Bà nội nhìn tôi, như lần đầu tiên thực sự nhìn rõ đứa cháu gái này.
Môi bà run run, không thốt nổi lời nào, chỉ ôm ch/ặt tôi vào lòng.
Chiều hôm đó, bà ngoại biết được quyết định của tôi.
Bà ngồi dựa vào giường b/ệnh, mắt cá quấn băng trắng toát, nghe bà nội vừa khóc vừa kể lể. Căn phòng im lặng rất lâu, chỉ còn tiếng thở yếu ớt của ông nội.
"Cháu gái, lại đây với bà."
Bà ngoại cuối cùng lên tiếng, giọng khàn đặc.
Tôi bước đến bên giường.
"Nhìn bà đi."
Tôi ngẩng đầu, đối diện ánh mắt phức tạp của bà.
"Cháu đã nghĩ kỹ chưa? Cơ hội học hành, lỡ mất một năm, có thể mãi mãi không theo kịp. Gian khổ ngoài xã hội, khó nuốt gấp trăm lần cháu tưởng."
"Cháu nghĩ kỹ rồi ạ. Cơ hội học sau này có thể tranh thủ, nhưng ông nội chỉ có một. Cháu không muốn sau này hối h/ận, khi mình còn có thể làm gì đó lại chỉ đứng nhìn. Khổ cháu không sợ, bụi bặm và công việc nặng nhọc ở lò gạch, cháu hiểu rõ."
Hồi lâu sau, bà thở dài thườt thượt, hơi thở như cuốn theo chút tinh thần mà bà gồng gượng bấy lâu. Vai bà sụp xuống.
"Đứa bé ngoan."
Bà đưa tay xoa đầu tôi, lòng bàn tay run nhẹ.
"Là bà vô dụng, đổ b/ệnh, lại để đứa cháu nhỏ gánh vác. Cháu có trách nhiệm hơn bố cháu, hơn lũ già chúng bà." Bà quay sang bà nội đang lau nước mắt:
"Chị cả, cháu nó đã nói đến mức này, quyết tâm như vậy, chúng ta nghe cháu một lần đi. Đây không phải cháu bướng bỉnh, mà là c/ứu cái nhà này lúc nguy nan. Hai chúng ta giờ cộng lại, cũng không bằng một mình cháu nó đâu."
Bà nội ôm mặt, nước mắt tràn qua kẽ tay, cuối cùng gật đầu thật khẽ.
10
Buổi sáng ở trường trung học thị trấn, tiếng đọc bài râm ran khắp sân trường.
Tôi đứng ngoài cửa phòng giáo viên Toán, tờ đơn xin tạm nghỉ học trong tay nhẹ bẫng mà nặng tựa ngàn cân.
Đứng nguyên năm phút, tôi mới dám gõ cửa.
"Vào đi."
Thầy Trần đang chấm bài, ngẩng lên thấy tôi hơi ngạc nhiên: "Linh Niệm? Sớm thế? Tình hình nhà em thế nào?" Rõ ràng thầy đã nghe chuyện nhà tôi.
Tôi không nói gì, bước tới đặt tờ đơn bên cạnh tập bài đang mở.
Ánh mắt thầy dán vào tờ giấy, lông mày nhíu ch/ặt.
"Em muốn tạm nghỉ học?"
Giọng thầy không cao, nhưng chứa đầy sức nặng.
Tôi cúi đầu nhìn đôi giày bạc màu:
"Vâng. B/ệnh ông cháu cần tiền, cũng cần người chăm. Bà ngoại bị thương, bà nội một mình không chống đỡ nổi. Cháu... cháu phải đi ki/ếm tiền."
"Ki/ếm tiền? Em đi đâu ki/ếm tiền? Khuân gạch? Như bà ngoại em sao?"
Giọng thầy Trần không trách móc, chỉ có nỗi xót xa sâu sắc và sự khó hiểu.
"Linh Niệm, thầy từng thấy em vật lộn với bài toán khó nhất, đến khi phân tích rành mạch từng bước. Em là một trong những học trò bền bỉ, chăm chỉ và có tố chất nhất thầy từng dạy! Giờ em nói với thầy, em vì chút khó khăn trước mắt... mà từ bỏ con đường rộng mở phía trước?"
Nước mắt tôi cuối cùng không kìm được, rơi lã chã xuống nền xi măng thô ráp, thấm thành những vệt tròn sẫm màu.
Nhưng tôi cắn môi, không để tiếng nấc bật ra.
"Em biết khó, thưa thầy. Em biết, nhưng em hết cách rồi. Đơn đòi tiền viện phí ở đó, ông không thể chờ được nữa. Em không thể... không thể đứng nhìn..."
Tôi nghẹn lời.
Thầy Trần im lặng rất lâu.
"Tiền, thiếu bao nhiêu?"
Thầy đột nhiên hỏi.
Tôi nói ra con số. Với gia đình tôi lúc ấy, đó là số tiền khổng lồ.
Thầy lại trầm mặc.
Một lát sau, thầy quay người cầm điện thoại trên bàn:
"Thầy gọi điện đã. Em ngồi đợi."
Điện thoại thông máy, thầy Trần ra góc phòng nói nhỏ. Tôi thoáng nghe "Tình hình là vậy, vừa giỏi vừa ngoan... thật đáng tiếc. Đúng, rất kiên trì. Cô xem có thể..."
Tôi ngồi trên ghế gỗ cứng, lòng rối như tơ vò, không biết thầy đang liên lạc với ai, có tác dụng gì.
Khoảng hai mươi phút sau, cửa phòng giáo viên vang lên tiếng gõ. Một người phụ nữ tôi chưa từng thấy bước vào.
Bà khoảng bốn mươi tuổi, tóc ngắn, mặc bộ vest xám nhạt vừa vặn, xách cặp da đơn giản, khuôn mặt đoan trang, ánh mắt sáng và điềm tĩnh, toát lên vẻ sắc sảo từng trải.
Bà gật đầu với thầy Trần:
"Thầy Trần."
"Giám đốc Lý, cô đến nhanh thế."
Thầy đón tiếp rồi nhìn tôi.
"Linh Niệm, đây là giám đốc Lý, người phụ trách Minh Hoa Công Nghệ huyện ta, cũng là học trò cũ của thầy."
Ánh mắt bà Lý đặt lên người tôi, không nghiêm khắc nhưng có sự thấu suốt kỳ lạ.
Bà ngồi xuống ghế đối diện, đi thẳng vào vấn đề:
"Thầy Trần kể sơ qua chuyện của em. Ông em b/ệnh nặng cần chuyển viện phẫu thuật gấp, hiện không đủ tiền nên em muốn nghỉ học đi làm, đúng không?"
Tôi gật đầu, cổ họng nghẹn lại.
"Đơn xin nghỉ học của em, thầy Trần chưa ký. Vì thầy cho rằng em đang dùng thứ quý giá nhất để đổi lấy giải pháp tạm thời vừa khó đạt mục đích, vừa hậu họa khôn lường."
Giọng bà Lý bình tĩnh và rõ ràng.
"Tôi đồng tình với cách nhìn đó. Vì vậy tôi đến đây để cho em một lựa chọn khác."
Tôi ngẩng đầu ngỡ ngàng.
"Chi phí phẫu thuật và điều trị sau này, tôi có thể tạm ứng trước cho ông em."
Bà Lý lấy từ cặp ra phong bì dày đặt lên bàn.
"Đây là ba vạn tệ, đủ giải quyết khó khăn trước mắt. Em liên hệ b/ệnh viện ngay, sắp xếp chuyển ông sang B/ệnh viện Nhân dân thành phố, tìm bác sĩ chuyên khoa tim mạch giỏi nhất. Xe tôi đang đợi ngoài, có thể chuyển b/ệnh nhân ngay."
Tôi hoàn toàn choáng váng, nhìn phong bì, nhìn bà Lý, rồi nhìn thầy Trần. Cú sốc quá lớn khiến đầu óc tôi không kịp suy nghĩ, chỉ vô thức lắc đầu:
"Không, không được, giám đốc Lý, số tiền này quá lớn, chúng cháu không thể..."
"Tiền không phải cho không,"
