Ngày thứ mười, Chí Thành nhìn thấy tên mình trong một kẹp tài liệu cũ chuẩn bị đem đi hủy.
Đó là một bảng đối soát thính lực từ mười lăm năm trước. Bảng này liệt kê mã số của sáu thuyền viên, trong đó có hai người nằm trong số mười lăm tờ biểu đồ có vấn đề lần này. Ở phần đối soát dưới cùng, chữ ký "Phương Chí Thành" hiện lên rõ ràng. Bên cạnh là ghi chú "Số liệu đã duyệt".
Nghi Đình không hỏi ngay. Cô nhìn thấy sắc mặt cha tái đi, chỉ để tài liệu lại nguyên chỗ cũ.
Chí Thành ngồi im lặng rất lâu mới nói: "Cha nhớ lô này."
"Cha muốn tự xem trước, hay cùng xem với con?"
Ông ngước nhìn cô, như thể không ngờ cô lại hỏi như vậy. "Cùng xem."
Phía sau bảng đối soát lẽ ra phải đính kèm bản in gốc, nhưng giờ thì không có. Chí Thành hồi tưởng lại, thời gian đó phòng khám thiếu nhân lực, bác sĩ Hoàng nằm viện, công ty tàu lại thúc giục một nhóm thuyền viên ra khơi. Ông thường chỉ kiểm tra x/ác suất các giá trị bất thường và hiệu chỉnh thiết bị, không kiểm tra từng tờ giấy gốc.
"Vậy 'Số liệu đã duyệt' nghĩa là gì ạ?" Nghi Đình hỏi.
"Theo cách làm của cha lúc đó, là x/ác nhận số liệu trên bảng khớp với tờ biểu đồ thính lực đang cầm trên tay."
"Không phải là x/ác nhận khớp với tệp gốc sao?"
"Không phải."
"Nhưng người khác nhìn vào sẽ tưởng cha đã x/ác nhận qua tệp gốc."
Chí Thành gật đầu. "Sẽ tưởng như vậy."
Ông không biện minh cho mình bằng câu "ai cũng làm thế". Điều này lại càng khiến lồng ngựk Nghi Đình thêm nghẹn ứ. Cô từng vô số lần tưởng tượng cảnh cha bị bằng chứng dồn vào đường cùng, cuối cùng thừa nhận mình giúp phía chủ doanh nghiệp làm nhẹ đi tổn thương của người lao động. Nhưng khi thực sự nhìn thấy chữ ký đó, cô không cảm thấy hả hê, mà chỉ thấy người đàn ông năm mươi tám tuổi trước mặt bỗng chốc già đi rất nhiều so với thường ngày.
"Nếu hồ sơ này cần đưa vào tái thẩm định bồi thường, cha có sẵn lòng đứng tên giải thích phạm vi đối soát của cha năm đó không?" cô hỏi.
Chí Thành ngước mắt nhìn. "Con hỏi với tư cách con gái, hay tư cách nhân viên công tác xã hội?"
Nghi Đình sững người một chút. "Tư cách nhân viên công tác xã hội ạ."
"Vậy cha cần biết trước là nó sẽ được dùng ở đâu, và cũng cần thời gian xem lại toàn bộ dữ liệu."
"Được ạ."
"Còn nếu là tư cách con gái?"
Cô im lặng vài giây. "Con sẽ muốn hỏi cha, tại sao năm đó lại vội vàng đến mức ngay cả tệp gốc không có mà vẫn ký."
Chí Thành nhìn chữ ký của chính mình. "Vì cha tưởng rằng cứ để thuyền viên ra khơi được đã, sau đó bổ sung dữ liệu sau cũng được. Lúc đó nhiều người bị dừng cử đi là mất thu nhập. Cha coi việc 'không làm khó họ' là đang giúp họ."
"Kết quả là có người lợi dụng lỗ hổng này."
"Đúng."
Nghi Đình rất muốn nói "Cha thấy chưa". Nhưng câu nói đó chẳng có tác dụng gì cả. Cô đổi giọng hỏi: "Bây giờ cha sợ nhất điều gì?"
"Sợ những người đó nghĩ cha cố tình hại họ."
"Vậy cha có cố tình không?"
"Không."
"Cha có trách nhiệm không?"
"Có."
Hai câu trả lời này cùng tồn tại.
Buổi chiều, họ tìm thấy một bản fax nội bộ khác cùng đợt. Phía môi giới tàu biển yêu cầu phòng khám "ưu tiên cung cấp phiên bản đủ điều kiện cử tàu", và viết rõ sẽ bổ sung đường cong gốc sau. Ở góc tờ fax, Chí Thành có một chữ "Đã đọc" nhỏ xíu, chứng minh ông ít nhất đã xem qua yêu cầu này.
"Cha đã xem, nhưng không coi đó là chỉ thị sửa đổi." ông nói.
Nghi Đình hỏi: "Cha có sẵn lòng viết cả câu này vào phần giải thích không?"
"Sẵn lòng. Nhưng cha phải tự viết."
Cô gật đầu, đẩy tờ giấy trắng sang, không thảo giúp ông.
Chí Thành viết gần một tiếng đồng hồ. Nội dung không xin tha thứ, cũng không ôm hết trách nhiệm về mình. Ông chỉ viết: phạm vi đối soát năm đó giới hạn ở việc x/ác nhận bảng biểu khớp với biểu đồ thính lực, chưa x/ác nhận tệp gốc; biết rõ yêu cầu tăng tốc cử tàu của bên môi giới nhưng không thiết lập cơ chế không đối soát khi thiếu dữ liệu gốc; sai sót này khiến các phiên bản vẽ lại sau đó dễ dàng bị coi là dữ liệu đã kiểm chứng.
Viết xong, ông đặt tờ giấy trước mặt Nghi Đình nhưng không đẩy qua ranh giới. "Con có thể xem, nhưng chưa được mang đi. Cha muốn ngày mai x/ác nhận lại một lần nữa."
"Vâng."
Chữ "Vâng" này khiến vai Chí Thành thả lỏng rõ rệt.
Cuối ngày, Nghi Đình ghi vào hồ sơ công tác xã hội về vai trò của cha mình: không đơn thuần là người tố giác, cũng không đơn thuần là đồng phạm, mà là một người từng ký tên đối soát không đầy đủ trong áp lực về thời gian cử tàu, thu nhập và một thể chế lỏng lẻo. Cách mô tả này không đủ thỏa mãn, nhưng công bằng hơn.
Khi rời phòng khám, Chí Thành hỏi: "Con có thất vọng lắm không?"
Nghi Đình đứng ở cầu thang. "Con đã kết tội cha từ lâu rồi, nên không phải hôm nay mới thất vọng."
Ông cười khổ.
Cô nói tiếp: "Nhưng hôm nay là lần đầu tiên con biết cha thực sự đã ký cái gì, cũng là lần đầu biết cha đã nghĩ gì lúc đó. Con vẫn đang gi/ận, nhưng ít nhất không phải là đang gi/ận cái hình ảnh về cha mà con tự tưởng tượng ra nữa."
Chí Thành không yêu cầu cô đừng gi/ận nữa. "Vậy cứ như vậy đi."
Hai cha con cùng xuống lầu, không đi song song mà cách nhau hai bậc thang. Chữ ký kia vẫn còn ở trên lầu, ngày mai có thể trở thành bằng chứng quan trọng cho việc tái thẩm định bồi thường. Nhưng điều khó xử lý hơn cả chữ ký, đó là họ cuối cùng đã thừa nhận: trách nhiệm có thể được nói rõ ràng, còn mối qu/an h/ệ không nhất thiết phải phục hồi ngay lập tức chỉ vì mọi chuyện đã sáng tỏ.
