Chương một: Tấm thẻ bị bẻ đôi
Ngày đầu tiên sau khi tốt nghiệp đại học, mẹ tôi đưa cho tôi một tấm thẻ:
"Từ nay việc học của em trai mày, mày lo."
Tôi cầm lấy tấm thẻ, bẻ đôi ngay tại chỗ.
Lễ tốt nghiệp buổi sáng vừa tan, buổi chiều tôi đã về bàn làm gấp bản vẽ.
Hai mảnh thẻ rơi xuống đất, lớp nhựa trắng lộ ra ở chỗ g/ãy.
Tay mẹ vẫn giơ lơ lửng giữa không trung, trên ngón đeo chiếc đệm ngón tay.
Bà vừa từ tiệm may ở quê tất tả chạy đến, ngay cả chiếc đệm ngón cũng chưa tháo.
Dưới đất có một nửa chiếc lá ngô đồng bị tôi giẫm lên.
Tôi cúi nhìn, không nhấc chân.
Môi bà mấp máy vài cái, rồi nén ra một câu:
"Tao là mẹ mày đấy."
Câu này bà nói rất nhẹ, như nói cho mình nghe, chứ không phải nói cho tôi.
Tôi không đáp, rút tai nghe từ túi áo ra đeo vào, vặn âm lượng lên ba nấc.
Gió thổi tốc chiếc khăn quàng cổ của bà lên.
Bà đứng ngoài cổng khu tập thể, dưới chân còn đặt hai chiếc túi vải.
Miệng túi hở ra một đoạn vải xám đậm, đúng loại vải trong tiệm may nhà bà.
Bà mấp máy môi,
câu tiếp theo chưa kịp thốt ra.
Tôi đã vào nhà trước, đóng cửa lại, tựa lưng vào cánh cửa đứng hai giây.
Mặt sau cánh cửa có một mảng sơn bị bong lên, cấn vào lưng tôi, tôi không nhúc nhích.
Bà đứng ngoài cửa lại gọi một tiếng:
"Tô Kiều."
Tôi không lên tiếng.
Từ túi trong áo khoác, tôi rút ra cuốn sổ phác họa đã cuộn mép, x/é một trang, vài nét vẽ xong, gấp lại.
Kéo cửa ra một khe, nhét vào tay bà.
Bà cầm lấy, mở ra.
Bốn ô tranh, vẽ đúng cảnh vừa xảy ra – bà đưa thẻ, tôi bẻ thẻ, bà ngồi xổm nhặt thẻ, tôi quay người đóng cửa.
Vẽ rất nhanh, đường nét hơi bay, nhưng ô nào cũng nhận ra ngay là bà và tôi.
Trên giấy có một vệt mờ do đầu chì, là lúc vẽ tay tôi đ/è lên, đến giờ cũng không xóa.
Bà không tiếng động, cúi đầu nhìn.
Nhìn rất lâu.
Ngón tay lướt trên tranh, dừng lại ở cánh cửa đã đóng.
Trên ngón cái bà có vết chai do may vá, cọ qua mặt giấy, sạt soạt.
Giọng bà hơi khàn:
"Kiều Kiều,
mày vẽ cái này là có ý gì?"
Bà ngẩng mắt nhìn tôi, trong tròng mắt có gì đó đang chảy, nhưng chưa rơi xuống.
Tôi tháo một bên tai nghe, cười với bà:
"Mẹ, con không cười mẹ đâu, con sợ quên mất thôi."
Vừa thốt ra tôi đã thấy câu này sai.
Sợ quên cái gì?
Tôi không giải thích.
Bà không nói gì.
Vo tròn tờ giấy thành một nắm, nhét xuống đáy túi vải.
Lúc quay người, vai bà căng thẳng đặc biệt, như sợi chỉ bà căng lúc kéo vải.
Bà đi được bảy, tám bước, lại dừng lại, không quay đầu:
"Ngày mai mẹ mang cơm sang cho."
Nói xong thì đi ngay, bước chân nhanh hơn lúc đến.
Lúc bà cúi xuống xách túi vải, chiếc đệm ngón lóe lên dưới ánh đèn đường.
Tôi đứng nguyên tại chỗ, tay vẫn còn cầm hai mảnh thẻ.
Chỗ g/ãy cấn vào ngón tay, tôi nhét chúng vào sâu nhất trong túi áo khoác.
Trong túi còn một chiếc chìa khóa, lạnh ngắt, chạm vào mảnh thẻ g/ãy, phát ra một tiếng rất khẽ.
-- * --
Tối hôm đó tôi nằm trên giường trong phòng trọ.
Trên trần nhà có một vết nứt cũ, tôi đếm mấy lần, đến lần thứ bảy mới đếm đúng.
Điện thoại rung một cái.
Trong nhóm có người nhắc tôi, là một nhóm game ở quê.
Có người gửi một tin nhắn thoại, tôi bấm mở, là giọng em trai tôi – Tô Hàng.
Bên nó ngoài tiếng bàn phím còn có người khác đang cười.
Nó nói:
"Mẹ tao nói rồi, chị tao mà không đưa tiền cho tao, thì tao sẽ xuống dưới công ty chị tao khóc."
Phía sau là một trận cười, cùng tiếng bàn phím.
Trong tiếng cười, có người nói một câu "chị mày khổ thật", nó không đáp.
Tôi nhìn chằm chằm đoạn thoại trong nhóm, chưa nghe hết đã tắt.
Nó lại gửi một tấm ảnh, là ảnh chụp vị trí trước cổng khu công nghiệp, tấm biển đ/á trong ảnh thu nhỏ bị xô lệch.
Nó không thể có mặt ở đó, tấm ảnh này chỉ có thể là ban ngày mẹ tôi chụp gửi cho nó xem.
Tháng trước bà có sang đưa chăn cho tôi một lần, lúc tôi xuống lấy đồ ăn ở dưới nhà, bà đứng cạnh cửa sổ nhìn tôi rất lâu.
Có lẽ lúc đó bà đã nhớ kỹ cái cây tôi hay đứng – cái cây trong ảnh nhòe ở góc, ngay dưới gốc cây là chỗ tôi thường đứng đợi đồ ăn gần đây.
Tôi chụp màn hình, lưu vào album ẩn.
Tôi ngồi dậy, định nhắn lại cho nó một tin, gõ vài chữ lại xóa.
Cuối cùng tôi nhét điện thoại dưới gối, tắt đèn, không ngủ.
Trong bóng tối tôi nghe dưới nhà có người cãi nhau, âm thanh rất đặc, xuyên qua sàn nhà chỉ nghe được nửa câu, rồi im bặt.
-- * --
Sáng hôm sau, đồng nghiệp ở bàn làm việc nhắn WeChat cho tôi:
"Tô Kiều, ngoài cổng khu công nghiệp có một bác gái nói tìm cậu, xách hộp cơm, ăn mặc khá chỉn chu."
Cô ấy gửi kèm một biểu tượng hóng chuyện, tôi không trả lời.
Lúc đứng lên, chân ghế cào trên sàn, tiếng rất kẽo kẹt.
Tôi xuống lầu, từ xa đã thấy mẹ tôi đứng bên cổng lớn khu công nghiệp.
