Chúng ta là ai, có phải được quyết định bởi những gì chúng ta ghi nhớ hay không?
Nếu lãng quên, liệu những trải nghiệm đó có còn thuộc về chúng ta nữa không?
Từng có lúc tôi cố chấp tin rằng, mọi nuối tiếc trên đời đều bắt nguồn từ việc chọn sai phương án.
Sau này mới hiểu, có những đề bài vốn dĩ chẳng có đáp án hoàn hảo.
Khi làm một chuyên gia dọn dẹp di vật, tôi từng lần lượt xuyên qua những câu chuyện của người khác.
Tôi từng nghĩ liệu mình có thể bù đắp những nuối tiếc đó giúp họ hay không.
Nhưng rồi lại luôn bị cảm xúc của chính họ cuốn lấy, chẳng thể làm chủ được bản thân mà đưa ra những lựa chọn tương tự.
Cho đến khi ranh giới của ký ức bắt đầu tan biến--
Tôi không còn phân biệt được nữa, đâu là những mảnh vỡ nhặt nhạnh được khi xuyên không.
Đâu là vết s/ẹo đã hằn sâu trên linh h/ồn mình từ thuở nào.
…
"Lâm Duyệt Xuyên, vào đây một chút."
Ánh sáng lọc qua khe cửa chớp đổ lên mặt bàn làm việc, nữ chủ tiệm Bạch Du đặt một tập hồ sơ trước mặt tôi.
"Ủy thác mới, người đã khuất tên là Trần Vệ Đông."
"Ông cụ sống đ/ộc thân, vừa qu/a đ/ời hôm qua."
Giọng cô ấy rất bình tĩnh, mang theo sự dứt khoát của người làm việc công vụ.
"Con gái ông ấy ở nước ngoài không về được, toàn quyền ủy thác cho văn phòng chúng ta dọn dẹp di vật và làm trống căn nhà."
Tôi mở hồ sơ ra, lướt mắt nhìn thông tin cơ bản.
Làm cái nghề dọn dẹp di vật này, nói trắng ra là đi thu dọn những dấu vết cuối cùng mà người ch** để lại trên nhân gian.
Phân loại, đóng gói, tiêu hủy, nhét cả cuộc đời mấy chục năm của một con người vào vài chiếc thùng giấy tiêu chuẩn.
"Gia quyến có dặn dò gì đặc biệt không?" tôi hỏi.
"Không. Chỉ nói cái gì giữ được thì giữ."
"Còn cái gì coi là phế phẩm thì tùy chúng ta xử lý."
Bạch Du bưng tách cà phê lên, nhìn tôi một cái.
"Ông già này cả đời chẳng hé răng nửa lời, người nhà cũng không biết rốt cuộc ông ấy coi trọng điều gì."
"Cậu cứ làm theo quy trình thông thường thôi, đừng quá áp lực với bản thân."
Tôi gật đầu, thu dọn hồ sơ và chìa khóa.
Hai giờ chiều, tôi đẩy cửa nhà ông Trần Vệ Đông.
Trong không khí lơ lửng mùi báo cũ trộn lẫn với mùi băng phiến nồng nặc.
Tôi đeo khẩu trang và găng tay, bắt đầu làm việc theo từng khu vực.
Ông cụ này sống khá xuề xòa, bộ đồ bảo hộ cũ trong tủ quần áo đã giặt đến bạc màu, trong ngăn kéo toàn là phiếu lương thực quá hạn và những tờ phiếu lương nhăn nhúm.
Mọi thứ đều ngăn nắp trật tự, giống như một người đã quen với việc không được chú ý, ngay cả khi rời đi cũng sợ làm phiền người khác.
Cho đến khi tôi cạy mở ngăn kéo bị kẹt ở tầng dưới cùng của chiếc tủ đầu giường.
Bên trong không để sổ tiết kiệm hay lọ th/uốc gì cả.
Chỉ có một chiếc hộp đựng th/uốc lá bằng sắt đã gỉ sét.
Tôi cạy nắp hộp, bên trong nằm một chiếc huy hiệu Lao động tiên tiến bằng kim loại.
Điều kỳ lạ là, chỗ vốn dĩ khắc tên bên dưới huy hiệu đã bị giấy nhám mài đi một cách tà/n nh/ẫn.
Nét chữ nhòe đi thành một vệt lõm xám xịt, thậm chí còn cạo thủng cả lớp sắt.
Toát lên một vẻ tà/n nh/ẫn như thể đang tự hànhz hạz chính mình.
Tôi đưa tay định lấy.
Ngay khoảnh khắc đầu ngón tay chạm vào vệt xước thô ráp đó--
Đách. Đách. Đách.
Âm thanh từ sâu thẳm trong ý thức rỉ ra từng chút một.
Như thể có ai đó đang gõ những viên bi thép vào mặt trong hộp sọ.
Mỗi lần chạm vào những vật phẩm mang chấp niệm cực kỳ mạnh mẽ như thế này, ý thức của tôi sẽ bị kéo phăng vào một khoảng thời gian cũ kỹ.
Tôi sẽ trở thành người đó, bước vào cuộc đời họ, gánh vác cảm xúc của họ.
Căn phòng ngủ tối tăm trước mắt bắt đầu vặn vẹo.
Một mùi dầu máy và mùi xỉ than nồng nặc xộc thẳng vào khoang mũi.
Bên tai vang lên tiếng máy móc gầm rú đinh tai nhức óc trong xưởng, cùng tiếng loa phóng thanh phát đi thông báo sản xuất với giọng đọc chuẩn x/ác.
Trên xà ngang của xưởng treo một băng rôn nền đỏ đã phai màu--
Chữ sơn trắng bong tróc: "Nắm bắt cách mạng, thúc đẩy sản xuất, đón chào nhiệm vụ mới năm 1978."
"Ngẩn ngơ cái gì đấy? Ăn nhanh đi, lát nữa nguội ngắt bây giờ."
Một bàn tay thô ráp vỗ vào vai tôi, đẩy một hộp cơm nhôm về phía trước.
Tôi định thần lại, phát hiện mình đang ngồi trên chiếc ghế dài của căng tin nhà máy.
Đối diện là một người đàn ông mặc đồ bảo hộ màu xanh, mặt chữ điền, cười lên là đuôi mắt đầy nếp nhăn.
Ký ức trong đầu cho tôi biết, người đối diện này là anh em kết nghĩa chí cốt của tôi trong xưởng.
"Vợ cậu sắp sinh rồi nhỉ?"
Anh ta lần mò trong túi ra mấy tờ phiếu nhăn nhúm, nhét vào tay tôi.
"Đây là nửa cân phiếu th!t và hai thước phiếu vải, tớ nhờ người ki/ếm được đấy."
"Vợ cậu ở cữ cần bồi bổ, đừng khách sáo với tớ."
Tôi nắm lấy mấy tờ phiếu còn vương hơi ấm, lòng chua xót.
Gánh nặng nhà anh ta còn lớn hơn tôi, mẹ già nằm liệt giường, vợ sức khỏe cũng không tốt.
Nửa cân phiếu th!t này, chắc là anh ta đã nhịn ăn nhịn mặc suốt hơn nửa năm trời mới tích góp được.
"Thế này không được..." tôi định đẩy lại.
"Cầm lấy!" anh ta trừng mắt.
"Anh em mình với nhau mà."
"Năm đó tớ mới vào xưởng, máy ngh/iền n/át tay, nếu không phải cậu cõng tớ chạy đi b/ệnh viện, cái tay này của tớ đã phế lâu rồi."
"Với anh em mà còn tính toán thế à?"
Tôi không thể từ chối thêm được nữa, đành nhét phiếu vào túi.
Con người anh ta là vậy, kỹ thuật đứng đầu nhà máy, mà tính tình cũng thẳng thắn nhất.
