Trên mỗi trang giấy, tôi chỉ viết vài chữ, bên cạnh vẽ hình minh họa đơn giản.
Lô thẻ học đầu tiên gửi về chỉ có những từ đơn giản:
【Bình an】
【Đọc sách】
【Tỷ lệ】
【Bản vẽ】
【Về nhà】
Tôi gửi kèm theo hai chiếc bút chì hiệu Trung Hoa cho anh.
Trong thư, tôi bảo anh không cần phải đi cầu cạnh ai cả, mỗi ngày đi làm về cứ tự mình tập viết theo đó, viết x/ấu cũng không sao.
Thật lâu sau này, người thanh niên xung phong cùng làng trong lúc trò chuyện đã mô tả lại cảnh tượng của mấy tháng đó cho tôi nghe.
Mỗi ngày trời sập tối đi làm về, Hạ Thanh Sơn ngay cả đèn cũng không nỡ thắp.
Anh chỉ ngồi xổm trên nền đất bùn trong sân, cầm lấy công cụ ki/ếm cơm - con d/ao xây, nhờ ánh trăng, từng nét từng nét khắc những chữ đó xuống nền đất.
Khắc đầy một sân, anh lại lấy đế giày xóa phẳng, rồi lại khắc tiếp.
D/ao xây nặng, nền đất cứng.
Khắp sân toàn là đất bùn, bị anh khắc đầy chữ "Thanh Hòa" hết lần này đến lần khác.
Bốn tháng sau, những ngày cuối thu ở tỉnh lỵ bắt đầu có những cơn mưa lạnh đầu mùa.
Tôi đến phòng văn thư lấy thư.
Bác quản lý đưa cho tôi một phong bì giấy da bò thô ráp, trên đó dính những vệt bùn vàng đã khô cứng.
Tên người nhận được viết rất đậm, nét bút cứng nhắc, lực mạnh đến mức gần như muốn chọc thủng giấy da bò.
Nét chữ hoàn toàn không chú trọng cấu trúc hay quy tắc gì, nhưng lại toát lên một sự bướng bỉnh không đ/âm đầu vào tường thì không quay đầu.
Tôi nhận ra ngay đó là chữ của Hạ Thanh Sơn.
Không qua tay kế toán đại đội, không có người khác viết hộ, từ cái sân nhỏ đầy bùn lầy ấy, vượt qua hàng trăm cây số đường ray, gửi thẳng đến tỉnh lỵ.
Tôi đứng dưới mái hiên ngoài phòng văn thư, tay r/un r/ẩy, x/é phong bì.
Bên trong không có giấy viết thư tinh tế như người thành phố dùng.
Chỉ có một mảnh giấy da bò vuông vức x/é ra từ bao xi măng.
Trên giấy, dùng chính chiếc bút chì tôi gửi về, anh viết mạnh tay sáu chữ nguệch ngoạc.
【Thanh Hòa, an tâm đọc sách.】
【Thanh Sơn.】
Chữ "Sơn" ở phần ký tên, vì hạ bút quá mạnh, ngòi bút chì g/ãy trực tiếp trên mặt giấy, để lại một dấu đen sâu hoắm.
Gió lạnh cuốn theo mưa quất vào má tôi.
Tôi nắm ch/ặt mảnh giấy x/é từ bao xi măng đó, đứng bên cạnh con đường đẹp đẽ sáng sủa của ngôi trường đại học danh giá nhất, che miệng khóc đến mức không đứng thẳng người lên được.
Tất cả mọi người đều đang chờ xem trò cười của tôi, tất cả mọi người đều nghĩ rằng tôi sẽ không bao giờ quay lại nữa.
Họ căn bản không hiểu.
Không hiểu người đàn ông đã thay tôi vá mái nhà trong gió mưa, không hiểu người đàn ông đã ép đội trưởng đóng dấu trong cơn mưa bão ấy...
06
Sau cơn mưa thu thấu xươ/ng đó, mùa đông ở tỉnh lỵ long trọng kéo đến.
Tôi cũng đón nhận bốn năm dài đằng đẵng, gian nan.
Trong bốn năm đó, tôi chưa từng một lần quay về làng.
Từ tỉnh lỵ trở về cái đại đội hẻo lánh đó là một hành trình dài đầy tuyệt vọng.
Cần phải ngồi trên chuyến tàu hỏa màu xanh chật chội, nồng nặc mùi than đ/á suốt một ngày một đêm, sau đó chuyển sang xe khách cũ kỹ của huyện đi nửa ngày đường đèo, cuối cùng còn phải đội gió cát đi bộ hơn hai mươi dặm đường đất vàng.
Chỉ riêng tiền xe đi về và chi phí ăn uống dọc đường đã bằng mấy tháng sinh hoạt phí của tôi.
Cái Tết năm đầu đại học, ký túc xá vắng tanh, các bạn cùng phòng đều thu dọn hành lý về quê.
Tôi một mình quấn chiếc chăn bông mỏng manh, ngồi thẫn thờ trên tấm ván giường lạnh lẽo.
Ngay trước ngày ba mươi Tết vài hôm, bác quản lý ký túc xá đưa cho tôi một tờ giấy chuyển tiền qua bưu điện.
Người gửi: Hạ Thanh Sơn.
Trong phần ghi chú, viết ba chữ: Tiền về nhà.
Tôi cầm tờ giấy chuyển tiền màu xanh mỏng manh đó, nước mắt trào ra, rơi xuống mặt giấy làm nhòe đi mực của con dấu bưu điện.
Số tiền đó không ít, đó là từng xu từng cắc anh b/án sức lao động trên công trường mà tích góp được.
Thế nhưng cuối cùng tôi đã không dùng số tiền đó để m/ua vé tàu về quê.
Việc học ở khoa Kiến trúc rất khắt khe, tôi không có bất kỳ nền tảng nào, nếu muốn đứng vững trong chuyên ngành quy tụ toàn thiên tài này, tôi cần m/ua bảng vẽ chuyên dụng, thước chữ T tiêu chuẩn, giấy vẽ đắt tiền và rất nhiều sách tham khảo.
Đó là những khoản chi phí mà trợ cấp của nhà nước không thể chi trả hoàn toàn.
Tôi cắn răng, đứng trước quầy hàng của bách hóa tổng hợp, biến tiền xe thành những dụng cụ học tập nặng trĩu.
Đêm hôm đó, tôi trải giấy viết thư trước bảng vẽ, vừa khóc vừa viết thư giải thích cho anh:
"Thanh Sơn, năm nay không về được, đợi em thực sự học thành tài rồi sẽ về."
Nửa tháng sau, anh hồi âm.
Trong thư không có một lời oán trách, chỉ có hai câu đơn giản:
"Được, học hành cho tốt, nhà vẫn luôn ở đây."
Kỳ nghỉ hè năm thứ hai, thời tiết nóng như một cái lồng hấp.
Các bạn khác chọn về quê tránh nóng, còn tôi thì đeo bình nước quân đội, theo các giáo sư già trong khoa đi đến những huyện xã xa xôi hơn để tham gia thực tập đo đạc.
Tôi vác thước đo dưới cái nắng gay gắt, giẫm lên vùng đất hoang đầy cỏ dại, da bị ch/áy nắng đến bong tróc, nhưng trong đầu chỉ nghĩ đến bóng lưng Hạ Thanh Sơn đang xây tường dưới nắng nóng.
Năm thứ ba, vì thành tích xuất sắc, tôi được đặc cách cho phép ở lại trường tham gia các dự án thiết kế thực tế của giáo sư.
Tôi thức trắng đêm trong phòng vẽ, vẽ hỏng hết bản thảo này đến bản thảo khác.
Năm thứ tư, áp lực về đồ án tốt nghiệp và phân công công việc ập đến.
Tôi chạy đi chạy lại giữa công trường, thư viện và lớp học, bận đến mức không có thời gian để ăn một bữa tử tế.
Trọn vẹn bốn năm, lịch đã x/é đi hơn một nghìn trang.
Tôi chưa từng một lần đặt chân quay lại cái ngôi làng nhỏ đầy đất vàng đó.
07
Trong thời gian học đại học, điều khiến tôi bất lực và xót xa nhất chính là những khoản tiền gửi bướng bỉnh của Hạ Thanh Sơn.
Anh là một người nông dân chính gốc, chỉ biết ngày xưa đi học ở trường tư thục phải đóng học phí, căn bản không biết rằng đại học sau khi khôi phục kỳ thi là do nhà nước bao cấp, không cần phải đóng học phí cao ngất ngưởng như sau này.
Thế là, cứ cách một khoảng thời gian, anh lại đều đặn như vắt chanh ra bưu điện thị trấn để gửi tiền.
Trong phần ghi chú của mỗi tờ giấy chuyển tiền, luôn khắc bốn chữ ngay ngắn:
Tiền học của Thanh Hòa.
Khi nhận được khoản tiền lần thứ ba, tôi cuống cuồ/ng viết thư bảo anh:
