Chương 2: Văn bản nhận con nuôi không phải là tờ giấy ân tình
Văn bản nhận con nuôi của Thanh Hành được cất trong chiếc tủ gỗ long n/ão ở tầng cao nhất của hậu đường xưởng thêu.
Khi Cố Văn Thu lấy nó xuống, bụi rơi đầy tay áo.
Năm Thanh Hành bảy tuổi, cha mẹ ruột của con bé lần lượt lâm b/ệnh qu/a đ/ời. Mẹ con bé vốn là một thợ thêu lành nghề trong xưởng, trước lúc lâm chung đã gửi gắm con cho Văn Thu. Thẩm Hoài Lễ lúc đó cũng đồng ý nhận nuôi, trên văn bản viết rất rõ ràng: "Từ nay nhập hộ nhà họ Thẩm, ăn mặc, học hành, cưới gả đều nuôi dưỡng như con ruột."
Không viết là con đẻ.
Nhưng cũng không hề viết rằng khi xuất giá sẽ mất đi phần tài sản mà Văn Thu dành riêng cho.
Văn Thu tìm lại một cuốn sổ chia lợi nhuận thêu thùa từ tám năm trước.
Lúc đó Thanh Hành mới bắt đầu học tách mẫu hoa, một bức tranh 'Vân Nhạn' được một thương nhân lớn để mắt tới. Văn Thu viết ở cuối sổ: "Nếu Thanh Hành khi trưởng thành vẫn tiếp tục quản lý mẫu thêu trong xưởng, sẽ tích lũy cổ phần theo từng năm từ lợi nhuận mẫu mới."
Ban đầu chỉ có nửa phần.
Sau này khi con bé có thể đ/ộc lập dẫn thợ, cộng thêm nửa phần nữa.
Xuân năm ngoái, Văn Thu bổ sung tỷ lệ lên hai phần, đồng thời mời quản lý La tẩu và hai nữ thợ thêu già làm chứng.
Chuyện này Hoài Lễ biết.
Ông lúc đó còn cười nói: "Nuôi một đứa con gái, lại nuôi ra được nửa người quản lý."
Giờ đây, câu nói này giống như bị ai đó c/ắt ngang.
Công lao của người quản lý vẫn còn đó.
Cổ phần lại có thể bị thu hồi chỉ vì chuyện hôn nhân.
Thanh Hành ngồi trong hậu đường, cúi đầu nhìn tên mình.
"Mẹ, nếu con không phải con ruột, có phải vốn dĩ con không được chia không?"
Văn Thu nhíu mày.
"Ai nói với con vậy?"
"Cha."
Thanh Hành ngước mắt, giọng rất nhẹ.
"Cha nói đồ trong sổ phân gia phải ưu tiên cho con đích tôn, hai phần mẹ cho con, vốn dĩ chỉ là sự chăm sóc dành cho con thôi."
Lồng ngựk Văn Thu thắt lại.
"Mẹ cho con, là vì con đã làm việc, đã dẫn mẫu, đã ki/ếm tiền cho xưởng."
"Không phải vì con đáng thương."
Mắt Thanh Hành đỏ hoe.
Nhưng con bé không khóc.
"Vậy nếu con xuất giá, con còn được lấy không?"
"Được."
"Nếu nhà họ Hứa không cho con quay lại xưởng thì sao?"
Văn Thu khựng lại.
Đây mới là một vấn đề khác.
Hôn sự của Thanh Hành đã định, đối phương là con trai thứ của cửa hàng vải nhà họ Hứa ở phía nam thành. Trước hôn nhân đã bàn bạc, sau khi gả đi con bé có thể làm chút việc kim chỉ trong nhà, nhưng không nói rõ liệu có thể tiếp tục đến xưởng thêu nhà họ Thẩm quản lý hay không.
Hoài Lễ chính là nắm lấy điểm mơ hồ này.
"Sau khi xuất giá tự có nhà chồng cung phụng."
Dường như chỉ cần hôn thư vừa ký, thu nhập của người phụ nữ tự nhiên trở nên dư thừa.
Văn Thu cũng lấy hôn thư tới.
Bản gốc chỉ viết về rương hòm của hồi môn, ngày cưới và sắp xếp nơi ở.
Không có câu nào nói cổ phần xưởng thêu của Thanh Hành chuyển cho nhà chồng, cũng không nói sau khi xuất giá thì từ bỏ phân lợi.
"Hôn thư này không thể chứng minh cổ phần của con đáng bị lấy đi," Văn Thu nói.
Thanh Hành nhìn chằm chằm vào tờ giấy.
"Vậy nó cũng không viết là con có thể quay lại xưởng thêu."
"Đúng."
Cả hai đều im lặng.
Văn Thu lần đầu tiên nhận ra, mình đã giữ cổ phần cho Thanh Hành, nhưng lại không viết rõ ràng việc con bé có thể tiếp tục tham gia xưởng thêu sau khi kết hôn hay không.
Bà vẫn luôn cho rằng nhà họ Hứa làm nghề vải, hiểu rằng phụ nữ có tay nghề là chuyện tốt.
Nhưng "hiểu" không phải là một lời hứa.
Đêm đó, Hoài Lễ đến hậu đường.
Nhìn thấy hai mẹ con bày văn bản nhận con nuôi, sổ chia lợi nhuận và hôn thư cạnh nhau, sắc mặt ông càng trầm xuống.
"Hai người đây là muốn biến việc nhà thành kiện tụng sao?"
Văn Thu nói: "Chỉ là xem cho rõ mỗi một việc vốn dĩ viết những gì."
"Thanh Hành là do chúng ta nuôi lớn."
"Thì sao?"
"Nó xuất giá sau này có nhà chồng. Chúng ta hiện tại giữ tương lai cho Tri Viễn, có gì sai?"
Thanh Hành đột nhiên lên tiếng.
"Cha, cha đã hỏi con có nguyện ý hay không chưa?"
Hoài Lễ sững sờ.
Thanh Hành rất ít khi trực tiếp cãi lại ông.
"Con thì hiểu cái gì? Tri Viễn nếu lỡ mất mùa này, học quán ngoài tỉnh sang năm chưa chắc đã nhận."
"Vậy hai phần cổ phần của con nhất định phải cho em ấy?"
"Sau này con có chồng nuôi."
Sắc mặt Thanh Hành tái nhợt.
Văn Thu không trả lời thay con bé.
Bà chờ đợi.
Qua một lúc lâu, Thanh Hành nói: "Con không muốn dùng một người đàn ông còn chưa thành thân để chứng minh rằng con hiện tại không cần tiền của chính mình."
Hoài Lễ á khẩu.
Văn Thu ghi câu nói này vào mục chú thích của sổ phân gia mới.
Không phải làm bằng chứng.
Mà là nhắc nhở bản thân, lần này không thể chỉ mình bà đứng ra giữ tài sản cho con gái nuôi.
Thanh Hành cũng phải tự mình nói ra, mình muốn gì.
Ngày hôm sau, Văn Thu để Thanh Hành tự liệt kê những mẫu thêu đã tham gia trong ba năm gần đây.
Thanh Hành ban đầu chỉ viết ba bộ nổi tiếng nhất.
La tẩu nhìn thấy liền m/ắng thẳng: "Con ngay cả mình làm được bao nhiêu cũng không nhớ, đợi người khác tính thay con à?"
Cuối cùng liệt kê tổng cộng mười một hạng mục, từ phối màu, tách mẫu đến dẫn thợ đều có.
Văn Thu không thêm vào giúp con bé.
Chỉ nhìn con gái nuôi từng nét bút viết lại công sức của mình lên mặt giấy.
Bà chợt hiểu ra, văn bản nhận con nuôi có thể chứng minh Thanh Hành là người trong nhà, nhưng không thể chứng minh thay con bé rằng hai phần cổ phần đó ki/ếm được như thế nào.
Thứ thực sự khiến ân tình không đ/è bẹp công sức lao động, chính là những quy trình và ghi chép phân lợi tưởng chừng như vụn vặt đó.
Sau khi Thanh Hành chép xong danh sách mười một mẫu thêu, con bé tự thêm một câu vào cuối: "Nếu sau này con không còn tham gia mẫu mới, chỉ bảo lưu hai phần cổ phần hiện có, không còn vì không làm việc mới mà tự động tăng thêm." Văn Thu nhìn thấy, không hề xóa giúp con bé. Bà biết quyền lợi thực sự bao gồm cả việc chính mình sẵn lòng viết rõ ràng giới hạn.
