôn làng hỏi thăm, nhà nào có nấm rừng quý, trứng gà vịt ngỗng cùng các loại rau khô tích trữ từ mùa hè, chúng tôi đều thu m/ua theo giá thị trường. Hai chị dâu lục tìm mấy tấm vải trơn, bàn nhau xem màu nào hợp để may khăn trải bàn. Hai anh cả cùng Dương Thừa Nghiễm còn bận rộn hơn, khi thì bàn với thợ nề đến giúp việc cách dựng bếp lò, lúc lại tính toán bài vở cho lớp học tư thục. Thấy công công không giúp được gì, cha tôi vỗ vai ông: "Đi, ta dẫn lão đi đ/á/nh cờ."
Nửa năm qua, nỗi sợ giao tiếp của công công đã giảm hẳn. Giờ ông như bao cụ già quê khác, chân đi dép vải, ống quần lấm bùn, ôm ấm trà ngồi dưới gốc liễu đầu làng tán gẫu cả buổi. Tôi điều phối mọi việc, tính toán từng đồng xu, sáng tạo món ăn mới.
Đậu phụ được tôi biến hóa thành ngàn món: sợi đậu gọi là "Tam Thiên Phiền N/ão", lá đậu mỏng manh đặt tên "Vân Tưởng Y Thường", đậu phụ thối kho mặn gọi "Tuế Nguyệt U Trường". Đồ thanh tao ấy có kẻ mê, người chê. Mấy văn nhân ngoại huyện nghe tiếng tìm đến, nhăn mặt bĩu môi: "Nói đi nói lại vẫn chỉ là đậu phụ!"
Dương Thừa Nghiễm không gi/ận, gói mớ đậu đưa khách: "Quả thật đậu phụ tầm thường, khó vào mắt chư vị. Mong các hạ đợi thêm, tại hạ đang chuẩn bị mở tiệm ăn nhỏ, kính mời ngài đến thưởng thức."
Mùa đông tưởng vạn vật ngủ yên, nhưng sức sống vẫn âm thầm chảy. Dưới lớp đất đông cứng, rễ cây tích lực, chồi non im lìm đợi gió xuân. Như bao ý tưởng trong lòng ta, lặng lẽ ấp ủ chờ ngày bung nở.
Khi băng tan hoa nở, "Quy Ẩn Sơn Trang" của chúng tôi khai trương. Trang viên dựa lưng núi, mặt hướng sông, bày ba bốn bàn lẻ với tám phòng sang. Mỗi phòng đều có tên tao nhã, khăn bàn được xông trầm hương. Đúng như dự liệu, lứa khách đầu tiên chính là bọn học trò từng được tặng đậu.
Văn nhân đến vì hiếu kỳ chốn phong lưu, nào ngờ phát hiện hương trầm chị dâu Tụng Ý xông thơm nức, trà pha ngọt dịu. Bức tranh "Thế Ngoại Đào Nguyên" trên tường vẽ bằng nét bút lực thấu giấy. Nấm rừng chim thả đồng nướng cùng bánh ép ngon không cưỡng nổi. Họ nhìn chúng tôi bằng ánh mắt khác.
Đám người ấy lan truyền khắp phủ thành, danh tiếng quán ăn vang xa.
17
Trong khi sơn trang tấp nập, lớp học của Dương Thừa Nghiễm lại vắng tanh. Dân làng nghĩ học hành tốn tiền, lại nghi ngờ tài năng của hắn. Hóa ra tại mẹ tôi từng bảo tôi lấy thằng cử nhân trượt khoa cử!
Ngày ngày Dương Thừa Nghiễm đến từng nhà vận động, gặp người tử tế còn được mời nước lã từ chối khéo, gặp kẻ cục cằn liền bị chổi đuổi: "Mày có mấy mũi mấy mắt mà đòi dạy học? Thằng b/án đậu dám làm thầy, thì tao làm ruộng có khi lên ngôi thiên tử! Lão tú tài nghèo x/á/c đến đây l/ừa đ/ảo, mơ đi!"
Hắn cười gượng: "Cả thôn 268 hộ, 85 trẻ đến tuổi đi học, vậy mà ta không chiêu dụ nổi một đứa!"
"Sao anh biết rõ số lượng thế?"
"Trước khi mở lớp, ta đã nhờ lý trưởng điều tra, ghi chép chi tiết từng nhà để miễn giảm học phí. Ai ngờ chẳng ai tin ta!"
Tôi khâm phục sự chu đáo của hắn, vỗ vai an ủi: "Để em lo."
Tôi tìm mẹ Huệ Huệ - bạn cùng tuổi tôi, nhà có ba em gái hai em trai. Đứa út cũng đến tuổi khai tâm.
Bà lo lắng: "Minh Nguyệt ơi, cô tốt bụng lắm nhưng nhà tôi nuôi mấy đứa còn chẳng đủ."
"Dì yên tâm, bọn trẻ đi học chúng cháu không thu đồng nào, lại còn cấp giấy bút. Học hai tháng, đứa nào có năng khiếu thì học tiếp. Dù không thành tài, biết chữ cũng hơn."
Mắt bà sáng rỡ: "Thật không cô? Con gái có được học không?"
"Được ạ."
"Thế cho tất cả đi học! Con gái biết chữ sau này đỡ bị lừa."
Năm học trò đầu tiên đến lớp, dù lỗ vốn nhưng không khí lớp học đã ấm dần. Mẹ Huệ Huệ ngại ngùng, để thúng trứng ngỗng trước cổng rồi chạy mất. Bà còn rao khắp làng về con mình biết đọc thơ, thuộc sử.
Mấy ngày sau, nhiều người xiêu lòng. Đến mùa thu, lớp Dương Thừa Nghiễm đã có 17 học trò. Chúng đã biết viết tên, đọc "Bách Gia Tính", "Thiên Tự Văn".
18
Sơn trang nhỏ đông khách hơn dự tính. Sáng sớm chưa nhóm bếp, xe ngựa đã xếp hàng dài. Tôi nghĩ không ổn, khách quyền quý mà phải đợi lần hai sẽ sinh bất mãn.
Tôi nghĩ ra cách đặt chỗ trước, nhờ Dương Thừa Nghiễm viết thiếp mời phát cho khách không kịp chỗ, lần sau ưu tiên. Nhân thể ra mắt combo "Quy Ẩn một ngày" và "Cư/ớp nửa ngày nhàn".
