Mấy năm nay Thượng Hải không được yên ổn, chính phủ mới thành lập, nào là cải cách nào là lệnh c/ắt tóc. Bố bảo mẹ c/ắt tóc, từ đó về sau làm người phụ nữ mới. Nhưng đúng ngày c/ắt tóc, mẹ bỏ đi mất.
"Mẹ mày đúng là đi/ên rồi, đã ngoài bốn mươi tuổi mà dám đòi ly hôn với tao?" Bố gi/ận đến mặt c/ắt không còn hột m/áu.
"Giờ này không biết người đang ở đâu."
Tôi đã xuất giá được mười năm, hiếm khi về nhà. Giờ đành phải trèo lên gác xép của mẹ, cố tìm manh mối về nơi ở của bà. Trong chiếc rương phủ đầy bụi, tôi tìm thấy một cuốn nhật ký. Vẫn là nét chữ bút lông thời cũ, trên trang giấy hiện lên những dòng chữ thanh tú viết ngay ngắn: [Nhật ký của Tú].
Đây là nhật ký hồi mẹ mười bốn, mười lăm tuổi. Bà kết hôn năm mười sáu, mười bảy tuổi sinh ra tôi. Tính thời gian, đúng vào lúc thiếu nữ mới biết rung động. Nhưng không ngờ, tâm sự tuổi xuân của mẹ chẳng liên quan gì đến bố, từ đầu đến cuối chỉ thấy tràn ngập nỗi bất mãn và khổ đ/au.
[Giá ta là đàn ông, nhất định sẽ bước ra ngoài kia.]
1
Mưa bụi lất phất, đứa nhỏ bên cạnh đang ợ hơi. Sáng sớm người giúp việc cho bú hơi nhiều. Nghe tiếng nó, tôi bực bội đặt cây bút máy xuống.
Năm ngoái tôi vào làm ở tòa soạn báo mới, làm phóng viên. Thời buổi này, nữ ký giả không nhiều, để đứng vững trong tòa soạn, tôi đã làm việc quên ăn quên ngủ. Vì chuyện công việc của tôi, chồng và bố đều cãi nhau với tôi. Bởi nếu tôi đi làm, việc nhà và con cái trong gia đình sẽ không có người giúp đỡ. Cuối cùng là mẹ bỏ tiền ra thuê người giúp việc cho tôi.
Mẹ là người phụ nữ kiểu mẫu thời cũ, bà ít nói, luôn lặng lẽ ngồi trên ghế đọc sách. Tôi và bà không mấy thân thiết. Tính cách hai chúng tôi quá khác biệt. Tôi là kẻ cải cách thích thể hiện, vì viết bài mà không biết bao lần vào tù. Vì vậy khi bà lấy tiền ra, tôi vô cùng ngạc nhiên. Dù hơi ngại ngùng khi nhận tiền từ một người phụ nữ cổ hủ, nhưng cuộc sống buộc tôi phải trơ mặt ra. Rốt cuộc tôi không muốn giống bà, cả đời quanh quẩn trong hậu trường gia đình.
"Vương M/a, bác bế cháu ra ngoài giúp tôi được không?"
Tôi không viết được nữa. Người viết lách đều có vài tật x/ấu. Khi bí ý tưởng, mọi sinh vật phát ra âm thanh xung quanh đều đáng tội. Vương M/a lập cập bước vào, bế đứa bé lên.
"Thưa bà, có điện thoại tìm bà."
Chiếc điện thoại trong tòa nhà này mới lắp đặt, do ông chồng thích theo mốt của tôi nhất quyết m/ua. Anh ta nói, nhà mà không có điện thoại thì thật đáng chê cười. "Tôi đã có một cô vợ suốt ngày lăn lộn bên ngoài, chuyện đáng cười lẽ nào còn chưa đủ sao?" Anh ta nói chuyện đầy mỉa mai, đành phải đồng ý.
"Lúc này ai tìm tôi chứ? Không rảnh nghe máy."
Tôi lắc đầu, châm điếu th/uốc cuối cùng kẹp giữa ngón tay. "Bà nên nghe đi ạ, là cụ thân sinh của bà đấy, nghe giọng rất gấp."
Mưa dường như nặng hạt hơn, ngoài cửa hoa đinh hương cong mình như người phụ nữ ôm lấy ngón chân mình. Tôi gọi lại, giọng người trực tổng đài lạnh lùng khiến tôi càng thêm bực bội. Tôi hít một hơi th/uốc, nhìn hình bóng mình phản chiếu trên cửa kính. Đốm lửa th/uốc nhấp nháy là thứ duy nhất sáng lên trên người tôi lúc này. Mấy hôm nay tôi hơi luộm thuộm, quả thực bị bản thảo bức bách. Đáng gh/ét là cứ có người không ngừng gây phiền phức cho tôi. Con b/ệnh, chồng gặp rắc rối trong công việc. Giờ trong nhà lại gọi điện đến, chắc chắn chẳng có chuyện gì tốt lành. Bố tính khí x/ấu, mỗi lần đắc tội người ta đều bắt tôi dàn xếp. Tôi hít một hơi thật sâu, thổi làn khói th/uốc ra mạnh mẽ. Trong làn khói, cuối cùng điện thoại cũng thông.
"Nhã Thanh à, con cuối cùng cũng nghe máy rồi!!! Chuyện lớn rồi."
Giọng bố r/un r/ẩy.
"Mẹ con bỏ đi rồi."
2
Lúc đầu tôi không nghĩ đây là chuyện lớn. Hai người họ trước giờ vẫn cãi nhau, đó cũng là lý do tôi ít về nhà. "Đợi bà ấy về, bố xin lỗi bà ấy là xong."
Giọng bố bên kia đầu dây càng lúc càng the thé. Lải nhải kể lần này họ không hề cãi nhau, mọi chuyện đều ổn thỏa. "Con biết đấy, bố giờ đã cai th/uốc phiện, tính khí tốt hơn trước nhiều. Mẹ con chê trách bố, bố cũng không dám cãi lời nào. Hiện nay là xã hội mới, bố cũng biết tôn trọng bà ấy rồi."
"Mấy người phụ nữ nuôi bên ngoài bố đã đoạn tuyệt từ lâu, việc lớn việc nhỏ trong nhà đều nghe theo bà ấy cả. Hôm qua bố nghe nói bà Trần nhà bên cạnh c/ắt tóc, trông gọn gàng sạch sẽ, còn cho tiền để bà ấy đi c/ắt nữa."
"Bố tưởng như một lão già lớn tuổi như bố, làm được đến bước này đã là rất tốt rồi. Này, này, con có nghe không?"
Tôi thở dài, cảm giác những sợi tóc bạc trên đầu đang gào thét mà mọc ra. "Bố nói thẳng vào vấn đề được không?"
"Ừ ừ, được..."
Nhưng ông vẫn tiếp tục kể lể những chuyện vặt vãnh mấy ngày gần đây. Dần dần tôi không nghe ông nói nữa, mà đờ đẫn nhìn cơn mưa. Hạt mưa rơi xuống, đ/ập thành vũng nhỏ trên mặt đất. Hồi nhỏ tôi thích giẫm vũng nước, bố thấy thế liền đá/ nh tôi. Mẹ nhìn thấy cũng làm ngơ, bà chẳng nói gì, chỉ mặc cho tôi bộ quần áo mới tinh tươm. "Con gh/ét mẹ."
Nghe tôi nói vậy, khuôn mặt đờ đẫn của bà mới chợt rung động. "Sao mẹ lại tìm một người đàn ông như thế làm bố con?"
Mẹ mở miệng, muốn nói gì đó nhưng không thốt nên lời. Bà cúi đầu, không tự biện minh cho mình. Tôi mãi mãi nhớ cô bé nhỏ của ngày ấy đã gi/ận dữ thế nào. Cái bóng im lặng của bà mới là thứ vũ khí gi*t ch** tôi, bao trùm toàn thân tôi, không cho thoát ra nửa bước. Điếu th/uốc trong tay tôi sắp tàn, cuối cùng cũng nghe bố nói đến trọng tâm.
"Mẹ con vừa gọi điện về đâu đó, nói muốn ly hôn với bố!"
Đầu th/uốc ch/áy đến đầu ngón tay, nhưng tôi dường như không cảm nhận được. "Bà ấy nói gì???"
"Bà ấy đòi ly hôn với bố! Này, nghe rõ không! Bà ta đòi ly hôn đấy, con nói xem có đi/ên không, Nhã Thanh ơi, Nhã Thanh, nghe rõ không!"
