Theo hướng Mã Tam Quý chỉ, cậu tìm đến công trường phía Tây thành phố -- mấy chục lán trại dựng trên bãi hoang, bên cạnh là những đống xi măng cao như núi. Chiếm Quân đang vác một bao xi măng bước lên giàn giáo, chân phải khẽ r/un r/ẩy, mỗi bước đi đều phải khựng lại một nhịp. Mồ hôi thấm đẫm bộ quần áo bảo hộ sau lưng thành màu xám đậm, dính ch/ặt vào cột sống, những đ/ốt xươ/ng nhô lên trông như một chuỗi hạt bàn tính.
"Cha!" Trần Bắc gọi một tiếng.
Chiếm Quân gi/ật nảy mình, bao xi măng suýt nữa thì trượt xuống. Anh đặt bao hàng xuống, lau mồ hôi trên mặt, nhìn thấy Trần Bắc, phản ứng đầu tiên là phủi bụi trên ống quần, rồi như sực nhớ ra điều gì, anh thu chân phải đang lộ ra vào chỗ tối: "Sao con lại đến đây? Chẳng phải bảo con ở nhà học bài sao?"
"Con mang bánh bao đến cho cha." Trần Bắc đưa túi vải ra, ngón tay chạm vào bàn tay Chiếm Quân -- đôi tay ấy thô ráp như vỏ cây cổ thụ, lòng bàn tay đầy những nốt phồng rộp, có chỗ đã vỡ, rỉ ra thứ nước vàng. Sống mũi cậu cay xè, cậu lấy ra nửa lọ th/uốc giảm đ/au: "Cha đ/au chân thì uống cái này, đừng cố quá."
Chiếm Quân nhận lấy lọ th/uốc, nhét vào ngựk, không nhìn, chỉ vỗ vỗ vai cậu: "Th/uốc này con giữ lấy, cha không sao. Con về học cho tốt, năm nay trường cấp ba huyện để lại năm suất cho xã mình, con phải chiếm lấy một suất. Chuyện tiền nong, cha lo được." Anh chỉ vào giàn giáo, "Một ngày mười lăm tệ, ba tháng là hơn một nghìn, cộng thêm tiền b/án cừu ở nhà, chắc là đủ học phí học kỳ đầu của con."
Trần Bắc nhìn bóng lưng cha leo lên giàn giáo, cái chân khập khiễng kia mỗi khi nhấc cao một tấc lại như khứa một nhát vào tim cậu. Cậu quay người bước đi, đi ngang qua vòi nước máy duy nhất của huyện, vặn ra, hứng một nắm nước uống -- mát, ngọt, không có mùi tanh nồng như ở nhà. Cậu ngồi xổm bên lề đường, nhìn những chiếc xe đạp, xe ba bánh qua lại trên đường nhựa, cả những chiếc xe tải nhỏ thỉnh thoảng chạy qua, chợt hiểu ra rằng, thứ cha đang gánh trên vai không chỉ là xi măng, mà là chiếc thang để cậu chạm tới thế giới này.
Cuối tháng Mười, trường tổ chức cho học sinh giỏi lớp Chín đi tham quan trường cấp ba huyện.
Cổng trường cấp ba huyện là cổng sắt, sơn màu xanh lá, đứng trước cổng là hai học sinh mặc đồng phục, đeo băng đỏ. Tòa nhà giảng dạy có năm tầng, ốp gạch men, hành lang treo chân dung những nhân vật nổi tiếng, cửa sổ thư viện rộng đến mức soi được cả người. Trong phòng đọc sách bày từng hàng tạp chí, "Toán Lý Hóa học sinh", "Thông tin tập làm văn", bìa sách mới tinh, mùi mực in thoang thoảng khắp phòng. Cửa sổ nhà ăn treo bảng thực đơn: Th!t kho một tệ rưỡi, khoai tây sợi ba hào, bánh bao năm xu một cái. Trần Bắc đếm số phiếu cơm trong túi, tổng cộng tám tệ bảy hào, đủ ăn ở trường cấp ba huyện trong ba ngày.
Lý Tú Lan kéo tay áo cậu, chỉ vào bảng thông báo bên sân trường: "Cậu nhìn kìa, đó là bảng danh sách trúng tuyển năm ngoái, những tên màu đỏ đều là người đỗ đại học, rất nhiều người đã đi Bắc Kinh, Thượng Hải." Trần Bắc nhìn theo hướng bạn ấy chỉ, những cái tên chi chít trên giấy đỏ như đàn chim đang sải cánh. Cậu chạm tay vào viên đ/á có vân đỏ trong túi, chữ "Bắc" xiêu vẹo mà Chiêu Đệ thêu khiến ngón tay cậu đ/au nhói. Cậu chợt nhớ đến ngày Chiêu Đệ đi lấy chồng, sắc đỏ trong tiếng kèn sô-na, vậy mà lại có vài phần tương đồng với bảng danh sách đỏ trước mắt.
"Trần Bắc," Lý Tú Lan nhét cho cậu một tập tài liệu ôn tập được in ấn cẩn thận, "Đây là bố tớ nhờ người lấy từ trường cấp ba huyện, đề nội bộ đấy, cậu cầm lấy mà xem. Bố tớ bảo, đề Toán thi vào cấp ba năm nay rất có khả năng lấy từ trong này ra."
Tài liệu dày hơn ba trăm trang, giấy còn mới, các góc được c/ắt gọt ngay ngắn. Trần Bắc lật trang đầu tiên, trên trang bìa viết một dòng chữ bằng bút máy: "Tặng Trần Bắc, cùng nhau cố gắng." Nét chữ thanh tú, là của Lý Tú Lan. Cậu ngước nhìn bạn ấy, bạn ấy đang nhón chân xem danh sách trúng tuyển trên bảng thông báo, ánh nắng rơi trên dải dây đỏ buộc tóc của bạn ấy, làm người ta thấy nóng mắt. Cậu nắm ch/ặt tập tài liệu, không nói lời cảm ơn, chỉ lấy ra hai quả trứng luộc cuối cùng trong túi nhét vào tay bạn ấy -- đây là món cậu mang từ nhà buổi sáng, cứ ủ trong lòng ngựk, vẫn còn ấm.
Kết quả thi thử lần một, Lý Tú Lan đứng nhất toàn huyện, Trần Bắc đứng thứ hai, kém ba điểm. Triệu Lỗi tụt xuống thứ mười. Thầy Vương gọi Trần Bắc vào văn phòng, chỉ vào bảng điểm nói: "Bài toán lớn cuối cùng em không làm được, bài đó nằm trong tập tài liệu Lý Tú Lan đưa cho em. Không phải em không biết làm, mà là em luyện tập chưa đủ." Trần Bắc không biện hộ, cậu biết gần đây tâm trí mình đã bay bổng -- chân của cha, tiền nong trong nhà, và cả ba nghìn tệ học phí như ngọn núi lớn kia. Nhưng cậu không nói, chỉ lật tài liệu đến bài đó, tính lại một lần nữa, dùng hết ba tờ giấy nháp, đến lúc tính ra kết quả, đầu bút đã đ/âm thủng cả giấy.
Tháng Sáu năm 1998, kỳ thi trung học kết thúc.
Thi xong môn tiếng Anh cuối cùng, Trần Bắc bước ra khỏi phòng thi, cảm giác toàn thân như bị rút cạn sức lực. Mặt trời chói chang đến nhức mắt, cậu đi dọc theo con đường đất trước cổng trường về nhà, đi ngang qua tháp canh trường thành, theo thói quen đặt cặp sách xuống đất, lôi ra chiếc roj đã lâu không đụng đến. Dải vải đỏ trên đầu roj đã phai thành màu trắng bệch, giống như khuôn mặt ông nội lúc lâm chung. Cậu vung một roj -- "Chát!" Âm thanh vẫn giòn tan như vậy, làm lũ chim sẻ trên tháp canh gi/ật mình bay vút lên.
