Và trên thế giới này, im lặng đôi khi chính là thái độ biểu đạt vang dội nhất. Khi tất cả mọi người đều có thể thông qua sự im lặng của bạn mà đọc ra thái độ của bạn, thì bạn không còn vô tội nữa.
Những chuyện sau đó phát triển nhanh hơn tôi tưởng. Theo những tin tức được tiết lộ dần dần trên mạng xã hội, Hứa Chi Chi đã bị mẹ đưa về quê, nghe nói cô ta cứ nh/ốt mình trong phòng không chịu ra ngoài. Mẹ cô ta trong một lần trả lời phỏng vấn của một đơn vị truyền thông đã khóc nức nở, nói rằng con gái mình bị nhà họ Vân “tẩy n/ão”, nói rằng lúc trước bà không nên đồng ý mối hôn sự này, nói rằng khoảnh khắc nhìn thấy con gái quỳ trên đất dập đầu, trái tim bà như tan nát.
“Con bé trước đây không phải như thế này,” mẹ Hứa Chi Chi vừa khóc vừa kể đến nỗi lớp trang điểm nhòe nhoẹt, “Trước đây con bé là một cô gái hoạt bát biết bao, chính là vì đến cái nhà họ Vân đó, ở mấy tháng trời, cả người đều thay đổi. Ngày nào cũng nói “Ngạch nương nói thế này”, “Ngạch nương nói thế kia”, tôi nói gì con bé cũng không nghe lọt tai. Tại sao tôi không phát hiện ra sớm hơn chứ? Tại sao tôi không đưa con bé đi sớm hơn chứ?”
Tôi nhìn video bà ta khóc lóc kể lể, tâm trạng rất phức tạp. Không phải là không đồng cảm với bà ta. Một người mẹ nhìn thấy con gái mình trở nên như vậy, nỗi đ/au đó là có thật. Nhưng vấn đề là-- Hứa Chi Chi ở nhà họ Vân mấy tháng trời, trong mấy tháng đó, mẹ cô ta thực sự không biết gì sao? Những vết bầm tím trên đầu gối Hứa Chi Chi, những bài đăng bạn bè về việc nấu cháo đến tận hai giờ sáng, những câu “Ngạch nương nói” ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn, những tín hiệu đó, bà ta thực sự không bắt gặp được cái nào sao? Hay là, chính bà ta cũng từng cảm thấy việc con gái mình có thể “gả vào nhà cao cửa rộng” là một điều đáng tự hào?
Tôi không có câu trả lời. Và cũng không cần có câu trả lời. Bởi vì tôi chỉ là một người đứng xem, mà nhiệm vụ của người đứng xem không bao giờ là phán xét, mà là ghi nhớ-- ghi nhớ sự lựa chọn của mỗi người trong câu chuyện này, cũng như hậu quả mà những lựa chọn đó mang lại.
Mẹ Vân Diệp Trạch thì lại ra mặt để “qu/an h/ệ công chúng”. Có người đăng một đoạn ghi âm của bà ta lên diễn đàn địa phương, nghe nói đó là bài phát biểu của bà ta trong một nhóm chat họ hàng. Trong đoạn ghi âm, giọng bà ta r/un r/ẩy mang theo sự gi/ận dữ bị kìm nén, nói rằng truyền thông bên ngoài đều đang “tạo tin đồn”, nói rằng quy củ nhà họ Vân “người ngoài không hiểu được”, nói rằng việc Hứa Chi Chi hủy hôn là “nhà họ Vân chúng tôi không cần nó nữa, chứ không phải nó tự bỏ đi”, bởi vì “một người phụ nữ đến cả ba quỳ chín lạy cũng không làm được thì không xứng bước chân vào cửa nhà họ Vân chúng tôi”.
Sau khi đoạn ghi âm này bị phơi bày, khu vực bình luận hoàn toàn bùng n/ổ. Có người đã ghép đoạn ghi âm đó với video quay được tại sảnh tiệc trước đó, kèm theo một đoạn lồng tiếng chuẩn x/ác: “Xin hãy xem, đây chính là tàn dư phong kiến sống vẫn còn tồn tại trong các tòa nhà dân cư ở thành phố Trung Quốc vào thế kỷ 21.” Video này đạt hơn mười triệu lượt xem trong vòng hai ngày.
Bình luận mà tôi ấn tượng nhất viết rằng: “Nỗi bi kịch lớn nhất của gia đình này không phải là họ kỳ quặc đến mức nào, mà là họ cảm thấy bản thân mình chẳng có chút gì là kỳ quặc cả.”
Câu này đã đá/ nh trúng trọng tâm. Điều thực sự đ/áng s/ợ chưa bao giờ là cái á/c, mà là không cảm thấy mình á/c. Khi một người đóng gói tất cả những sự vặn vẹo của mình thành “quy củ” và “gia phong”, mỹ miều hóa tất cả những sự kiểm soát thành “giáo huấn” và “quan tâm”, giải thích tất cả những sự ng/ược đ/ãi thành “rèn luyện” và “thử thách”-- người này đã mất đi khả năng được đá/ nh thức. Bởi vì bà ta không phải đang làm sai, mà bà ta đang kiên trì với cái gọi là “sự đúng đắn” của mình. Và tất cả những người xung quanh bà ta, hoặc là nghẹt thở trong im lặng, hoặc là trong im lặng mà trở thành người giống hệt bà ta. Dù là kết quả nào, cũng đều rất bi thảm.
Ngày thi cao học kết thúc, tuyết rơi rất dày. Khi tôi ra khỏi phòng thi, trời đã gần tối, đèn đường sáng lên, những bông tuyết xoay tròn rơi xuống trong quầng sáng màu vàng, giống như vô số cánh bướm đang nhảy điệu vũ cuối cùng. Tôi đứng trên bậc thang, hít một hơi thật sâu bầu không khí lạnh đến tận tâm can, khoảnh khắc đó trong đầu chẳng có gì cả, chỉ có một sự nhẹ nhõm to lớn, tĩnh lặng và bao trùm lấy không gian.
Bất kể thi cử thế nào, chuyện này cuối cùng cũng đã kết thúc.
Cùng với việc thi cao học kết thúc, còn có một chuyện khác nữa. Tôi lấy điện thoại ra, lật đến số của Vân Diệp Trạch-- số điện thoại đã bị tôi chặn rồi xóa, nhưng chưa bao giờ hoàn toàn biến mất khỏi danh bạ. Tôi nhìn dãy số đó, nhớ lại đêm đứng dưới đèn đường gọi tên tôi. “Cơ hội cuối cùng,” anh ta nói. Thực ra cơ hội cuối cùng không phải là anh ta cho tôi. Mà là tôi cho chính mình.
Ngày xưa tôi từng thích một người dịu dàng, anh ta không phải người x/ấu, anh ta chỉ không có dũng khí để làm một người tốt. Anh ta từ nhỏ đến lớn đều quỳ, nên anh ta không biết làm sao để đứng. Điều này không thể hoàn toàn trách anh ta, một đứa trẻ từ ba tuổi đã bị yêu cầu quỳ để lớn lên, trong đầu anh ta căn bản không có tùy chọn “có thể đứng lên”. Nhưng điều đó không có nghĩa là tôi phải quỳ theo anh ta.
Tôi không xóa số đó, chỉ để nó chìm xuống tận cùng của danh bạ. Đôi khi quên đi hoàn toàn còn hiệu quả hơn là cố tình xóa bỏ. Tôi gọi điện cho mẹ.
Giọng mẹ tôi ở đầu dây bên kia mang theo mùi khói dầu của việc xào nấu: “Thi xong rồi à?”
“Thi xong rồi ạ.”
“Thi thế nào?”
“Cũng tạm ạ.”
