Cô ta lớn tiếng hơn.
“Nếu anh không x/é tờ hợp đồng đó, thì những chuyện sau này sẽ không bao giờ xảy ra.”
Chánh án gõ búa tòa.
“Bị cáo giữ trật tự.”
Khi bị áp giải ra ngoài, cô ta quay đầu lại nhiều lần. Có lẽ cô ta vẫn đang đợi tôi thừa nhận đây là một vụ b/áo th/ù. Nhưng tôi không hề lên tiếng.
Cô ta không thua tôi.
Cô ta thua chính những bằng chứng mà mình đã tự tay để lại.
Sau khi Ngô Duệ khai nhận, vụ án cũ của bố vợ đã được làm sáng tỏ hoàn toàn. Ngày tiền bồi thường từ công ty vận tải về tài khoản, bố vợ trả hết phí chạy thận trước. Số tiền còn lại, ông chia làm hai phần. Một phần gửi vào tài khoản hưu trí của mình. Phần còn lại, ông thành lập Quỹ hỗ trợ pháp lý khẩn cấp cho tài xế xe buýt.
Thẩm Ánh Tuyết hỏi ông: “Bố không sợ lại giúp ra một Đào Vũ Miên nữa sao?”
Bố vợ đang điền đơn đăng ký, nghe câu này, bút ông khựng lại.
“Sợ chứ.”
“Vậy sao bố còn làm?”
“Sợ cũng không thể nhìn người tốt bị oan ức.”
“Nhưng lần này tài liệu phải lưu giữ đầy đủ.”
Ông ngẩng đầu nhìn tôi.
“Cố Nhất Chu, cháu xem giúp bố, điều khoản bảo toàn bằng chứng này đã đủ chưa?”
Tôi cầm lấy tờ đơn.
“Vẫn thiếu ủy quyền ghi âm và chứng thực của bên thứ ba.”
“Thêm hết vào đi.”
Bố vợ cười.
“Ăn một miếng cơm, phải khôn ra một chút.”
Thẩm Ánh Tuyết không cười. Cô cúi đầu thu dọn hộp th/uốc cho ông, mắt đỏ hoe.
Bố vợ đưa tay chạm nhẹ vào đầu cô.
“Mấy năm nay khổ cho con rồi.”
“Bố đừng nói với con mấy lời này.”
“Vậy nói gì đây?”
“Nói là từ nay về sau bố c/ứu người, thì phải tự bảo vệ mình trước đã.”
“Được.”
“Bố đừng hứa nhanh thế.”
“Vậy bố hứa chậm lại.”
Thẩm Ánh Tuyết bị ông chọc cười.
Trong thời gian tôi bị đình chỉ, công ty đã chấp nhận một cuộc điều tra toàn diện. Tần Triệu Khôn bị bãi miễn, hội đồng quản trị tái cơ cấu. Tư Đồ Hành tiếp quản vị trí phụ trách tuân thủ. Ủy ban kiểm toán hội đồng quản trị yêu cầu tôi quay lại đảm nhận vị trí Phó tổng giám đốc nhân sự. Chức vụ cao hơn trước một bậc. Tôi không chấp nhận ngay.
Vụ án của bố vợ khiến tôi hiểu ra, bản thân quy chế không có thiện hay á/c. Người viết quy chế, người thực thi quy chế, và người lấy quy chế ra để che đậy điều gì đó, mới là những kẻ quyết định xem nó cuối cùng sẽ chĩa vào ai.
Khi công ty gửi thư mời làm việc, tôi đã thêm một điều khoản bổ sung. Bất kỳ đơn tố cáo nào cũng không được chỉ kiểm tra người bị tố cáo. Động cơ tố cáo, qu/an h/ệ lợi ích và nguồn gốc bằng chứng cũng phải được x/ác minh đồng bộ.
Tư Đồ Hành đọc xong hỏi tôi.
“Đây là để phòng ngừa một Đào Vũ Miên tiếp theo sao?”
“Không phải.”
“Vậy là gì?”
“Bảo vệ một Mạnh Trường Canh tiếp theo.”
Ngày đầu tiên tôi trở lại công ty, sảnh lớn đang dỡ bỏ bức tường khẩu hiệu tuân thủ mà Tần Triệu Khôn đã dựng lên. Trên tường vốn viết: “Quy tắc cao hơn tình người.”
Nhân viên thi công hỏi khẩu hiệu mới nên thay bằng gì.
Tôi nói: “Đừng treo vội.”
“Hội đồng quản trị yêu cầu hôm nay phải hoàn thành.”
“Vậy thì viết là: Quy tắc dùng để bảo vệ con người, không phải để tạo điều kiện cho kẻ x/ấu hại người.”
Nhân viên ngẩn ra.
“Hơi dài.”
“Dài thì chiếm thêm một mặt tường.”
Trung tâm nhân sự cấp lại thẻ nhân viên cho tôi. Trợ lý mới đưa tài liệu xét duyệt tuyển dụng cuối cùng trong ngày. Trên cùng là danh sách ứng viên còn sót lại từ nhóm dự án của Đào Vũ Miên. Phía sau danh sách có ghi chú mức độ.
Độ phục tùng cao.
Gánh nặng gia đình lớn.
Không dám khiếu nại.
Dễ quản lý.
Tôi giao toàn bộ kế hoạch dự án đó cho cảnh sát, rồi thông báo cho tất cả ứng viên tham gia lại đợt tuyển dụng công bằng. Có người hỏi: “Những người đã nhận lời hứa miệng trước đó thì tính sao?”
“Bồi thường thỏa đáng.”
“Nếu trong đó thực sự có người đủ năng lực thì sao?”
“Thi lại.”
“Có quá phiền phức không?”
“Phiền phức không thể trở thành lý do để gian lận.”
Câu nói đó vừa thốt ra, tôi khựng lại một chút. Đào Vũ Miên cũng thích nói những câu tương tự. Nhưng cùng là tuân thủ quy tắc, có kẻ dùng nó để đẩy người khác xuống, có kẻ dùng nó để nâng những người đáng lẽ phải đứng lên.
Sự khác biệt không bao giờ nằm ở lời nói.
Mà nằm ở chỗ ai được lợi, ai bị thương, và ai gánh chịu hậu quả.
Nửa năm sau khi Đào Vũ Miên vào tù, cô ta gửi một lá thư thông qua luật sư. Trong thư không có lời xin lỗi nào. Cô ta liệt kê bảy điểm phản đối về mặt quy trình, yêu cầu bố vợ hoàn trả bản gốc chứng từ thanh toán viện phí năm xưa mà không có thỏa thuận bằng văn bản.
Trang cuối cùng, cô ta viết.
“Nếu Mạnh Trường Canh không tự ý c/ứu tôi, thì mọi chuyện sẽ không xảy ra.”
Bố vợ đọc xong, gấp lá thư lại.
Thẩm Ánh Tuyết hỏi: “Bố vẫn giữ nó sao?”
“Giữ.”
“Nó đã ra nông nỗi này rồi, bố còn giữ đồ của nó làm gì?”
“Bằng chứng không được vứt.”
Ông bỏ lá thư vào túi hồ sơ, viết ngày tháng lên bìa. Tôi hỏi: “Bố có định hồi âm không?”
“Không hồi âm.”
“Nó có thể sẽ còn gửi tiếp.”
“Vậy thì cứ lưu lại tất cả.”
Bố vợ khóa túi hồ sơ vào tủ. Trong tủ cất giữ dữ liệu hành trình đã được sửa chữa, lời xin lỗi bằng văn bản của công ty vận tải, và cả xấp bản kiến nghị giả đó. Khi cánh cửa tủ đóng lại, ông thở phào một hơi dài.
Chiều hôm đó, công ty xe buýt mời bố vợ quay lại tham gia buổi đào tạo an toàn cho tài xế. Người quản lý mới phụ trách đón tiếp hỏi ông, khi gặp hành khách trên xe đột ngột bị b/ệnh nặng, tài xế rốt cuộc nên làm thế nào. Bố vợ đứng trên bục, không trả lời ngay. Dưới đó có hơn một trăm tài xế đang ngồi.
Có người nói báo cảnh sát.
Có người nói dừng xe chờ xe c/ứu thương.
Cũng có người hỏi, nếu lỡ thời gian cấp c/ứu thì ai chịu trách nhiệm.
Bố vợ cầm micro lên.
“Trước hết hãy liên lạc với cấp c/ứu và quản lý giao thông. Những gì có thể lưu lại hồ sơ, hãy lưu lại. Những gì có thể để hành khách x/ác nhận, hãy x/ác nhận.”
“Sau đó thì sao?” Tài xế trẻ hỏi.
Bố vợ nhìn cậu ta.
“Sau đó thì c/ứu người.”
