“Hãy khiến thiên hạ này, trở nên tốt đẹp hơn.”
Nàng khẽ gi/ật mình.
“Chỉ vậy thôi ư?”
Trẫm đáp: “Chỉ vậy thôi.”
Nàng nhìn trẫm, trong mắt ánh lên thứ gì đó khó hiểu.
“Bệ hạ biết không,” nàng nói, “nơi thần từng sống, có một từ gọi là ‘sơ tâm’.”
Trẫm im lặng.
Nàng tiếp tục: “Ấy là ý niệm ban đầu, mục tiêu thuở khởi đầu. Lắm kẻ bước đi rồi lãng quên. Nhưng bệ hạ không quên.”
Trẫm nhìn thẳng vào nàng.
Nàng mỉm cười.
“Bệ hạ sẽ thành công.”
Trẫm nâng chén rư/ợu, nhấp một ngụm.
“Sao nàng biết?”
Nàng đáp: “Bởi bệ hạ chẳng vì bản thân.”
Cả hai cùng lặng im.
Đêm hôm ấy, chúng trẫm uống rất nhiều.
Nàng say khướt, gục xuống bàn, miệng lẩm bẩm điều gì.
Mười bảy
Từ ngày Đồng Nhiễm Nhiễm trở về, nàng như hoá thân thành con người khác.
Chẳng còn vênh váo kiêu ngạo, chẳng chêm thiên hạ ngữ vào đối thoại.
Nàng bắt đầu chuyên tâm làm việc.
Tinh mơ đã dậy, tới công bộ đốc thúc thợ thuyền chế tạo những vật kỳ lạ. Trưa về dùng bữa cùng trẫm, vừa ăn vừa báo tiến độ. Chiều lại lên đường, tới hộ bộ, lễ bộ, những nơi trước kia nàng kh/inh thường.
Tối muộn trở cung, mệt đến nỗi không thiết nói năng, vẫn cố nán lại ngồi xem trẫm phê tấu.
Có hôm phê đến khuya, ngẩng đầu thấy nàng đã gục bàn say ngủ.
Trẫm sai cung nữ khoác áo cho nàng, rồi tiếp tục cầm bút.
Tháng ngày trôi qua như thế.
Một ngày, hai ngày, một tháng, hai tháng.
Nửa năm sau, ba lô kính viễn vọng hoàn thành, phân phát tới biên ải.
Ngày tin thắng trận đầu tiên bay về, nàng còn vui hơn cả trẫm.
“Hữu dụng chứ? Hữu dụng chứ?” Nàng quanh quẩn bên trẫm, “Thần đã nói rồi mà! Bệ hạ còn không tin!”
Trẫm hỏi: “Trẫm hề chi nói không tin?”
Nàng ngẩn người, suy nghĩ một lát rồi gãi đầu: “Hình như... đúng là chẳng nói.”
Cung nữ bên cạnh nhịn cười không nổi.
Nàng cũng chẳng gi/ận, cùng cười theo.
Rồi nhiệt kế cũng hoàn thiện.
Nàng cầm nhiệt kế đo khắp các cung điện.
“Chỗ bệ hạ ở lạnh quá,” nàng nói với trẫm, “Mùa đông phải đ/ốt bao than? đ/ốt nhiều dễ ngộ đ/ộc khí, thần sẽ dạy họ làm hoả tường, vừa ấm vừa an toàn.”
Trẫm hỏi: “Nàng biết làm hoả tường?”
Nàng ngẩng cao đầu: “Không. Nhưng thần hiểu nguyên lý. Khí nóng bốc lên, khí lạnh chìm xuống, chỉ cần tạo đường dẫn trong tường để hơi nóng lưu thông. Còn chi tiết cứ để thợ thuyền nghiên c/ứu.”
Trẫm bật cười.
Thợ thuyền quả nhiên chế tạo thành công.
Mùa đông năm ấy, cung trẫm lần đầu không cần bồn than, mà ấm áp hơn mọi năm.
Nàng đứng cạnh hoả tường, đắc ý: “Thế nào? Ấm chứ?”
Trẫm gật đầu: “Ừ.”
Nàng bước lại gần, hạ giọng: “Bệ hạ biết gọi là gì không? Đây gọi là kỹ nghệ cải biến sinh hoạt.”
Trẫm hỏi: “Kỹ nghệ là gì?”
Nàng suy nghĩ giây lát: “Là... đem tri thức biến thành vật hữu dụng.”
Trẫm nhìn nàng.
Nửa năm qua, nàng g/ầy đi, da sạm đen, tay thêm mấy vết s/ẹo do lao động.
Nhưng đôi mắt, còn sáng hơn xưa.
“Đồng Nhiễm Nhiễm.”
“Dạ?”
“Vì sao nàng làm những việc này?”
Nàng ngơ ngác.
“Vì sao ư?”
Trẫm nói: “Nàng không nhận bổng lộc, chẳng màng quan chức, ngày ngày tất bật ra vào, cầu mong điều gì?”
Nàng trầm ngâm.
“Cầu gì... thần cũng không rõ.”
Trẫm chăm chú nhìn.
Nàng tiếp tục: “Có lẽ... chỉ muốn làm chút việc. Nơi thần từng sống, thần chỉ là kẻ tầm thường, chẳng biết chi. Tới đây, bỗng phát hiện tri thức của mình có thể giúp ích. Khiến người ta sống tốt hơn, khiến thiên hạ tốt đẹp hơn.”
Nàng nhìn thẳng vào trẫm.
“Chẳng phải bệ hạ cũng muốn thiên hạ tốt đẹp sao? Cùng nhau hành động, há chẳng nhanh hơn?”
Trẫm không đáp.
Nàng đợi một lúc, bỗng cười khúc khích.
“Sao vậy? Cảm động rồi ư?”
Trẫm liếc nàng.
Nàng cười to hơn.
“Thần nói này, bệ hạ cái gì cũng tốt, chỉ có điều ít cười quá. Về sau thần sẽ khiến bệ hạ cười nhiều, đảm bảo mỗi ngày đều vui vẻ.”
Trẫm không đáp.
Nhưng tối hôm ấy, khi soi gương chải tóc, trẫm nhận thấy khóe môi mình cong lên.
Mười tám
Mùa xuân năm sau, xảy ra một chuyện.
Biên cương đại thắng.
Ngày tin thắng trận bay về, triều đình tưng bừng.
Nhưng hôm sau, đã có tấu chương hặc tướng tiền tuyến, buộc tội mạo nhận công lao, gi*t dân thường thay giặc.
Tấu chồng cao trước án.
Đồng Nhiễm Nhiễm đứng bên, mặt tái mét.
“Chuyện này... có thật không?”
Trẫm không đáp.
Nàng nói tiếp: “Nếu thật, những người đó... những dân thường...”
Trẫm nói: “Còn đang tra.”
Nàng gật đầu, im bặt.
Tra xét một tháng.
Rốt cuộc rõ ràng.
Kẻ mạo công, người gi*t dân, kẻ bưng bít, kẻ cấu kết.
Bảy tướng lĩnh, mười ba văn quan liên đới, cùng hàng chục người dính líu.
Trẫm cho triệu từng người, hỏi từng kẻ.
Kẻ lạy xin tha mạng, người kêu oan thảm thiết, kẻ ngất tại chỗ, kẻ chỉ thẳng mặt trẫm thét m/ắng.
Đồng Nhiễm Nhiễm đứng bên chứng kiến tất cả.
Nàng không nói lời nào.
Ngày xử án, nàng hỏi trẫm: “Bệ hạ định xử trí thế nào?”
Trẫm đáp: “Kẻ đáng ch/ém thì ch/ém, kẻ đáng lưu đày thì lưu, kẻ đáng cách chức thì cách.”
Nàng trầm mặc hồi lâu.
Rồi nói: “Trước đây thần luôn nghĩ, gi*t người là sai trái.”
Trẫm nhìn nàng.
Nàng tiếp tục: “Nơi thần từng sống, gi*t người là tội lớn nhất. Kẻ gi*t người phải đền mạng. Nhưng...”
Nàng ngừng lại.
Trẫm chờ đợi.
Nàng ngẩng đầu, ánh mắt kiên định.
“Nhưng mấy ngày qua chứng kiến, thần đột nhiên hiểu ra. Có những kẻ không gi*t, sẽ có thêm nhiều người bị gi*t. Bệ hạ không trừng trị chúng, những dân thường kia ch** oan uổng.”
Trẫm hỏi: “Nàng đã hiểu?”
Nàng gật đầu.
“Thần hiểu rồi.”
Trẫm nhìn nàng.
Mắt nàng ươn ướt, nhưng nước mắt không rơi.
“Bệ hạ khổ hơn thần tưởng,” nàng nói, “Trước đây thần luôn nghĩ hoàng đế phong quang lắm, muốn gì được nấy. Giờ mới biết, ngày ngày bệ hạ đều gánh vác những thứ này.”
Trẫm lặng thinh.
Nàng bước tới, đứng trước mặt trẫm.
“Về sau, thần sẽ cùng bệ hạ gánh vác.”
Trẫm nhìn nàng.
Nàng cũng nhìn trẫm.
Đêm hôm ấy, chúng trẫm lại uống rất nhiều.
Nàng say mèm, gục xuống bàn, miệng lẩm bẩm: “Thuở ban đầu... thần sợ bệ hạ lắm... giờ... giờ lại thấy bệ hạ thật đáng...”
Lời chưa dứt, nàng đã ngủ say.
Trẫm sai người đưa nàng về.
Một mình ngồi lại, trẫm uống cạn chén rư/ợu còn dư.
