Bà cúi đầu, nhặt từng chiếc lá một, những chiếc lá nhặt được cho vào túi nilon, cẩn thận từng chút một vì sợ làm rá/ch.
Bà chị b/án rau bên cạnh thấy vậy thở dài: "Em gái à, chị cho em một ít, đừng nhặt nữa, chỗ này hỏng hết rồi."
Mẹ tôi cười: "Không sao đâu chị, về rửa đi là ăn được mà."
Tôi đứng ở cửa chợ, chân như bị đóng đinh xuống đất, không bước nổi một bước.
Sống mũi cay xè, nước mắt trào ra ngay lập tức.
Tôi không vào gọi bà.
Tôi sợ bà nhìn thấy tôi khóc, lại càng buồn hơn.
Tôi về nhà, hâm lại nửa bát sườn còn dư trong tủ lạnh, giả vờ như không biết gì cả, đợi khi bà về liền nói: "Mẹ ơi, con ăn không hết nhiều thế này, mẹ ăn giúp con đi."
Bà cười bảo: "Con đang tuổi lớn, ăn nhiều vào."
"Con no căng bụng rồi, mẹ ăn giúp con đi, không ăn là hỏng mất đấy."
Bà bưng lên, từng miếng từng miếng một ăn hết.
Tôi nhìn bà ăn, trong lòng thầm thề rằng --
Mẹ ơi, mẹ đợi đấy.
Cái nhà này, để con lo.
Năm thi cấp ba, tôi đỗ thủ khoa toàn thành phố.
Tổng điểm chỉ kém điểm tuyệt đối bảy điểm.
Ngày công bố kết quả, cả trường chấn động. Trường cấp hai Thực nghiệm chưa từng có thủ khoa toàn thành phố, tôi là người đầu tiên.
Hiệu trưởng đọc tên tôi trong buổi chào cờ, bảo tôi lên bục phát biểu.
Tôi nói: "Con muốn cảm ơn cha mẹ của con. Họ không có học thức, không có tiền bạc, nhưng họ đã dành tất cả tình yêu thương cho con. Mọi thành tích của con đều là nhờ họ."
Dưới khán đài, tiếng vỗ tay như sấm.
Mẹ tôi ngồi ở hàng ghế khán giả, khóc như một người nước mắt.
Cha tôi ngồi bên cạnh bà, cứ liên tục đưa khăn giấy cho bà.
"Đừng khóc nữa, về nhà hẵng khóc."
"Tôi vui, không cho tôi khóc à?"
Tối hôm đó, hàng xóm trong khu tập thể đều đến chúc mừng.
Bà Vương cũng đến, bưng một chậu tráng men, bảo là mang sủi cảo đến.
Mẹ tôi nhìn chậu sủi cảo đó, hồi lâu không nói gì.
Tôi biết bà đang nghĩ gì -- vài ngày trước bà Vương còn nói x/ấu sau lưng tôi rằng "có thông minh đến mấy cũng là đứa con gái, sau này gả đi cũng là người nhà khác".
Nhưng mẹ tôi vẫn nhận lấy sủi cảo, nói lời cảm ơn.
Bà bảo, người ta đến chúc mừng là có ý tốt.
Tôi bảo, mẹ ơi, mẹ mềm lòng quá.
Mẹ tôi bảo, không phải mềm lòng, mà là không muốn chấp nhặt với bà ta. Mẹ có con gái của mẹ là đủ rồi, người khác nói gì, mẹ coi như không nghe thấy.
Tôi khoác vai bà: "Mẹ ơi, sau này con sẽ m/ua cho mẹ ngôi nhà thật lớn, loại có sân vườn ấy, mẹ thích trồng hoa thì trồng hoa, thích trồng rau thì trồng rau, không ai quản được mẹ cả."
Mẹ tôi cười, cười đến híp cả mắt.
Bà bảo: "Con đấy, toàn vẽ bánh trên trời cho mẹ."
"Mẹ ơi, con chưa bao giờ nói khoác."
"Con nói rồi đấy, mẹ cứ coi là thật đấy nhé."
"Mẹ coi là thật thì cứ coi là thật đi."
Lúc đó trong tay tôi đã có hơn hai trăm nghìn tệ rồi.
Nhưng tôi không nói cho mẹ biết.
Tôi sợ tim bà không chịu nổi.
4、
Năm lớp mười, tôi vào trường cấp ba số 1 tốt nhất huyện.
Ngày nhập học, mẹ tôi đặc biệt mặc chiếc áo khoác màu đỏ sẫm cất dưới đáy tủ, là chiếc áo cha m/ua cho bà vào dịp Tết năm kia, bình thường bà chẳng nỡ mặc. Bà chải tóc gọn gàng không một sợi thừa, đứng trước cổng trường, cố gắng ưỡn thẳng lưng.
Tôi biết bà đang căng thẳng.
Phụ huynh đưa con đến trường xung quanh, người thì lái ô tô con, người thì mặc đồ hiệu, nói chuyện còn chêm cả từ tiếng Anh. Mẹ tôi đứng giữa họ, như một cái cây già bị gió thổi nghiêng, hoàn toàn lạc lõng.
Nhưng bà không chịu đi.
Bà nhất quyết phải nhìn thấy tôi vào lớp mới yên tâm.
"Mẹ ơi, mẹ về trước đi."
"Không vội. Mẹ nhìn con vào lớp đã."
Tôi đeo cặp sách đi vào trong, bước được mười mấy bước, quay đầu nhìn lại bà -- bà vẫn đứng tại chỗ, vẫy tay với tôi.
"Học hành cho tốt nhé! Đừng tiết kiệm, nhà mình có tiền!"
Tôi biết nhà mình không có tiền. Sau khi mẹ nghỉ việc, bà tìm được công việc nhân viên kiểm kê hàng hóa trong siêu thị, lương một tháng một nghìn tám. Sạp sửa xe của cha tôi một ngày cũng chẳng ki/ếm được mấy chục tệ. Họ chắt chiu dành dụm, gom góp từng xu cho tôi.
Tôi quay đầu lại, nước mắt suýt chút nữa rơi xuống.
Kỳ thi tháng đầu tiên của lớp mười, tôi đỗ thủ khoa toàn khối.
Cao hơn người đứng thứ hai bốn mươi mốt điểm.
Ngày kết quả được dán lên, cả khối bàn tán xôn xao -- "Tô Niệm là ai?" "Nghe bảo là thủ khoa cấp ba, người đứng đầu toàn thành phố ấy."
"Thủ khoa toàn thành phố đến trường mình thật à? Chả trách."
Giáo viên chủ nhiệm họ Chu, ngoài ba mươi tuổi, dạy Toán, là người nóng tính. Cô gọi tôi lên văn phòng, câu đầu tiên là: "Tô Niệm, cấp hai em có tham gia thi học sinh giỏi không?"
"Có ạ."
"Kết quả thế nào?"
"Giải nhất cấp tỉnh ạ."
Cô Chu sáng mắt lên, lại hỏi: "Em có định đi theo đường tuyển thẳng học sinh giỏi không?"
Tôi suy nghĩ một chút: "Chưa chắc ạ, con muốn học tốt kiến thức trong chương trình trước đã."
Cô Chu gật đầu: "Em tự biết tính toán là được. Nhưng cô nhắc em, thành tích của em thì đỗ Thanh Hoa, Bắc Đại là không vấn đề gì. Nhưng muốn vào ngành tốt nhất thì thi học sinh giỏi lấy điểm cộng hoặc tuyển thẳng sẽ chắc chắn hơn."
Tôi nói: "Để con cân nhắc ạ."
Ra khỏi văn phòng, tôi đứng ở hành lang, nhìn các bạn học đang chạy bộ dưới sân trường.
Thanh Hoa, Bắc Đại.
Mẹ tôi không biết đó là gì, bà chỉ biết đó là "trường đại học tốt nhất".
Cha tôi cũng vậy. Họ không quan tâm tôi học trường nào, họ chỉ quan tâm tôi có vui vẻ hay không.
Vì họ, tôi cũng phải vào trường tốt nhất.
Triệu D/ao cũng đỗ vào trường cấp ba số 1.
Không phải nhờ thành tích, mà là Triệu Quốc Cường đã bỏ ra hai mươi nghìn tệ tiền phí chọn trường.
