Phòng bảo trì của trạm tín hiệu cũ có hai chiếc bàn làm việc bằng thép không gỉ. Di Quân chia mười một chiếc đèn thành bốn cột ghi chú dựa trên vỏ ngoài, lõi đèn, điểm tiếp xúc và mô-đun điều khiển; Mỹ Linh chỉ đứng quan sát ở khu vực được cho phép. Họ không trao đổi số điện thoại, cũng không dùng chung thư mục đám mây. Di Quân lưu các tệp tin có thể xem được vào một chiếc laptop ngoại tuyến, giải thích mục đích và thời hạn trước khi để Mỹ Linh ký vào biên bản xem tài liệu.
Mỹ Linh nhìn tờ giấy đó rồi mỉm cười. "Bây giờ em còn nghiêm khắc hơn cả chị khi làm điều tra bảo hiểm nữa."
"Vì em không muốn lại có người nói không biết dữ liệu đã đi đâu."
Câu nói này ám chỉ cả nhà thầu phụ lẫn hai người họ.
Đột phá đầu tiên đến từ thấu kính. Trong mười một chiếc đèn, có ba chiếc từng được chụp lại với cùng một vết mẻ vào những năm khác nhau; một chiếc ở phía bắc cảng ngoài, một chiếc ở phao khu vực thi công, và một chiếc được ghi là chưa từng xuất kho. Nếu ảnh không bị sử dụng lại, thì nghĩa là thấu kính hoặc toàn bộ thân đèn đã bị tráo đổi.
Di Quân phóng to hình ảnh, chỉ đối chiếu những phần không chứa tọa độ nền. "Tệp gốc của bức ảnh hiện trường này là do nhóm tàu thuyền gửi về. Em phải hỏi người chụp xem có được dùng để đối chiếu bên thứ ba hay không."
Mỹ Linh hỏi: "Nếu họ không đồng ý?"
"Thì thôi. Tìm bằng chứng khác."
Buổi chiều, họ hẹn gặp Trần Văn Đức, đại phó tàu dẫn đường đã nghỉ hưu. Cụ già sống ở Tiền Trấn, đầu gối yếu nên khăng khăng chỉ nói chuyện tại quán cà phê gần nhà. Sau khi nghe xong mục đích, cụ nói: "Đừng ghi tên. Cũng đừng đưa cả tuyến đường tôi từng chạy vào, giờ gia đình không muốn người khác biết tôi thường xuyên đi đâu."
Mỹ Linh liệt kê từng lựa chọn cho cụ: ẩn danh, giới hạn mục đích, có thể rút lại, không tham gia. Cuối cùng, Trần Văn Đức đồng ý để họ trích dẫn một sự việc--sau một lần sửa chữa khẩn cấp hậu bão, quả thực vì linh kiện chính hãng bị chậm trễ nên đã tạm thời lắp một lõi đèn có kích thước tương thích và thông số gần giống vào chiếc đèn khác, với điều kiện là phải thay lại và làm kiểm tra tải trọng sau khi thời tiết ổn định.
"Ai là người quyết định việc đó?" Di Quân hỏi.
Trần Văn Đức nhìn cô rất lâu. "Kỹ thuật viên già Lâm Khải Chương. Ngày đó nếu ông ấy không thay trước thì một đoạn cảng ngoài sẽ mất đèn cả đêm. Nhưng ông ấy đã viết phiếu xử lý tạm thời, tôi đã tận mắt nhìn thấy."
"Phiếu xử lý hiện không còn trong hệ thống," Di Quân nói.
"Vậy thì không phải vấn đề từ lần của Lâm Khải Chương, mà là sau đó có người đã biến ngoại lệ thành thói quen."
Sau khi về trạm, họ lật lại sổ xuất kho gốc. Bản giấy nằm trong tủ hồ sơ ở tầng hai, nét chữ trên giấy than của một vài trang đã rất mờ nhưng vẫn có thể nhận ra linh kiện tương thích từng được liệt kê là "tạm mượn", phía sau đáng lẽ phải có cột hoàn trả. Kỳ lạ là, ở cột hoàn trả có bảy mục bị dán đ/è bằng giấy trắng, sau đó chép lại thành "hàng mới chính hãng".
Sắc mặt Di Quân trầm xuống. Trong số những người quản lý phụ trách bàn giao hiện trường những năm đó có cả cô.
Mỹ Linh không lập tức chất vấn, chỉ nói: "Trước tiên hãy kéo dòng thời gian ra."
Họ đối chiếu nhật ký điều khiển từ xa và phát hiện ra rằng, mỗi khi nhà thầu báo cáo đã thay lõi đèn chính hãng, dòng điện khởi động của một số đèn lại thấp hơn tiêu chuẩn gốc, nhưng lại xuất hiện tình trạng khởi động lại nhiều lần khi trời mưa to hoặc độ ẩm cao. Những bất thường này nếu nhìn riêng từng quý thì rất giống sai số cảm biến; nhưng khi nối thành đường cong năm năm, chúng tạo thành một ranh giới rõ rệt.
Di Quân lật lại tờ biên bản bàn giao mà chính cô đã ký hai năm trước. Trên đó có tên cô, và cả dấu tích "đã vượt qua kiểm tra chức năng".
"Lần đó chỉ làm kiểm tra bật đèn và đóng mở từ xa," cô nói, "Không có chạy tải đầy đủ trong tám tiếng."
Mỹ Linh ngẩng đầu lên. "Em có biết quy định yêu cầu những gì không?"
"Biết."
"Tại sao lại ký?"
Di Quân nắm ch/ặt mép giấy. "Nhà thầu nói tình trạng biển không tốt, tàu công trình ngày mai phải chuyển sang cập cảng khu khác. Cấp trên lại giục kết thúc hồ sơ sớm. Lúc đó em nghĩ chỉ cần đèn sáng, điều khiển có phản hồi thì sự khác biệt cũng không ảnh hưởng đến an toàn hàng hải."
Cô nói xong, trong phòng bảo trì chỉ còn tiếng quạt thông gió rì rầm.
Mỹ Linh không nói "Chị đã bảo mà". Cô chỉ đẩy tờ biên bản đó ngược lại. "Việc này có đưa vào điều tra hay không, do em quyết định."
Di Quân nhìn chữ ký của mình, lần đầu tiên cảm thấy hai chữ đó chướng mắt hơn bất kỳ hồ sơ nào của nhà thầu phụ.
"Có," cô nói, "Nhưng hãy viết rõ ràng, cái em ký là kiểm tra x/ác suất không đầy đủ, chứ không phải em biết có người thay lõi đèn."
Mỹ Linh gật đầu.
Hai người tiếp tục đối chiếu mối hàn của chiếc đèn thứ sáu. Bo mạch chính hãng nên sử dụng công thức cố định, nhưng chiếc này lại có những hạt bạc sáng do hàn bù thủ công. Di Quân dùng kính hiển vi nhìn thấy hai vết trầy do tháo lắp bên cạnh điểm hàn.
Cô chuyển hình ảnh cho Mỹ Linh, không đưa ra kết luận.
Mỹ Linh cũng không thay cô đưa ra kết luận.
Cô chỉ hỏi: "Bước tiếp theo em định điều tra gì?"
Di Quân không lập tức thu dọn. Cô chia bảy mục bị dán đ/è trong cột hoàn trả thành các hạng mục x/ác minh đ/ộc lập, tránh việc sau này chỉ còn lại cách nói mơ hồ là "tất cả đều đáng ngờ". Mỹ Linh thì đọc lại các hạn chế ủy quyền của Trần Văn Đức một lần nữa, x/ác nhận rằng ghi chú của cô không ghi lại địa chỉ, b/ệnh án hay hành trình cá nhân. Hai người lần đầu tiên nhận ra, điều tra chậm lại một chút lại khiến bước tiếp theo rõ ràng hơn.
Di Quân trả lời: "Rốt cuộc là từ năm nào, nhà thầu đã không còn thay lại linh kiện tương thích nữa."
