Khi bố tôi đẩy tờ đơn ly hôn về phía mẹ, ông đinh ninh rằng bà không thể đọc hiểu những điều khoản vòng vo đó.
Người tình mới của ông đã đo đạc xong rèm cửa cho phòng ngủ chính, thậm chí còn cười khuyên mẹ tôi: "Chị Thanh Ngô này, rút lui trong êm đẹp vẫn hơn là cuối cùng chẳng nhận được gì cả."
Mẹ tôi lập tức rút tờ đơn lại, khóa vào két sắt, rồi đặt một xấp sổ sách kế toán cũ lên bàn.
"Ai bảo với cô là bao năm nay tôi ghi chép mấy thứ này là tiền chợ?"
Sau này bố tôi mới biết, người phụ nữ mà ông cho là dễ lừa nhất, từ lâu đã ghi chép rõ ràng từng lời nói dối của ông.
1.
Ngày bố tôi, Trang Nhạc Hành, mang tờ đơn ly hôn về nhà, chính là tôi đã in giúp ông.
Ông gửi tệp tin vào email của tôi, chỉ bảo máy in ở công ty bị hỏng, dặn tôi đi làm về thì tiện đường mang về.
Tôi làm biên tập viên tại một nhà xuất bản, mắc b/ệnh nghề nghiệp, vừa giở đến trang thứ ba đã thấy dòng chữ "Hai bên x/ác nhận không có tranh chấp về tài sản chung vợ chồng khác".
Tôi ngẩng đầu hỏi ông: "Bố, bố coi con là kẻ m/ù chữ, hay coi mẹ con là kẻ m/ù chữ?"
Trang Nhạc Hành đặt tách trà xuống bàn.
"Chuyện của người lớn, con đừng xen vào."
Mẹ tôi, Hạ Thanh Ngô, đang ngồi xổm ngoài ban công thay đất cho một chậu hoa cẩm tú cầu sắp héo. Nghe thấy vậy, bà rửa sạch tay rồi đi vào, đọc tờ đơn từ trang đầu đến trang cuối.
Bố tôi gõ ngón tay lên mặt bàn, đợi không lâu đã tỏ vẻ thiếu kiên nhẫn.
"Thanh Ngô, căn nhà để lại cho bà ở, tiệm hoa cũng thuộc về bà. Mấy năm nay bà không quản lý công ty, cầm những thứ này là đủ rồi."
Mẹ tôi lật đến trang phụ lục, hỏi: "Còn căn hộ ở phía nam thành phố thì sao?"
Tay bố tôi khựng lại.
"Căn hộ nào?"
"Khoản tiền đặt cọc trả từ tháng 5 năm ngoái, ghi chú chuyển khoản là thanh toán trước hợp tác thương hiệu. Trên sổ đỏ là tên của Cố Nghiên Phi."
Phòng khách tĩnh mịch đến mức chỉ còn nghe thấy tiếng nước nhỏ giọt ngoài ban công.
Cố Nghiên Phi là quản lý thương hiệu công ty bố tôi, cũng là "cấp dưới đắc lực" đột nhiên xuất hiện thường xuyên trên bàn ăn nhà chúng tôi từ nửa năm nay.
Bố tôi lập tức sầm mặt: "Bà điều tra tôi?"
Mẹ tôi đưa tờ đơn cho tôi, bảo tôi cất vào túi hồ sơ.
"Tài khoản chung bị thiếu tiền thì tôi đối soát. Đây gọi là sống chung, không phải điều tra ông."
Ngay trước mặt bố, bà gọi điện cho Bạch Tụng Ninh. Dì Bạch là bạn học đại học của bà, cũng là luật sư chuyên về hôn nhân gia đình.
"Tụng Ninh, Nhạc Hành muốn ly hôn. Sáng mai tôi đến văn phòng luật của bà, mang theo sao kê ngân hàng, giấy tờ nhà đất và hồ sơ bảo lãnh cũ của công ty."
Sau khi cúp máy, bà lại vào thư phòng lấy giấy tờ tùy thân, thẻ ngân hàng, máy tính và hai chiếc ổ cứng di động. Những hóa đơn quan trọng đã được quét lưu trữ từ lâu, một bản lưu trên đám mây được mã hóa của bà, một bản để trong két sắt tại văn phòng tiệm hoa.
Bố tôi chặn ở cửa thư phòng.
"Bà có cần phải làm đến mức này không? Tôi còn có thể cư/ớp đồ của bà chắc?"
Mẹ tôi đưa túi máy tính cho tôi, đáp lại rất nhanh: "Ông đã lấy tài sản chung đi m/ua nhà cho Cố Nghiên Phi rồi. Giờ hỏi tôi có cần thiết không, muộn rồi."
Đêm đó, bà chuyển đến căn nhà nhỏ ở phía tây thành phố. Đó là tài sản trước hôn nhân mà ông ngoại để lại cho bà, người thuê nhà vừa mới trả nhà tháng trước. Bà bảo tôi và anh trai tự chọn nơi ở, không ai được phép thay bà đàm phán điều kiện.
Khi anh trai tôi, Trang Dữ Thành, vội vã chạy về, bố tôi đang đ/ập cốc trong phòng khách.
Anh nhíu mày hỏi tôi: "Mẹ đi thật à?"
Tôi đ/á mảnh sứ vỡ sang một bên.
"Đi rồi, còn mang theo cả giấy tờ tùy thân, máy tính, sổ sách kế toán và trang sức của bà ngoại. Bố bảo mẹ đã dọn sạch cái nhà này."
Anh tôi nhìn thoáng qua bức tranh danh họa vẫn treo trên tường, những bộ vest nhét đầy phòng thay đồ, và ba chiếc xe của bố tôi trong gara.
"Vậy cách hiểu của bố về việc 'dọn sạch' cũng tiết kiệm thật đấy."
2.
Sáng hôm sau, tôi cùng mẹ đến văn phòng luật của dì Tụng Ninh.
Bà mang theo sáu cuốn sổ kế toán.
Cuốn cũ nhất đã bạc màu bìa, trang đầu tiên ghi lại của hồi môn bà nhận được năm kết hôn: hai cửa hàng, một tòa nhà mặt phố, một khoản tiền gửi tiết kiệm, cùng vàng thỏi và trang sức ông ngoại cho.
Khi tôi còn nhỏ, luôn thấy bà nằm bò ra bàn ăn bấm máy tính. Bà sẽ tính sai một cột tiền điện nước, sẽ vì siêu thị trả thiếu hai đồng mà đứng trước cửa tính toán cả buổi.
Bố tôi mỗi lần đều cười, cười xong lại cầm lấy bút của bà, nói "ngốc thì ngốc chút, tôi nuôi được".
Giờ tôi mới hiểu, trên những trang sổ sách tưởng chừng lộn xộn đó, bên cạnh mỗi khoản chi lớn đều có mã hóa đơn, nguồn tài khoản và người phụ trách.
Bạch Tụng Ninh lật xem nửa cuốn rồi ngẩng đầu nhìn bà.
"Thế này mà bà bảo không biết tính toán?"
Mẹ tôi vặn mở bình giữ nhiệt: "Tiền lẻ cố tình tính sai, tiền lớn mới tiện cho bản thân tính toán chứ."
Tôi hỏi: "Tại sao mẹ phải giả vờ?"
Bà nhìn tôi, không vòng vo.
"Bố con thích người có thể được ông chăm sóc. Lúc đó mẹ cũng muốn vun vén gia đình, bớt tranh cãi một câu thì nhà cửa yên ổn hơn chút. Sau này ông coi sự nhượng bộ của mẹ thành vốn liếng để đàn ông khoe khoang bên ngoài, mẹ cũng lười chỉnh lại. Sổ sách vẫn giữ, giới hạn vẫn còn."
Bạch Tụng Ninh chia tài liệu thành ba xấp.
Xấp thứ nhất là tài sản trước hôn nhân. Quyền sở hữu hai cửa hàng và tòa nhà mặt phố ông ngoại để lại rất rõ ràng, tiền thuê nhà luôn chuyển vào tài khoản cá nhân của mẹ tôi. Thời kỳ đầu khởi nghiệp công ty của Trang Nhạc Hành không có chỗ, bà đã cho ông thuê tòa nhà với giá rẻ, hợp đồng gia hạn ba năm một lần.
Xấp thứ hai là tài sản chung vợ chồng. Nhà ở m/ua sau khi kết hôn, xe cộ, các khoản đầu tư tài chính và cổ phần công ty đứng tên Trang Nhạc Hành đều phải được kiểm kê theo luật định.
