Bắc Vọng——
Bà gọi tên tôi.
Tôi nhìn bà.
"Mẹ xin lỗi con."
Giọng bà vỡ vụn.
Tôi không nói.
Chỉ nhìn bà.
Kiếp trước tôi đuổi theo bóng lưng bà chạy rất xa, rất xa.
Kiếp này tôi đứng nguyên chỗ, nhìn bà cúi đầu trước mặt.
Bà giơ tay định sờ mặt tôi.
Tôi lùi một bước.
Bàn tay bà lơ lửng giữa không trung.
Bàn tay ấy rất đẹp, ngón thon dài, móng tay sạch sẽ.
Nhưng bàn tay ấy chưa từng sờ trán tôi khi tôi sốt.
Bàn tay ấy chọn xách vali thay vì ở lại ôm tôi.
Tay bà từ từ rút về.
Bà đứng dậy, không nói thêm lời nào.
Bà quay người, bước khỏi nhà chính nhà chú Triệu.
Ánh nắng từ cửa chiếu vào, rọi lên những tờ giấy thư phủ kín mặt bàn.
Giấy trắng chữ đen.
Từng câu đ/au nhói.
【Chương 9】
Trần Tú Lan đi rồi.
Không phải lén lút.
Mà đi trước mặt cả làng.
Chú Triệu tổ chức buổi "tiễn đưa" ngắn gọn ở sân đội — gọi là tiễn, thực chất là thông báo. Ông bảo Trần Tú Lan đứng trước mọi người, kể lại sự việc.
Bà nói rất ngắn gọn.
"Tôi đỗ đại học, phải lên Bắc Kinh học. Bắc Vọng ở nhà theo Thủ Sơn. Tôi tự muốn đi."
Giọng bà đều đều, thậm chí mang chút thể diện. Nhưng đôi mắt không nhìn thẳng ai.
Phía dưới xì xào bàn tán.
Có người hỏi: "Thế Thủ Sơn thì sao?"
Chú Triệu đáp: "Chuyện Thủ Sơn không liên quan."
Ông không công khai nội dung lá thư — chuyện đó dân làng đã biết gần hết qua thím Triệu. Chú Triệu đang giữ lại chút thể diện cuối cùng cho Trần Tú Lan.
Nhưng Trần Tú Lan hẳn hiểu, mặt bà đã mất rồi.
Bởi ánh mắt của những người phía dưới nhìn bà đã khác xưa.
Trước kia là "Tú Lan giỏi quá", "Tú Lan có học".
Giờ là im lặng.
Là ánh mắt né tránh.
Là tiếng thở dài giấu sau những cơn ho.
Buổi "tiễn đưa" tan, Trần Tú Lan về nhà.
Bà thu dọn đồ đạc.
Tôi và bố đều ở nhà.
Bà không lấy chiếc vali da nâu — chiếc vali tôi lục qua, chú Triệu khám xét, có lẽ bà thấy nó bẩn rồi. Bà tìm chiếc túi vải bạt cũ, bỏ đồ cần thiết vào.
Quần áo, giấy tờ, giấy báo nhập học.
Giấy báo do chú Triệu trả lại.
Khi bà thu xếp, bố ngồi nhà chính, sửa chân ghế.
Lưỡi bào đẩy trên gỗ từng nhịp, bào ra phoi mỏng tang.
Tiếng bào nhịp nhàng.
Như đồng hồ.
Trần Tú Lan xếp xong túi vải, để trước cửa nhà chính.
Bà đứng đó, nhìn Lâm Thủ Sơn.
Lâm Thủ Sơn không ngẩng đầu.
"Thủ Sơn."
Lưỡi bào trong tay ông dừng lại.
"Tôi đi đây."
Ông không nói.
"Bắc Vọng — anh chăm sóc cháu chu đáo."
Ông vẫn im lặng.
Tiếng bào lại vang lên.
Một nhịp.
Hai nhịp.
Ba nhịp.
Trần Tú Lan đứng thêm lát.
Bà cúi xuống xách túi vải.
Rồi bà quay sang tôi.
Tôi đứng giữa sân, sau lưng là cây táo.
Kiếp trước, quả táo cây này chín, bà chưa từng ăn một quả.
Bà bước đến trước mặt tôi.
"Bắc Vọng."
Tôi ngẩng mặt nhìn bà.
"Mẹ đi đây."
Tôi đáp: "Ừ."
Môi bà run nhẹ. Bà ngồi xổm xuống, đưa tay xoa đầu tôi.
Lần này tôi không né.
Bàn tay bà đặt lên đỉnh đầu tôi, dừng khoảng ba giây.
Rồi bà đứng lên, xách túi vải, bước ra khỏi cổng.
Bà không ngoái lại.
Tôi cũng không đuổi theo.
Tôi đứng giữa sân, nhìn bóng lưng bà đi qua ngõ hẻm, ra đến cổng làng.
Dưới gốc cây hòe cổng làng có vài người.
Bà Lý ở đó.
Chú Triệu ở đó.
Vài người hàng xóm nữa.
Trần Tú Lan đi qua giữa họ.
Bà Lý nhìn bà, mấp máy môi, không nói.
Chú Triệu gật đầu, coi như tiễn biệt.
Bà bước lên con đường đất dẫn ra huyện.
Con đường quanh co vươn tới chân trời, cuối đường là bến xe huyện, từ đó có xe ra huyện, từ huyện có tàu hỏa đi Bắc Kinh.
Bà đi rồi.
Đường dài.
Bóng lưng bà trên đường đất nhỏ dần, nhỏ dần.
Cuối cùng thành một chấm nhỏ, biến mất ở cuối đường.
Kiếp trước tôi chân đất đuổi đến cổng làng, đuổi vào cơn mưa, đuổi đến khản giọng.
Kiếp này tôi đứng giữa sân, nhìn bà đi hết con đường ấy.
Không đuổi.
Không khóc.
Không mưa.
Trời trong xanh.
Bầu trời tháng chín cao vời vợi, xanh ngắt không gợn mây.
Tôi đứng dưới gốc táo, chợt thấy — năm nay cây táo sai quả quá.
Trĩu cành.
Đỏ chót.
Đang ngắm cây táo, đôi bàn tay to đùng ôm ch/ặt lấy tôi từ phía sau.
Bố nhấc bổng tôi lên, đưa qua đầu.
Ông hái một quả táo, nhét vào miệng tôi.
Ngọt.
Giòn.
Tôi nhai quả táo, cưỡi lên cổ bố.
Ông cõng tôi vào nhà.
Cổ ông thô ráp, đen sạm vì nắng, lông tóc châm vào đùi tôi ngứa ngáy.
"Bố."
"Ừ."
"Bố không buồn à?"
Bước chân ông khựng lại.
Rồi ông nói một câu.
"Có con là không buồn."
Giọng ông đục, như lăn từ lồng ngựk ra.
Tôi cúi xuống, áp má lên đỉnh đầu ông.
Tóc đen.
Toàn là đen.
Không một sợi bạc.
Tôi nhắm mắt.
Kiếp trước, ông ngồi trước m/ộ tôi cả đêm, sáng hôm sau tóc bạc trắng.
Sau này ông sống cô đ/ộc trong làng hơn ba mươi năm, một mình ăn Tết, một mình dùng bữa, một mình già đi.
Mỗi năm thanh minh ông lên đồi, đặt trước m/ộ tôi bát cháo khoai với bát nước đường.
Ông nói: "Bắc Vọng, bố hâm cháo cho con rồi."
Ông nói: "Bắc Vọng, năm nay táo lại sai trĩu quả."
Ông nói: "Bắc Vọng, bố nhớ con."
Một mình ông nói.
Không ai đáp lời.
Cho đến khi ông cũng ra đi.
Ông được ch/ôn cạnh tôi.
Trên đồi hai nấm mồ, lớn bé tựa vào nhau.
Năm ấy, làng này chẳng còn mấy hộ. Thanh niên đều lên phố. Chỉ có cháu gái bà Lý về thắp hương một lần, đặt bó hoa dại trước m/ộ.
